Haftanın tarihine bakış - Son Dakika

Haftanın tarihine bakış

02.02.2020 13:00
Haftanın tarihine bakış, System.String[]

Kıbrıs'ta "Cumhuriyet"in ilan edilmesine giden adım, Türkiye Başbakanı Adnan Menderes ve Yunanistan Başbakanı Konstantin Karamanlis arasında, 5-11 Şubat 1959'da Zürih Konferansı'nda varılan anlaşmayla atıldı.

Kıbrıs'ta "Cumhuriyet"in ilan edilmesine giden adım, Türkiye Başbakanı Adnan Menderes ve Yunanistan Başbakanı Konstantin Karamanlis arasında, 5-11 Şubat 1959'da Zürih Konferansı'nda varılan anlaşmayla atıldı.

Kıbrıs'ta gerginliğin artması üzerine Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ile Yunan Dışişleri Bakanı Evangelos Averof, 18 Aralık 1958'de Paris'te yapılan NATO toplantısında ilk kez temasta bulundu.

Daha sonra 5 Şubat 1959'da Başbakan Menderes ve Yunanistan Başbakanı Karamanlis arasında Zürih'te yapılan görüşmelerde, Kıbrıs'ta bağımsız bir devlet kurulmasını öngören anlaşma imzalandı. Zürih Konferansı'nda alınan bu bağımsız Kıbrıs Devleti kararı ve anayasa ilkeleri, İngiltere'nin de kabul şartı nedeniyle 11 Şubat'taki ortak bildiride yer almadı.

Zürih'ten sonra ilki 1955'te yapılan Londra Konferansı, ikinci kez toplandı. İngiltere Başbakanı Harold Macmillan, Menderes ve Karamanlis'in yanı sıra Kıbrıs'taki toplum liderleri Dr. Fazıl Küçük ile Makarios'un da katıldığı görüşmelerde Zürih'te varılan anlaşmalar, İngiltere'yi ilgilendiren bazı hükümlerin eklenmesiyle 19 Şubat 1959'da kabul edildi.

Zürih ve İkinci Londra Konferansı'nda kurulması öngörülen inceleme komisyonunun çalışmalarını tamamlamasının ardından da 16 Ağustos 1960'ta "Kıbrıs Cumhuriyeti" ilan edildi.

Türk kadını seçilme hakkını ilk kez 8 Şubat 1935'teki milletvekili seçimlerinde kullandı, Meclise 18 kadın milletvekili girdi.

Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisinin adı ise 9 Şubat 1969'da "Milliyetçi Hareket Partisi" olarak değiştirildi ve genel başkanlığa Alparslan Türkeş seçildi.

Belli başlı öteki olaylar

3 Şubat

1468- Matbaayı bulan Johannes Gutenberg öldü.

1899- Tanzimat dönemi ilk tiyatro yazarlarından "Direktör" lakaplı Ali Bey vefat etti.

1928- Hutbe, İstanbul'da Türkçe okunmaya başlandı.

1931- Menemen Olayı hükümlülerinden 27 kişi idam edildi, mahkumlardan biri idam sehpası önünden kaçtı.

1956- Besteci ve udi Şerif İçli 57 yaşında öldü.

1961- Besteci Sadettin Kaynak 66 yaşında vefat etti.

1966- Sovyet uzay aracı Luna-9 Ay'a indi, görüntü yolladı.

1969- El-Fetih örgütünün resmi sözcüsü Yaser Arafat, Filistin Kurtuluş Örgütü başkanlığına getirildi.

1981- Gro Harlem Brundtland, Norveç'in ilk kadın başbakanı oldu.

2002- Afyonkarahisar'daki (merkezi Sultandağı) 6 büyüklüğünde depremde 43 kişi öldü, 318 kişi yaralandı.

2004- Azeri petrolünü Türkiye ve dünya pazarına ulaştıracak Bakü-Tiflis- Ceyhan Projesi ile ilgili kredi ve boru hattı geçişinde ev sahipliğiyle ilgili son anlaşmalar Bakü'de imzalandı.

2006- Mısır feribotu "El Salam 98" Kızıldeniz'de battı, bin kişi öldü.

2007- 1961 Anayasası'nı hazırlayan bilim adamlarından Prof. Dr. İsmet Giritli, İstanbul'da vefat etti.

2014- Ekvador'daki Tungurahua Yanardağı büyük patlamalarla faaliyete geçti. Yanardağın 4 kilometre yükseğe fırlattığı lavlar sonucu oluşan volkan külleri ülkedeki 24 kentin üçte birini kapladı.

