Dijital Platformlarda Çocuk Güvenliği

Haber: Ogün AKKAYA

(TBMM) - TBMM Okul Olaylarını ve Dijital Riskler Araştırma Komisyonu'nda sunum yapan Disney Plus, HBO Max ve Netflix temsilcileri, çocukların dijital platformlarda güvenli içeriklere erişimi için uyguladıkları yaş sınıflandırması, ebeveyn kontrolü, PIN sistemi ve çocuk profili uygulamalarını anlattı. Netflix temsilcisi, RTÜK tavsiyesiyle PIN uygulamasını ilk kez Türkiye'de hayata geçirdiklerini; HBO Max, çocuk profillerindeki verilerin ticari amaçla kullanılmadığını; Disney Plus ise ebeveyn kontrol araçlarının üyelik aşamasından itibaren devreye girdiğini bildirdi.

TBMM Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki Okul Olaylarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu, AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplandı. Komisyonda RTÜK temsilcilerinin yanı sıra dijital yayın platformları ve yapım şirketleri sunum yaptı. The Walt Disney Company Türkiye Programlama ve İçerik Alımları Direktörü Fulya Tiryakioğlu Baykal, Disney Plus'ın çocukların güvenliği ve yaşlarına uygun içeriklere erişimi konusunda uyguladığı ebeveyn kontrol sistemlerini anlattı.

Baykal, çocukların dijital ortamda karşılaştığı risklerin azaltılmasına yönelik çalışmaları önemsediklerini belirterek, "Çocukların iyi oluşunu desteklemek, hem anlattığımız hikâyeler hem de yürüttüğümüz sosyal etki çalışmaları aracılığıyla uzun yıllardır önem verdiğimiz konular arasında yer alıyor" dedi.

"ÇOCUK GÜVENLİĞİ ÜYELİK AŞAMASINDAN BAŞLIYOR"

Disney Plus'ta çocuk güvenliği ve aile kontrolü uygulamalarının üyelik aşamasından itibaren devreye girdiğini belirten Baykal, çocukların yaşlarına uygun içeriklere erişebilmesi ve ebeveynlerin bilinçli karar verebilmesi için platformun buna göre tasarlandığını söyledi.

Platformda Disney, Pixar, Marvel, Star Wars, National Geographic, Hulu ve Star markalarına ait 40 binden fazla saatlik içerik bulunduğunu belirten Baykal, bin 500'den fazla film ve 30 binden fazla dizi bölümünün yer aldığı geniş içerik arşivini çocuk güvenliği ilkeleri doğrultusunda sunduklarını ifade etti.

"HER İÇERİK YAYINLANMADAN ÖNCE İNCELENİYOR"

Disney Plus'ta yayınlanacak her içeriğin yayın öncesinde şirketin uyum ekibi tarafından incelendiğini kaydeden Baykal, ekibin tamamının Disney Türkiye çalışanlarından oluştuğunu söyledi. Baykal, "Platformda yayınlanacak her içerik yayın öncesinde uyum ekibimiz tarafından RTÜK kuralları ve Disney'in içerik standartları çerçevesinde inceleniyor. Yapılan değerlendirmeler sonucunda tüm içerikler yaş gruplarına göre sınıflandırılıyor ve gerekli akıllı işaretler ile koruyucu sembollerle kodlanıyor" diye konuştu.

Akıllı işaretlerin ve yaş sınıflandırmalarının her içeriğin başlığının altında açık şekilde yer aldığını belirten Baykal, bunun ebeveynlerin bilinçli tercih yapabilmesi açısından önemli olduğunu söyledi.

