Aral Gölü, Son Yılların En Büyük Çevre Felaketini Yaşıyor - Son Dakika

Aral Gölü, Son Yılların En Büyük Çevre Felaketini Yaşıyor

12.02.2016 11:28

1
Dünyanın 4. büyük gölü olarak bilinen Aral Gölü, son 50 yılda yüzde 90 küçülerek, yerini suların çekildiği bölümde oluşan, "dünyanın en genç çölü" Aralkum'a bırakıyor. Komple teorisyenlerine göre gölün kuruması bir başka felaketi de peşinden getiriyor. Ölüm, gölün içinde bulunan ve biyolojik cehennem olarak bilienen Vozrojdenie (Diriliş) Adası'sının kumlarıyla geliyor.

2
Sovyetler Birliği döneminde, Aral Gölü'nü besleyen Emuderya ve Sirderya ırmaklarının sularının pamuk tarlalarına akıtılması sonucu 1960'lı yıllardan bu yana kurumaya başlayan Aral Gölü, yüzde 90 oranda küçülerek ikiye bölünmüş ve eski kıyılarından 170 kilometreye kadar geri çekilmiş durumda bulunuyor.

3
Sovyet hükümeti, 1940'lı yılların ortalarında, tüm dünya uluslarının ve özellikle ilerlemekte olan Üçüncü Reich ordularının gözlerinden ölümcül biyolojik silahlarının denemelerini saklamak için bir yer aramaya başladı.

4
Böylece bu adanın üstüne ölümün gölgesi düştü. Ölüm, Aral Gölü'ne 1950'li yılların ikinci yarısında yavaş yavaş ulaştı.

5
Gölün ortasında bulunan ve 1954-1990 yıllarında Sovyetler Birliği tarafından 40'a yakın biyolojik silahın denendiği Vozrojdenie (Diriliş) Adası, suların çekilmesiyle karayla tamamen birleşti.

6
Uzmanlar adanın bilinmeyen bir yerine birkaç yüz ton şarbon bakterisinin gömüldüğünü söylüyor.

7
Komplo teorisyenlerine göre Aral bu oranda su kaybetmeye devam ederse adanın kumları anakaraya ulaşacak. Bu da yaban hayatını büyük tehlikeye sokacak.

8
Eski 'Sovyet Biyolojik Savaş Sanayii' nin iki numaralı adamı Ken Alibek yıllar önce verdiği bir röportajda yaşanları şu sözlerle anlatmıştı. Savunma Bakanlığı, Sibirya'da yeraltı depolarındaki birkaç 100 ton ölümcül şarbon bakterisini (Amerika ve Avrupa'da yaşayan herkesi aynı anda birkaç hafta içinde öldürmeye yeterli) yok etmeye karar verince özel bir tren seferi düzenledi ve bu meşum yük Aralsk'a getirildi.

9
Sanırım, kurumakta olan Aral Gölü'ndeki Aralsk Limanı'nda, o sıralarda hâlâ yeterli seviyede su vardı ve 250 litrelik variller adaya taşınmak için mavnalara yüklendi.

10
İmha etmenin ilk aşamasında, paslanmaz çelik variller, içlerine mikrop öldürücü olarak hidrojenperoksit dökülerek gömüldü. Belirli bir süre sonra bunlar tekrar açıldı ve içlerine yeniden hidrojenperoksit döküldü. Daha sonra da bunların hepsi, özel olarak, bu amaç için açılmış, 11-14 tane kuyuya gömüldü."

11
Vozrozhdeniya'nın kumları başka sırları da örtmektedir. Sovyet ordusu, 1950'li yılların ortalarından beri biyolojik silahları denemektedir. Her yıl şarbonun yeni bir türü veya genetik olarak geliştirilmiş bakteriler ve virüsler bir silah olarak denenmektedir. 'Yeniden Doğuş Adası'nın kumları suyun karşı yakasındaki Kızıl Kum Çölü gibi kahverengidir. Orta Asya çöl ikliminde yaşayabilen tek bitki saksavulun dışında hiçbir bitki ve ağaç burada yetişmez.

12
Aral Gölü havzasında 1960'lı yıllarda 300'den fazla bitki, 35 kuş, 23 diğer hayvan türü, Özbekistan'da ender görülen bitki ve hayvan türlerinin yer aldığı "Kırmızı Kitap"ta kayıt altına alınmıştı. 1960'ta 34 balık türünün bulunduğu gölde o dönemde yılda ortalama 60 bin ton balık avlanırken, bugün balıkların hemen hemen tamamı yok oldu. Moynak'taki balık konservesi fabrikası ise terk edildi ve harabeye döndü.

