Şiiri Sokağa Taşıyan Şair: Orhan Veli Kanık - Son Dakika

Şiiri Sokağa Taşıyan Şair: Orhan Veli Kanık

14.11.2018 11:51

Ölümünün 68. yılında anılan Orhan Veli Kanık'ın bilinmeyen yönlerini sizin için derledik.

1
İşte Garip Akımının kurucularından Orhan Veli Kanık'ın bilinmeyenleri...

2
Melih Cevdet ve Oktay Rifat ile birlikte yenilikçi Garip akımını kuran Orhan Veli Kanık, Türk şiirindeki eski yapıyı temelinden değiştirmeyi amaç edindi ve sokak dilini şiir diline taşıdı.
3
Özellikle Orhan Veli'nin yazdığı dizeler kimilerince eleştiri yağmuruna tutulurken kimilerince de Türkçe'de yazılmış en güzel dizelerden biri olarak kabul edildi.
4
Garip akımının kurucuları olan Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet, radikal bir tutumla kendilerinden önce gelen hececilerin ve Ahmet Haşim'in şiirleriyle, Nâzım Hikmet'in toplumcu-gerçekçi şiirlerini reddetti. Mesela Ahmet Haşim'in "Göllerde bu dem bir kamış olsam" mısrasını hicvetmek için yazdığı "Rakı şişesinde balık olsam" mısrası dillerde yer etmiştir.
5
1946 yılına kadar çalıştığı tercüme bürosundaki işini, bakanlıktaki baskıcı havadan rahatsız olduğu için istifa ederek bıraktı. Bu istifanın sebebini Orhan Veli'nin memuriyete uyum sağlayamaması olarak yorumlayanlar da oldu.Belki de evde oturup kendine yetecek kadar para kazanmak için şiirler yazmak ona daha iyi geliyordu.
6
1949 yılında çıkan "Yaprak" dergisiyle birlikte Orhan Veli'nin şairliğinin yanı sıra fikir adamlığı yönü de ortaya çıkmış oldu. Şairin yaklaşan seçimlerle ilgili fikirleri bu dergide yayımlandı. Aynı günlerde Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet, Nâzım Hikmet'in hapishaneden çıkarılması için açılan kampanyaya katılarak üç gün açlık grevinde bulundu.
7
Orhan Veli, Yaprak dergisinin kapanmasının ardından İstanbul'a geri döndü. Aynı yıl 10 Kasım'da gittiği Ankara'da belediyenin kazdığı bir çukura düştü ve başından hafifçe yaralandı.

8
İki gün sonra Ankara'dan İstanbul'a döndü. 1950 yılında 14 Kasım günü bir arkadaşının evinde öğle yemeği yerken fenalık geçiren şair hastaneye kaldırıldı.
9
Beyninde damar çatlaması yüzünden başlayan rahatsızlığın sebebini doktor bulamadı ve Kanık'a alkol zehirlenmesi teşhisiyle tedavi uygulandı; beyin kanaması geçirdiği sonradan anlaşıldı.Aynı akşam sekizde komaya giren şair komadan çıkamayarak gece 23.20'de Cerrahpaşa Hastanesi'nde 36 yaşında hayata veda etti.
10
İstanbul'u anlatan betimleyen şiirlerden en güzellerinden biri olan " İstanbul'u Dinliyorum" şiirini de Orhan Veli Kanık yazmıştır. Sait Faik bir yazısında Orhan Veli'yi şöyle tasvir eder: "İki incecik bacak, kısaca bir trençkot, kanarya sarısı bir kaşkol, müselles bir yüz, şişirilmiş bir göğüse benzeyen bir sırt, -denebilirse- ergenlik bozuğu bir yüz: İşte görünüşte Orhan Veli…"
11
Toplum eleştirisi teması da Orhan Veli tarafından sık sık kullanıldı. Fakat şair, bu konuyu kendisinden önce bu türün örneklerini veren Namık Kemal, Nâzım Hikmet ya da Tevfik Fikret gibi isimlerin aksine ironi ve parodi tekniklerini kullanarak işliyordu, bu tür şiirlerinde sadece durum tespiti yapıp herhangi bir ideolojiyi savunmaması sebebiyle sanatçı burjuva şairi olmakla da suçlandı.
12
Şairin pek çok şiiri farklı sanatçılar tarafından bestelendi. Anlatamıyorum, Alpay ve Hümeyra; Bedava Yaşıyoruz, Cem Karaca ve Özdemir Erdoğan; Dedikodu, Levent Yüksel; Pireli Şiir, Timur Selçuk ve Vesikalı Yarim, Edip Akbayram tarafından seslendirildi. Klasik Türk Müziği şarkısı olarak bestelenen İstanbul Türküsü ise Ahmet Özhan tarafından seslendirildi. Murathan Mungan, Orhan Veli'nin şiirlerini "Bir Garip Orhan Veli" ismiyle oyunlaştırdı.

13
Orhan Veli, Dedikodu, Söz, Tahattur, Şanolu Şiir, Sereserpe, Eski Karım, Aşk Resmigeçidi gibi pek çok şiirinde ise aşk ve cinsellik konusunu işledi. Öte yandan çocukluk, şairin hem Garip Akımı öncesi hem de Garip Akımı döneminde sık sık kullandığı temalardan biriydi.
14
Şairin işlediği diğer temalar arasında yaşama sevinci, savaş ve yolculuk da vardır. Talât Sait Halman'a göre var olmanın ve yaşamın sevincini Türk edebiyatına sistemli olarak kazandıran ve yerleştiren isim Orhan Veli Kanık olmuştur.

Son Dakika Şiiri Sokağa Taşıyan Şair: Orhan Veli Kanık - Son Dakika


YORUMLAR

Diğer Galeriler

Tek gecelik ilişki yaşadığı evli adamdan hamile kalan genç kadının hazin sonu! Yanarak can verdi Eksi 50 derece soğuk ve karanlıkta canlarına kıyıyorlardı! Yönetim çareyi futbolda buldu Hem dünyada hem Türkiye'de tek! Kendisi küçük ama işlevi büyük göl koruma altına alındı 14 kadına tecavüz ettikten sonra iç çamaşırlarıyla bağlayıp öldürmüştü! Seri katilin mahkemedeki sözleri saç baş yoldurdu Yıldız isimlerin tek gündemi seçim! "Oy verdim" etiketiyle milyonlara çağrı yaptılar