"18 YAŞINDAN KÜÇÜKLER ÜYE OLAMIYOR"

Disney Plus'a üye olabilmek için 18 yaşını doldurmuş olmak ve geçerli bir ödeme yöntemine sahip bulunmak gerektiğini ifade eden Baykal, üyelik tamamlandıktan sonra oluşturulan ana profilin diğer tüm profiller için kontrol merkezi görevi gördüğünü anlattı. Ana hesap sahibi ebeveynlerin yeni profil oluşturulmasını parola ile sınırlandırabildiğini belirten Baykal, çocuk profili oluşturulurken doğum tarihinin sisteme girildiğini ve platformun yaşa uygun içerik seviyesini otomatik olarak önerdiğini kaydetti.

"ÇOCUKLAR KENDİ YAŞ GRUPLARININ ÜZERİNDEKİ İÇERİKLERİ GÖREMİYOR"

Profil yaş ayarlarının ardından çocukların yalnızca kendi yaş grubuna uygun içerikleri görebildiğini söyleyen Baykal, "Çocuklar ne aramalarda ne önerilerde ne de izleyebilecekleri içeriklerde kendi yaş gruplarının üzerindeki içeriklerle karşılaşmıyor. Yaş ayarını değiştirmek isterlerse sistem ebeveyn hesabının şifresini istiyor" dedi. Ebeveynlerin kendi profillerini de şifreyle koruyabildiğini belirten Baykal, böylece çocukların yetişkin profillerine erişiminin engellendiğini ifade etti. Platformda ebeveyn kontrollerinde yapılan her değişikliğin ana hesap sahibine e-posta yoluyla bildirildiğini aktaran Baykal, küçük yaştaki çocuklar için ayrıca "Junior Mod" uygulamasının bulunduğunu ve bu modun daha sade bir kullanım deneyimi ile ilave güvenlik önlemleri sunduğunu söyledi.

"EBEVEYN KONTROL ARAÇLARI, EBEVEYN REHBERLİĞİNİN YERİNİ ALMAZ"

Dijital platformların sorumluluğunun ailelere doğru bilgi ve araçları sunmak olduğunu belirten Baykal, ebeveyn kontrol sistemlerinin tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Baykal, "Ebeveyn kontrol araçları aktif ebeveyn rehberliğinin ve bilinçli tercihlerin yerini almaz, bunları tamamlar. Bu unsurların her biri birlikte çocukların dijital deneyimlerinin güvenli bir şekilde yönetilmesinde kritik öneme sahiptir" dedi. Disney Plus'ın ebeveynlere ve ailelere çocuklarının hangi içerikleri izleyeceği konusunda bilinçli karar verebilmelerini sağlayacak araçlar sunmayı temel sorumluluklarından biri olarak gördüğünü ifade etti.

"HEPİMİZİN ELİNİ TAŞIN ALTINA KOYMASI GEREKİYOR"

HBO Max Türkiye adına sunum yapan Discovery Türkiye Dijital Platform ve Ulusal Kanallardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Deniz Şaşmaz Oflaz, platformda çocukların dijital ortamda güvenli içeriklere erişebilmesi için yaş sınıflandırması, ebeveyn kontrolü ve çocuk profili uygulamalarının kullanıldığını belirtti. Oflaz, dijital platformların çocukların korunması konusunda ortak bir sorumluluk taşıdığını belirterek, "Hepimizin elini taşın altına koyması gerekiyor. Bu konuda hepimize görev düşüyor" dedi.

"PLATFORMA SADECE 18 YAŞINDAN BÜYÜKLER ÜYE OLABİLİYOR"

Türkiye pazarına 2025 yılında girdiklerini belirten Oflaz, HBO Max'in isteğe bağlı ücretli yayın hizmeti sunduğunu belirterek, platforma yalnızca 18 yaşını doldurmuş ve geçerli bir ödeme yöntemi bulunan kullanıcıların üye olabildiğini söyledi. Platformun küresel bir yapı içinde faaliyet göstermesine rağmen Türkiye'de yerel bir ekiple çalıştığını ifade eden Oflaz, içerik uyumu, kişisel verilerin korunması, gizlilik ve tüketici güvenliği gibi konularda hem Türkiye ekibi hem de uluslararası ekiplerle birlikte çalıştıklarını anlattı.