13
Gölün eski kıyısında kalan balıkçı tekneleri buraları gemi hurdalığına çevirdi. Suyun geri çekildiği alanlarda oluşan Aralkum Çölü'nde artık develer geziyor.

14
Öte yandan uzmanlar, Aral Gölü çevresinden her sene rüzgarla birlikte uçan yaklaşık 100 milyon ton tuzlu kum tozları da bölgeyi büyük bir çevre felaketiyle karşı karşıya bıraktı.

15
Kazakistan ve Özbekistan'da yaklaşık 2 milyonluk nüfusun yaşadığı Aral Gölü havzasındaki çevre felaketiyle, halk arasında çeşitli hastalıklar yaygınlaştı, bebek ölümlerinde de artış oldu.

16
1960'lı yıllarda Aral Gölü'ünün kıyısındaki balıkçı kasabası Moynak'ta, tarım arazilerinin büyük oranda tuzlanması ve gölün kıyılarının yüzlerce kilometre geri çekilmesi yüzünden tarım ve balıkçılık zarar gördü, halkın bir bölümü ülkenin diğer bölgelerine göç etti.

17
18
19
20
İnsan eliyle yaratılan felaket denilince ilk akla gelen yer tabii ki Çernobil faciası oluyor. Tarihin en korkunç nükleer kazasına sahne olan Ukrayna'nın Çernobil bölgesi, son yıllarda giderek önemli bir turistik merkez olmaya ve her yıl binlerce meraklı turisti çekmeye başladı.

21
Çernobil'de yasak bölgeyi gezdiren tur minibüslerinin kontrol noktasından geçişlerinde, herkese "yemek yememek, açık havada sigara içmemek, hiçbir şeye dokunmamak, yere bile oturmamak ve yere eşya bırakmamak" gibi radyasyonun bulaşmasına engel olmak için koyulan kurallara sıkı sıkıya bağlı kalacaklarına dair bir belge imzalatılıyor.

22
Kendilerine uzatılan belgeyi sinirli gülümsemelerle imzalayan ziyaretçiler, radyasyon tehlikesinden biraz korktuklarını itiraf ederken, bazıları geziden sonra ayakkabılarını attıklarını söylüyor. Turist kafilesi kazanın meydana geldiği, çatlamış betonla kaplı reaktöre vardığında, tur rehberinin elindeki radyasyon ölçer, 3,9 microsievert ile gezideki en yüksek radyasyon oranını gösteriyor. Doğal düzey ise 0,12.

23
Kafile, fotoğraf çektikten sonra, nükleer santrale sadece 3 kilometre uzaklıkta bulunan, facianın ertesi günü 50 bin kişinin tahliye edildiği Pripiat kentine gidiyor.

24
26 Nisan 1986'da meydana gelen felaketin öncesinde bu bölgede yaklaşık 50 bin insanın yaşıyordu.

25
Zamanın durduğu kentte, binalarda Sovyet döneminden kalma levhalar, terkedilmiş bir apartman dairesinde kitaplar ve oyuncaklar, yüzlerce gaz maskesiyle dolu bir okul kantini, felakete yakalanan insanların durumunu düşündürterek turistleri duygulandırıyor.

26
Ukrayna'nın kuzeyinde Rusya ile Belarus yakınlarındaki Çernobil nükleer santralinin 4 numaralı reaktöründe 26 Nisan 1986'da meydana gelen patlama sonrasında yangının söndürülmesi için hiçbir koruma olmaksızın gönderilen çok sayıdaki görevli yıllar sonra ölmüş ve resmi rakamlara göre, radyasyonun sadece Ukrayna'da 2,3 milyon insanı etkilediği belirtilmişti.

27
BM, felaket sonrasında en çok etkilenen üç ülkede 4 bin kişinin öldüğü veya öleceği tahmininde bulunurken, Greenpeace, felaketin 100 bin kişinin potansiyel ölümüne yol açacağı öngörüsünde bulunuyor.

28
25 Nisan'ı, 26'ına bağlayan gece yaşanan reaktör patlaması, Ukrayna başta olmak üzere, Avrupa genelinde yayılan radyasyon nedeniyle insan hayatı ve doğal yaşama büyük zararlar vermişti.