2015- BM'ye bağlı Lahey'deki Uluslararası Adalet Divanı, Hırvatistan ile Sırbistan arasında uzun yıllardır süren soykırım iddialarına ilişkin davada, Sırbistan'ın 1990'lı yıllarda Hırvatistan'da soykırım yapmadığına karar verdi.

2016- Türk futbolunun efsane isimlerinden Suat Mamat, 85 yaşında vefat etti.

4 Şubat

1902- Paris'te I. Jön Türk Kongresi yapıldı.

1923- 20 Kasım 1922'de başlayan Lozan Konferansı, Batılı başdelegelerin uzlaşmaz tutumları nedeniyle kesildi.

1945- İngiltere, Rusya ve ABD'nin bir araya geldiği Yalta Konferansı'nda, 1 Mart'a kadar Almanya ve Japonya'ya savaş ilan eden devletlerin San Francisco'da yapılacak konferansa katılmasına ve Birleşmiş Milletlere kurucu üye olabilmelerine karar verildi.

1947- Hatay'da yer adlarının Türkçeleştirilmesi kararlaştırıldı.

1948- Valilik ve belediye başkanlığının ayrılmasına ilişkin kanun kabul edildi.

1964- 20-21 Mayıs olayları sanıklarından Talat Aydemir, Fethi Gürcan, Osman Deniz ve Erol Dinçer'in ölüm cezaları TBMM'de onaylandı.

1982- Yirmi iki il merkezinde bölge idare mahkemeleri kuruldu.

2000- Dışişleri Bakanı İsmail Cem, Yunanistan'a gitti. Cem, 40 yıl sonra Yunanistan'a resmi ziyaret gerçekleştiren ilk Türk Dışişleri Bakanı oldu.

2010- İçişleri Bakanı Beşir Atalay, kamuoyunda EMASYA olarak bilinen protokolün yürürlükten kaldırıldığını açıkladı.

2013- İngiltere'nin Leicester kentinde bir otoparkın altında bulunan iskeletin, 528 yıl önce ölen Kral 3. Richard'a ait olduğu ortaya çıktı.

2016- Fas'ta dünyanın en büyük yenilenebilir enerji projesi olan Nur Enerji Projesi'nin ilk ayağı "Nur 1" adlı güneş enerjisi santrali açıldı.

2016- Sabancı suikastının faili, terör örgütü DHKP/C üyesi İsmail Akkol, 20 yıl sonra Aydın'ın Söke ilçesinde yakalandı. Akkol, suikaste ilişkin davaya bakan İstanbul 18. Ağır Ceza Mahkemesince tutuklandı.

2017- ABD Başkanı Donald Trump'ın 7 ülke için aldığı vize yasağı kararının ardından 60 bin civarında kişinin vizesi iptal edildi.

2018- Recep Tayyip Erdoğan, merhum Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın 1959'da gerçekleştirdiği ziyaretten 59 yıl sonra, Vatikan'a Cumhurbaşkanlığı düzeyinde ilk ziyareti yaptı.

2018- Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nde oyların yüzde 56'sını alan Nikos Anastasiadis, yeniden lider seçildi.

2019- Avrupa Birliği üyesi 10 ülke, Venezuela Ulusal Meclis Başkanı Juan Guaido'yu "geçici devlet başkanı" olarak tanıdığını açıkladı.

5 Şubat

1877- Mithat Paşa sadrazamlıktan azledildi. (Mithat Paşa, daha sonra Taif zindanında boğduruldu.)

1924- Greenwich gözlemevi saat başı sinyallerini yayınlamaya başladı.

1936- Charlie Chaplin'in (Şarlo) son sessiz filmi "Modern Zamanlar" gösterime girdi.

1937- Anayasanın 2. maddesinde yapılan değişiklikle 6 ilke, Anayasa metnine girdi: "Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçıdır. Resmi dili Türkçedir. Makam Ankara şehridir."

1939- Uludağ'da ilk kez kayak yarışmaları yapıldı.

1959- Türkiye ve Yunanistan arasındaki "Kıbrıs" konulu görüşmeler Zürih'te başladı.

1960- Besteci Selahattin Pınar, 58 yaşında İstanbul'da vefat etti.

1975- ABD Kongresi'nin 11 Aralık 1974'te aldığı Türkiye'ye silah ambargosu kararı uygulanmaya başlandı.

