Son Dakika Haberleri: 28 Şubat Nasıl Gerçekleşti?

28 Şubat Nasıl Gerçekleşti?

8 yıl önce

1
Yıllar sonra ortaya çıkan bazı gelişmeler 28 Şubat'a bakışı da değiştirdi. Ergenekon ve Balyoz soruşturmaları 28 Şubat'a kadar uzandı. İddialara göre, ordu ve bazı mihraklar Erbakan ekibini zor durumda bırakmak için komplo kurdu. Ancak karşıt görüşe göre, bugün yaşananlar komplo. Bazı kesimler TSK'dan 28 Şubat'ın intikamını alıyor.
2
24 Aralık 1995 seçimleri çok parçalı bir siyasi yapı ortaya koymuş, ancak Refah Partisi (RP) yüzde 21 küsur oyuyla birinci parti olmuştu. 550 milletvekilliğinden 158'ini kazandı. RP gücünü iki kaynaktan alıyordu: Muhafazakâr Anadolu sermayesinin önemli bir bölümü ve 12 Eylül öncesinde sola eğilimli olan, ancak 1990'larla beraber İslamcı siyasetin etki alanına giren büyük kentlerin yoksulları. Parti elbette Anadolu'da da güçlü bir halk desteğine sahipti.
3
TBMM'ye giren diğer partilerin RP ile koalisyona yanaşmamaları üzerine, hem merkez sağın liderliği için hem de karşılıklı yolsuzluk iddiaları yüzünden kavgalı oldukları hâlde, ANAP lideri Mesut Yılmaz ve DYP lideri Tansu Çiller bir koalisyon hükümeti kurdular. Yapılan anlaşmaya göre Yılmaz bir süre sonra mevkisini Çiller'e devredecekti. Yılmaz 6 Haziran 1996'da istifa etti.
4
Başbakan Yılmaz'ın 6 Haziran'daki istifasının ardından da ANAP, Başbakanlığı döneminde Örtülü Ödeneği usulsüz kullandığı gerekçesiyle Çiller'e karşı bir araştırma önergesi verdi. Ancak RP'nin karşı oy kullanması sonucu önerge kabul edilmedi. RP bu tutumunun ödülünü almakta gecikmedi: 29 Haziran 1996'da Erbakan'ın Başbakanlığı altında REFAHYOL koalisyon hükümeti kuruldu. Çiller de Başbakan Yardımcısı olmuştu.
5
Bu hükümetin kuruluşu siyasette ilkin küçük çaplı bir depreme yol açtı. Seçim kampanyası boyunca Çiller kendisini Türkiye'nin Batılı, modern yüzü olarak takdim etmiş, RP tehlikesine karşı laikliğin güvencesi olduğunu söylemişti. RP ile koalisyon DYP içinde bazı tepkilere yol açtı. 10 DYP Milletvekili yeni hükümete güvenoyu vermedi, 5'i çekimser kaldı. Parti-içi muhalefetin bir kısmı DYP'den istifa ederek Hüsamettin Cindoruk'un liderliği altındaki Demokrat Türkiye Partisi'ne (DTP) katıldı.
6
Ancak asıl deprem, genel olarak ülke siyasetinde yaşandı. İlk defa İslamcı bir partinin lideri Başbakan olmuştu. Laik kesimlerinde ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nde (TSK) huzursuzluk yaratmaktaydı. Türkiye'de devlet aygıtının önemli bir kısmıyla beraber büyük sermayenin (İstanbul sermayesi) de Erbakan'a tavır aldığı anlaşılıyor. Medya REFAHYOL hükümetini dikkatli gözlerle izlemeye başladı.
7
RP'nin (söz gelimi RP'li bazı belediyelerde halk kütüphaneleri ve kadınlara yönelik eğitim merkezleri kapatılmış, Kuran kursu sayısında ise patlama yaşanmıştı), dış politikada da Türkiye'nin egemen sınıf ve zümrelerinin geleneksel çıkarlarına ters hedefleri vardı: NATO'dan çıkmak, AB ile Gümrük Birliği'ne son vermek, İsrail'le işbirliğine son vermek, İslam Ortak Pazarı'nı kurmak gibi.
8