29
Patlamanın ilk haberi İsveç'ten bildirilmiş, nükleer santrallerinde fazla radyasyon tespit eden İsveç, meteorolijiden alınan verilerle, bunun Ukrayna üzerinden Avrupa'ya yayıldığını tespit etmişti. Yaşanan reaktör patlaması yüz binlerce insanın yaşamını yitirmesine ve çeşitli hastalıkların yayılmasına sebep oldu.

30
Çernobil'de 1986 yılında dünyanın en büyük nükleer felaketi yaşandı. Felaketin etkisi sadece Ukrayna'da değil, Türkiye dahil birçok ülkede yıllarca sürdü.

31
Kazanın üzerinden yıllar geçti. Reaktöre yakın yerlerde hala yüksek oranda radyasyon tespit ediliyor. Bölgedeki bir çok yerleşim birimi hala terkedilmiş durumda. İşte bu terk edilmişlik turistlerin ilgisini çekiyor.

32
Pripjat kasabası 1970 yılında Çernobil'de çalışanlar için kurulmuştu. Onun için nükleer tesise uzaklığı sadece 3 kilometre...

33
Pripyat kenti etrafındaki 30 kilometrelik çapındaki alan bugün “Yasak Bölge”. 2 bin 600 kilometrekareyi kaplayan bu alanda en iyi ihtimalle önümüzdeki 100 yıl boyunca kimse yaşamayacak.

34
Tek başına bölgeye gitmek yasak. Bilim adamı değilseniz ve özel izniniz yoksa, bölgeyi ancak tur aracılığı ile görebiliyorsunuz.

35
Ancak Ukraynalı gençleryasak bölgeye gizlice girdi ve görüntüledi.

36
Ve çektikleri tüm fotoğrafları internette yayınlandı.

37
Nükleer tesisin ziyareti sırasında yemek, sigara içmek etraftaki eşyalara dokunmak, yere oturmak ya da çantasını bir yere bırakmak kesinlikle yasak.

38
Hatta yasal olarak düzenlenen turlara katılan her ziyaretçi, kurallara uyacağını belirten bir belgenin altına imza atmak zorunda.

39
Kazadan 36 saat sonra, insanlar Çernobil'den uzaklaştırılmaya başladı.

40
Bir ay içinde 30 km'lik çember içinde yaşayan alandaki 116.000 kişi tahliye edil ve bunlara ülke genelinde yeni evler verildi.

41
Çoğu gönüllü 600 bin işçi, onarım ve temizleme çalışmalarına katıldı. Bu kişilerin önemli bir bölüm ya kısa sürede yaşamını yitirerek, çinko kaplı tabutların içinde kalın beton mezarlara gömüldüler ya da çocuklarına geçecek gen bozukluklarına maruz kaldılar.

42
Patlayan reaktörün kaplanması için kazadan sonra 250 bin ton beton kullanıldı. Bu şekilde 180 tonluk 180 tonluk yüksek radyoaktivite içeren yakıt kapatılmış oldu.

43
5 Milyonu aşkın insan yüksek dozda radyasyona maruz kaldı. Radyasyonun yüzde 40'lık bölümü Ukrayna, Sovyetler Birliği ülkeleri ile Batı Avrupa'yı etkisi altına aldı. Ancak en çok mağdur olanların çoğu Belarusun fakir bölgeleri oldu. Ülkenin dörtte birlik bölümü, 264.000 hektarlık bir alan tarım yapılamaz durumda geldi, 485 köy ise tamamen boşaltıldı.

44
İşte 'ölü bölge' Çernobil..

45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62

Son Dakika Aral Gölü, Son Yılların En Büyük Çevre Felaketini Yaşıyor - Son Dakika


YORUMLAR

Diğer Galeriler

Serel Yereli, Londra sokaklarında iç çamaşırsız dolaştı Yeşim Ceren Bozoğlu'nun sere serpe verdiği tatil pozları olay oldu Yıllar sonra ortaya çıktı! Aşk-ı Memnu'nun 'Beşir'i Baran Akbulut tanınmaz halde Nefise Karatay'la çıplak pozlarından pişman olan Mali'den bir itiraf daha: Kandırıldık Beklenmedik kaza! Ivanka Trump sörf tahtasıyla oğlunun yüzüne çarptı
Advertisement