1993- ANAP İstanbul Milletvekili Adnan Kahveci, eşi ve kızı, Bolu Gerede yakınlarında geçirdikleri trafik kazasında hayatını kaybetti. Kahveci'nin oğlu Cihan, kazadan yaralı kurtuldu.

2007- Amerikalı astronot Sunita Williams, Uluslararası Uzay İstasyonunun soğutma sistemini tamir etmek amacıyla yaptığı 22 saat 27 dakikalık uzay yürüyüşle "En Uzun Uzay Yürüyüşünü Yapan Kadın" oldu.

2013- Türkiye'nin NATO'dan talep ettiği Patriot Hava Savunma Sistemi'nin bir bölümünün Gaziantep'e nakli tamamlanarak, sistem devreye alındı.

2013- 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın oğlu Ahmet Özal, babasına ait saç örneğini, Özal'ın ölümüne ilişkin soruşturmayı yürüten Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına tutanak karşılığı teslim etti. Ahmet Özal, Adli Tıp Kurumu raporunda babasının "öldürüldüğünün yazıldığını" öne sürdü.

2014- BM tarafından hazırlanan rapor, Suriye'deki çocukların muhalif güçlerce savaştırıldığını, Suriye rejimi ve bağlı militanlar tarafından gözaltında "korkunç" işkencelere maruz bırakıldığını ve öldürüldüğünü belgeledi.

2016- Beşşar Esad güçleri ve Rusya'nın Türkmendağı'nda düzenlediği saldırılar nedeniyle Türkiye'ye sığınan yaklaşık 2 bin 500 Suriyeli aile, Şanlıurfa'nın Suruç ilçesine yerleştirildi.

2017- Afganistan'ın Pakistan sınırındaki Nuristan vilayetinde çığ düşmesi sonucu 65 kişi yaşamını yitirdi.

2017- ABD'de Temyiz Mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın 7 İslam ülkesine uyguladığı vize ve ülkeye giriş yasağının tekrar yürürlüğe konulması talebini reddetti.

6 Şubat

1921- Ankara'da Hakimiyeti Milliye gazetesi günlük çıkmaya başladı.

1953- TBMM, 8 Kasım 1877'de Aziziye Tabyası'nı kahramanca savunan Nene Hatun'a (Kırkköz) Vatani Hizmet Tertibi'nden maaş bağladı.

1959- Elektronik mühendisi Jack Kilby, modern elektronik sektörünün temelini oluşturan "mikroçip"in patentini aldı.

1980- Türkiye'nin Bern Büyükelçisi Doğan Türkmen uğradığı suikasttan yaralı kurtuldu.

1988- Basın Konseyi kuruldu.

1992- İstanbul DGM Başsavcısı Yaşar Günaydın, silahlı saldırı sonucu öldürüldü.

2002- Türk siyasetinin duayenlerinden Osman Bölükbaşı, Ankara'da 89 yaşında vefat etti.

2012- Bursa'da yaşamını sürdüren tiyatro ve sinema oyuncusu Baykal Kent, tedavi gördüğü Bursa Devlet Hastanesinde 69 yaşında hayatını kaybetti.

2013- Devlet Sanatçısı Macide Tanır, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 90 yaşında yaşama veda etti.

2016- Tayvan'ın güneyinde 6,4 büyüklüğünde deprem meydana geldi, 116 kişi hayatını kaybetti.

2016- Kolombiya'da 3 bin 177 hamile kadının Zika virüsü taşıdığı ve ülkedeki toplam Zika virüslü insan sayısının 25 bini geçtiği açıklandı.

2017- Katar Hava Yollarına ait Boeing 777 tipi yolcu uçağı, 16 saat 23 dakika ile dünyanın kesintisiz en uzun uçuşunu yaptı.

2017- İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth, tahttaki 65. yılını tamamladı.

2017- Suriye'de Beşar Esed rejimi ile muhalifler arasındaki ateşkesin izlenmesini sağlamak amacıyla kurulacak ortak mekanizmaya ilişkin görüşmeler Türkiye, Rusya ve İran'ın katılımıyla Kazakistan'ın başkenti Astana'da başladı.

2017- ABD'li 97 şirket, ABD Başkanı Donald Trump'ın 7 İslam ülkesine uyguladığı vize ve ülkeye giriş yasağına karşı hukuki girişimde bulundu.

