Çin ve Sırbistan'dan Stratejik Ortaklık Anlaşması

Çin ve Sırbistan, iki ülke arasında "ortak geleceği paylaşan topluluk" olarak tanımladıkları kapsamlı stratejik ortaklığı ve farklı alanlarda ekonomik işbirliğini geliştirme konusunda mutabakata vardı.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Devlet Başkanı Şi Cinping, ülkesini ziyaret eden Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic ile Pekin'de bir araya geldi.

Devlet Başkanı Şi, görüşmede, karşılıklı güveni ve desteği güçlendirip işbirliğini derinleştirerek iki ülke arasında kader birliği ve ortak refah doğrultusunda kapsamlı stratejik ortaklığı yeni bir seviyeye yükseltmeyi istediklerini belirtti.

Cumhurbaşkanı Vucic de Sırbistan'ın bağımsızlığını ve egemenliğini koruma ve kendi kalkınma yolunu bağımsız şekilde arama konusunda Çin'in desteğini asla unutmayacağını ifade ederek, Çin şirketlerinin Sırbistan'ın kalkınmasına yaptığı katkılar için teşekkür etti.

Görüşmenin ardından iki ülke arasında siyasi ilişkiler, ekonomi, ticaret, bilim, teknoloji, eğitim, adalet ve kültür alanlarından 20'den fazla işbirliği protokolü imzalandı.

Tayvan ve Kosova

Liderler ayrıca, "Ortak Geleceği Paylaşan Çin-Sırbistan Topluluğunun İnşasının ilerletilmesi" başlıklı ortak açıklama yayımladı.

Açıklamada, iki ülkenin birbirlerinin ulusal güvenliğini, toprak bütünlüğünü ve ulusal onurunu korumasını destekleyeceği, kendi kalkınma yolunu ve sosyal sistemini seçmesine saygı göstereceği, temel çıkarlarını ve kaygılarını ilgilendiren konularda birbirlerine destek olacağı belirtildi.

Sırp tarafının, Tayvan sorununda "tek Çin" ilkesine bağlı ve Tayvan'ın bağımsızlığına karşı olduğunu teyit ettiği aktarılan açıklamada, Çin tarafı ise Kosova'nın statüsüne Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 sayılı kararı çerçevesinde diyalog ve istişare yoluyla karşılıklı kabul edilebilir bir çözüm bulunmasına ilişkin görüşünü yinelediği kaydedildi.

Açıklamada, tarafların, terörle mücadele, renkli devrimlerin önlenmesi, Kuşak ve Yol Girişimi projelerinin ve büyük ölçekli etkinliklerin güvenliği, sınır aşan suçlarla mücadele alanlarında temasları ve işbirliğini derinleştirme, müşterek polis devriyeleri, özel polis eğitimleri ve tatbikatlarıyla kanun koruma ile güvenlik alanında müşterek kapasitelerini artırma konusunda mutabık kaldığı aktarıldı.

Ekonomik işbirliği

Sırbistan, Çin'in Avrupa'da yakın dost ve ortak gördüğü ülkeler arasında yer alıyor. Çin, Türkiye ile birlikte Sırbistan'ın Avrupa Birliği (AB) dışındaki en büyük ticaret ortaklarından biri konumunda.

Çin ve Sırbistan, Sırp lider Vucic'in Ekim 2023'te Pekin'de düzenlenen 3. Kuşak ve Yol Forumu için Çin'e yaptığı ziyarette serbest ticaret anlaşması imzalamıştı. Anlaşmayla iki ülke arasında gümrük vergisiz ticareti yapılan malların oranının yüzde 95'e ulaşması öngörülüyor.

Anlaşmayı izleyen yıllarda Sırbistan'dan Çin'e tarım ürünleri, Çin'den Sırbistan'a makine ihracatında artış görüldü. İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025'te 6,49 milyar dolara ulaştı, bunun 4,13 milyar dolarını Çin'in ihracatı, 2,36 milyar dolarını ise Sırbistan'ın dış satımı oluşturdu.

İki ülke, tarihi İpek Yolu güzergahındaki Doğu-Batı ticaretini canlandırmayı amaçlayan Kuşak ve Yol Girişimi çerçevesinde de işbirliğini sürdürüyor. Belgrad ile Budapeşte yüksek hızlı tren projesi ve Belgrad-Novi Sad bağlantısı da bu kapsamdaki ortak projeler arasında yer alıyor.

Çin'in son yıllarda Sırbistan'a doğrudan yatırımlarında artış olduğu gözleniyor. Smederevo Çelik Fabrikası'nın yeniden canlandırılması gibi konvansiyonel endüstrilerdeki işbirliğinin yanı sıra Saraorçi Güneş Enerjisi Santrali projesi örneğinde olduğu gibi yenilenebilir enerji ve diğer yükselen endüstrilerde de işbirlikleri gelişiyor.