Öte yandan Erbakan'ın ülkedeki laik güçleri yatıştırmaya yönelik tutumu, partisinin radikal unsurlarının da tepkisini çekmekteydi. Erbakan ilk dış seyahatini İran'a yaptı. İkinci durağı olan Libya'da Devlet Başkanı Muammer Kaddafi'nin, Türkiye'nin Kürtlere yönelik tavrından dolayı kameraların önünde Erbakan'ı paylaması ve rahatsızlığı yüzünden okunduğu halde Erbakan'ın buna cevap vermemesi (ya da verememesi), medyada şiddetli biçimde eleştirilmişti.
9
RP'nin İslam dünyasıyla yakınlaşma politikasının parçası olarak hükümet, G-7 örneğini izleyerek başlıca Müslüman ülkelerle D-8 kısaltmalı ekonomik işbirliği örgütünün kurulmasına öncülük etti (22 Ekim 1996). D-8'in ilk zirvesi 4 Ocak 1997'de İstanbul'da toplandı. Tabii Başbakan Erbakan bir yandan da ihtiyatı elden bırakmamaya çalışarak, bakanlarından Fehim Adak'ı Washington'a gönderdi (24 Aralık 1996).
10
Tüm bunlar olurken kamuoyunu o sıralarda çok meşgul eden, biri gerçekten önemli, diğeri ise “şişirilmiş” iki mesele vardı. 3 Kasım 1996'da Susurluk'ta bir trafik kazası meydana geldi ve hurdaya dönen bir araçtan 3 kişinin cesedi çıktı.
11
Kazadan 5 gün sonra İçişleri Bakanı Mehmet Ağar istifa etmek zorunda kaldı. Susurluk kazasıyla ortaya saçılan yapılanmanın özellikle 1993-95 yıllarında, bir başka deyişle Çiller-Ağar döneminde “altın çağ”ını yaşadıkları görülüyordu.
12
Bu olay ülke genelinde bir infial yarattı ve devlet içindeki çetelere karşı bir toplumsal farkındalık oluştu. ANAP lideri Yılmaz, 24 Kasım'da Budapeşte Hilton Oteli'nde Veysel Özerdem adlı ülkücünün yumruklu saldırısına uğradı. Özerdem, Yılmaz'ı Çatlı aleyhindeki sözlerinden dolayı yumrukladığını söyledi. “Derin devlet” teriminin günlük kullanıma girdiği o dönemde, 1 Şubat 1997 tarihinden itibaren çetelere karşı ülke genelinde “Sürekli Aydınlık İçin Bir Dakika Karanlık” eylemleri başladı.
13
Kamuoyunu meşgul eden bir diğer mesele ise; Müslüm Gündüz adlı Aczmendi şeyhi. “Sahte şeyh” olduğu söylenen Ali Kalkancı isimli şahıs, Müslüm Gündüz'le aynı evde “basılan” Fadime Şahin adlı kadın ve Emire Kalkancı isimli bir başka kadının (kendisi Ali Kalkancı'nın eşiydi) yer aldığı; iç içe geçmiş bir takım ilişkilerdi.
14
Bir Dakika Karanlık eylemlerinde tepkiler doğal olarak DYP'ye de yönelikti. Çete yapılanmalarıyla yakından uzaktan ilgisi olmadığı hâlde RP'nin eylemlere tavır alması (muhtemelen hükümetin küçük ortağını korumak için), Erbakan'ın “glu glu dansı yapıyorlar” ve RP'li bakanlardan Şevket Kazan'ın, zihnindeki Alevi imgesini de ortaya koyar biçimde “mum söndü oynuyorlar” gibi sözler sarf etmesi; eylemlerin hükümet karşıtı niteliğini güçlendirdi.
15
Şubat ayında Ankara'nın Sincan ilçesinin RP'li Belediye Başkanı Bekir Yıldız tarafından “Kudüs gecesi” adlı bir etkinlik gerçekleştirildi. İran Büyükelçisi'nin de katıldığı ve bir konuşma yaptığı gecede şeriatçı mesajlar verildi (konuk elçi de konuşmasında İslam devleti çağrısında bulundu). Ertesi gün TSK ilçenin sokaklarında tanklarını yürüttü. İlerleyen günlerde Yıldız tutuklanacak ve İran Büyükelçisi de persona non grata (istenmeyen adam) ilan edilecekti.
16