2018- Ankara'nın Kızılcahamam ilçesinde yapılan sıcak su arama çalışmalarında yeni termal kaynak bulundu. 322 metre derinlikte keşfedilen termal suyun sıcaklığı 70 santigrat ölçüldü.

2018- Türkiye, 564,8 tonluk altın rezervi ile Hindistan'ın önüne geçerek dünya altın rezervleri ülke sıralamasında ilk 10'a girdi.

7 Şubat

1640- Padişah Dördüncü Murat öldü, Sultan İbrahim padişah oldu.

1695- Padişah İkinci Ahmet öldü. 50 yaşında tahta çıkan ve dört yıl saltanatta kalan İkinci Ahmet'ten sonra, İkinci Mustafa tahta çıktı.

1914- Charlie Chaplin'in (Şarlo) ilk filmi "The Little Tramp" gösterildi.

1966- Kurtuluş Savaşı komutanlarından, 1949-1950 yılları arasında Genelkurmay Başkanlığı görevini de yürüten Orgeneral Abdurrahman Nafiz Gürman öldü.

1973- "Kahramanlık" unvanı verilen "Maraş" ilinin adı "Kahramanmaraş" oldu.

1984- ABD'li astronot Bruce McCandless, uzayda ilk kez serbest yürüyüş yaptı.

1992- Avrupa Topluluğu üyesi ülkeler arasında Avrupa Birliğini oluşturan Maastricht Antlaşması imzalandı.

1995- Uzay mekiği Discovery, Rus uzay istasyonu "Mir" ile tarihi buluşmasını gerçekleştirdi.

2006- FIFA Disiplin Kurulu, Türkiye- İsviçre maçı sonrası çıkan olaylar nedeniyle A Milli Takım'a altı maç saha kapatma ve seyircisiz oynama ile 200 bin İsviçre Frangı para cezası verdi.

2007- Bakü-Tiflis- Kars demir yolu projesinin uygulanmasına ilişkin anlaşma Tiflis'te imzalandı.

2011- Sudan Devlet Başkanı Ömer El Beşir, Güney Sudan'da kuzeyden ayrılma konusunda yapılan referandumun sonuçlarını resmen kabul ettiğini duyurdu.

2013- İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad'a, İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısına katılmak üzere gittiği Kahire'de Hz. Hüseyin Camisi'nde akşam ve yatsı namazlarını kıldıktan sonra halkla selamlaştığı sırada Suriyeli bir genç tarafından ayakkabı fırlatıldı. Ayakkabı korumalara isabet etti, Suriyeli genç gözaltına alındı.

2016- Mısır'da Askeri Mahkeme, 28 kişinin yargılandığı "İleri Komite Faaliyetleri" olarak bilinen davada Müslüman Kardeşler Teşkilatına (İhvan) yakınlığıyla bilinen "Mısır 25 Ocak" televizyon kanalı sunucusunun da aralarında bulunduğu 8 sanık hakkında idam kararı verdi.

2016- Kuzey Kore, uzun menzilli füzeyle uzaya uydu fırlattı. ABD, Japonya ve Kore'nin çağrısı üzerine BM Güvenlik Konseyi acil toplantı kararı aldı.

2017- Afganistan'ın başkenti Kabil'deki Anayasa Mahkemesi otoparkında düzenlenen intihar saldırısında 20 kişi hayatını kaybetti, 37 kişi yaralandı.

2019- Birleşmiş Milletler (BM), Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinin, Suudi Arabistan yetkilileri tarafından planlandığını ve Suudi Arabistan'ın Türkiye'nin cinayeti aydınlatma çabalarını ciddi şekilde baltaladığını kaydetti.

8 Şubat

1870- Kız öğretmen okulu Dar-ül Muallimat açıldı, sınavla okula 32 kız öğrenci alındı.

1921- "Gazi" unvanı verilen "Antep" ilinin adı "Gaziantep" oldu.

1935- Milletvekili seçimlerinde, Türk kadını ilk kez seçme seçilme hakkını kullandı. Meclise 18 kadın milletvekili girdi.

1963- Irak'ta, Abdüsselam Arif önderliğindeki "Baas"çı subaylar yönetimi ele geçirdi, Başbakan Kasım öldürüldü.

2004- Türk pop müziği sanatçısı Cem Karaca İstanbul'da 59 yaşında vefat etti.

2013- Mars'ta çalışmalarını sürdüren gezginci robot Curiosity, gezegen yüzeyindeki ilk kaya delme işlemini başarıyla gerçekleştirdi.

2015 - Türk sanat müziğinin dev ismi Müzeyyen Senar, İzmir'de tedavi gördüğü hastanede, 97 yaşında hayatını kaybetti.

2016- Ukrayna'nın doğusundaki çatışmalarda 70 ayrılıkçı ve 12 Ukrayna askeri öldü.

2017- Savunma Sanayii Müsteşarlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı için geliştirilen helikopterin motor ihtiyacının yerli olarak karşılanması amacıyla Turboşaft Motor Geliştirme Projesi'nin başlatıldığını duyurdu.

2017- Somali'de Cumhurbaşkanlığı seçimlerini eski Başbakan Muhammed Abdullah Fermacu kazandı.

2018- ABD'nin önemli gazetelerinden Los Angeles Times, bölgedeki milyarder iş adamlarından Soon-Shiong tarafından 500 milyar dolara satın alındı.

9 Şubat

1881- Rus romancı Dostoyevski öldü.

1920- Fransızlar, Maraş'tan çekilmeye ve Adana bölgesini boşaltmaya başladı.

1933- Nazire Hanım, Türkiye güzeli seçildi.

1934- Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında "Balkan Paktı" imzalandı.

1968- Türkiye'de ilk kadın trafik polisi göreve başladı.

1969- Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisinin adı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirildi ve genel başkanlığa Alparslan Türkeş seçildi.

1993- Rallici Renç Koçibey, Gebze yakınlarında trafik kazasında öldü.

2001- Konya 3. Ana Jet Üs Komutanlığından kalkan, Hava Pilot Teğmen Ayfer Gök komutasındaki F-5A uçağı, eğitim uçuşu sırasında Karaman'ın Ermenek ilçesi yakınında düştü. Gök, "ilk şehit kadın pilot" oldu.

2014- Bangladeş'te tutuklu bulunan ve idamla yargılanan Cemaat-i İslami liderlerinden Maulana Abul Kalam Muhammad Yusuf kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.

2014- İsviçre halkı, AB ülkelerinden göçü sınırlamayı öngören teklifi kabul etti.

2015- G-20 Bakanlar ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı'nın ilki İstanbul'da düzenlendi.

2016- Fetullahçı Terör Örgütü/Paralel Devlet Yapılanması (FETÖ/PDY) soruşturmaları ve davaları kapsamında, hakkında yakalama kararı çıkarılan bir numaralı sanık Fetullah Gülen'in, 5 Eylül 2014'teki konuşmasında "kişilik haklarını ihlal ettiği" iddiasıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan aleyhine açtığı 100 bin liralık manevi tazminat davası reddedildi.

2016- Nepal'in eski Başbakanı Sushil Koirala, başkent Katmandu'da 78 yaşında hayatını kaybetti.

2017- İlk yurt dışı ziyaretini Türkiye'ye gerçekleştiren CIA Direktörü Mike Pompeo Ankara'ya geldi.

2017- Genelkurmay Başkanlığı, Rus savaş uçağının Fırat Kalkanı Harekatı bölgesinde bir binayı kazaen vurduğunu, 3 Türk askerinin şehit olduğunu, 11 askerin yaralandığını açıkladı.

2018- FETÖ davasında eski İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu 3 yıl 1 ay 15 gün, eski İstanbul Emniyet Müdürü Hüseyin Çapkın 2 yıl 1 ay hapis cezasına çarptırıldı.

- Kaynak: AA

Son Dakika Güncel Haftanın tarihine bakış - Son Dakika


Son Dakika

Son Dakika: İstanbul için yeni tedbirler mi var? Sağlık Bakanı Koca, Bilim Kurulu sonrası konuşuyor Karabağ'da ateşkesi bozan Ermenistan'dan intikam alındı! Azerbaycan, hedeflerini SİHA'larla böyle vurdu Manchester United Hakan Çalhanoğlu'na 5 yıllık teklifte bulundu Ali Koç'tan dikkat çeken Gökhan Gönül sözleri: Para için gitti algısı içimi çok acıtmıştı Anketlere göre, seçime 6 gün kala Biden önde, Trump arayı kapatıyor CHP İstanbul İl Başkanı Kaftancıoğlu, Cumhuriyet Bayramı törenini terk etti Orman yangınında tahliye edilen fabrikanın önünde otomobiliyle hortuma kapılan kadının beli kırıldı Malatya Büyükşehir Belediyesi'nin marketlerinde Fransız ürünleri raflardan kaldırıldı