Tüm bunlar olurken, Bir Dakika Karanlık eylemleri bir anda nitelik değiştirdi ve REFAHYOL iktidarına karşı laiklik yanlısı eylemlere dönüştü. Bu değişimin ordunun eylemleri manipüle etmesi sonucu gerçekleştiği, yaygın bir iddiadır. 1 Şubat'ta başlayan eylemlere, organizasyonu yapanlarca 9 Mart'ta son verildi.
17
On sekiz maddelik listedeki önde gelen talepler şunlardı: Tarikatlarca işletilen okul, vakıf ve yurtların kapatılması, imam-hatip okullarının sayısının imam ihtiyacını karşılayacak düzeye indirilmesi, kamudaki irticai kadrolaşmaya son verilmesi, İran'dan kaynaklanan irticai faaliyetlere karşı önlem alınması ve zorunlu ilköğretimin 5 yıldan 8 yıla çıkartılması.
18
Artık REFAHYOL hükümeti için geri sayım başlamıştı. TSK, hükümete İsrail'le işbirliğini geliştirme kararı aldırtarak Erbakan'ın, yandaşları nezdindeki itibarını zayıflattı. Ordu; yargıç ve savcılar, medya, Dışişleri mensuplarına yönelik brifingler vermeye başladı. Bunların ilki 29 Nisan'da gazetecilere verildi ve ordunun yeni savunma konsepti açıklandı. Buna göre dış tehdit azalmış, içerde ise “irtica” (siyasal İslam) ve “bölücülük” (Kürt ayrılıkçılığı) iki asli tehdit hâline gelmişti.
19
Mayıs'ta RP hakkında kapatma davası açıldı (RP yıl sonunda kapatılacak ve Milli Görüş yola 4. partisiyle, Fazilet'le devam edecekti. Fazilet Partisi de 2001'de kapatılacaktı). Aynı sıralarda Türkiye'nin önde gelen işveren kuruluşları ve işçi sendikaları -muhtemelen ordunun koordinasyonu altında- bir araya geldi ve hükümetin çekilmesi için kampanya başlattı. DYP'li 4 bakan bakanlıktan, bazı DYP'li ve RP'li milletvekilleri de partilerinden istifa etti.
20
Konumu iyice zayıflayan Erbakan, başbakanlığı Çiller'e devretmek suretiyle hükümeti kurtarmak istedi. 18 Haziran'da Erbakan, Demirel'e hem istifasını, hem de RP, DYP ve Büyük Birlik Partisi'nin kurulacak yeni bir hükümeti destekleyeceklerine dair bir protokol sundu. Ancak Demirel hükümeti kurma görevini Yılmaz'a verdi ve ANAP-DSP-DTP koalisyon hükümeti kuruldu.
21
Aynı dönemde bir de “andıç” olayı yaşandı. Mehmet Ali Birand, Cengiz Çandar ve Mahir Kaynak gazetelerindeki köşelerinden oldular, İHD Başkanı Akın Birdal 12 Mayıs 1998'de silahlı saldırıya uğradı mucize eseri kurtuldu. Birdal'a suikast girişiminden 19 yıl 2 ay hapis cezası alan Semih Tufan Gülaltay “Rahşan affı”yla cezaevinden çıktı, ancak Ergenekon davası kapsamında yıllar sonra yeniden tutuklandı. “Andıç” olayının arkasında Orgeneral Çevik Bir'in olduğu iddia edilmekte.
22
28 Şubat döneminde ordunun siyasetteki rolü 1997 öncesine oranla arttı. Bununla beraber, eski Genelkurmay Başkanı Hüseyin Kıvrıkoğlu'nun “gerekirse 1000 yıl sürer” dediği 28 Şubat süreci, Ergenekon ve Balyoz davasında yaşanan gelişmelere bakılacak olursa, onuncu yılında (2007) tamamen sona ermiş görünüyor ve o seneden beri tekerlek diğer yöne doğru dönüyor. Hazırlayan Burak COP

YORUMLAR


Diğer Galeriler

Asla Normal Bir Hayatı Olmayacağını Söylediler, Güzeller Güzeli Bir Manken Oldu! Yeşilçam'ın Yetenek Abidesiydi, Kıymeti Hiç Bilinmedi! İslam Dünyasının Gönlünü Fetheden Başbakan: Müslüman Toplumun Üzerine Korku Salarak Ün Kazanmak İstiyor Bufalo, Yavrusunu Isıran Aslanı Perişan Etti! Gülümsemekten Çekinmeyin! Bu Besinlerle İnci Gibi Dişlere Kavuşmak Çok Kolay