"HER İÇERİK YAŞ SINIFLANDIRMASI VE AKILLI İŞARETLERLE SUNULUYOR"

RTÜK düzenlemelerine uygun hareket ettiklerini belirten Oflaz, platformdaki tüm içeriklerde yaş sınıflandırması ve akıllı işaret sisteminin uygulandığını söyledi. Oflaz, "Her içeriğimizin başında yaş sınıflandırmaları ile birlikte şiddet, korku, cinsellik ve olumsuz örnek oluşturabilecek davranışlar bakımından içerik işaretleri yer alıyor" dedi. Üyelik oluşturulurken ana hesap sahibi tarafından ebeveyn profili oluşturulduğunu, sistemin otomatik olarak bir çocuk profili de tanımladığını belirten Oflaz, isteyen ebeveynlerin çocuklarının doğum tarihini girerek yaşa göre daha ayrıntılı içerik kısıtlamaları yapabildiğini ifade etti.

"ÇOCUK PROFİLİNE ERİŞİM EBEVEYN KONTROLÜNDE"

Çocuk profillerinde 7, 13, 16 ve 18 yaş kategorilerine göre içeriklerin otomatik filtrelendiğini belirten Oflaz, ebeveyn tarafından belirlenen PIN kodu olmadan çocukların yetişkin profillerine geçemediğini söyledi. Birden fazla çocuğu bulunan ailelerin her çocuk için ayrı profil oluşturabildiğini kaydeden Oflaz, küçük yaştaki çocuklar için okuma yazma becerisine uygun, karakter odaklı sadeleştirilmiş bir kullanıcı arayüzü sunulduğunu ifade etti. Sadece yaş sınırlamasıyla yetinmediklerini dile getiren Oflaz, genel izleyici kategorisinde yer alsa bile çocukların anlamakta zorlanabileceği bazı belgesellerin çocuk profillerinde gösterilmediğini belirterek, içeriklerin ayrıca editoryal değerlendirmeden geçirildiğini söyledi.

"ÇOCUK PROFİLLERİNDEKİ VERİLER TİCARİ AMAÇLA KULLANILMIYOR"

Çocuk profillerinden elde edilen kullanıcı verilerinin reklam veya ticari hedefleme amacıyla kullanılmadığını vurgulayan Oflaz, "Çocuk arayüzündeki bilgiler hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılmıyor. Çocuk profillerinden elde edilen veriler üzerinden reklam hedeflemesi ya da yönlendirme yapılmıyor" dedi. Yeni bir platform olarak dijital güvenlik konusunda düzenlenen etkinliklere katıldıklarını belirten Oflaz, hem çalışanlarını hem de küresel yöneticilerini Türkiye'deki dijital güvenlik ve bilinçlendirme çalışmalarına dahil etmeye çalıştıklarını söyledi.

"EDİTORYAL KONTROLDEN GEÇEN İÇERİKLER SUNUYORUZ"

Netflix Türkiye Kamu Politikaları Direktörü Pelin Mavili, Netflix'in çocukların güvenli içeriklere erişimini sağlamak amacıyla yerel yaş derecelendirme sistemi, kapsamlı ebeveyn kontrol araçları ve dijital medya okuryazarlığı projeleri yürüttüğünü belirtti. Mavili, "Ebeveynlerin ve ailelerin hem kendileri hem de çocukları için en doğru içeriği seçebilecek bilgiye kolayca ulaşabilmesini amaçlıyoruz" dedi. Netflix'in kullanıcıların içerik yükleyebildiği sosyal medya platformlarından farklı olarak editoryal kontrolden geçen içerikler sunduğunu belirten Mavili, bu nedenle sosyal medyada tartışılan risklerin önemli bir bölümünün platformun yapısı gereği bulunmadığını ifade etti.

"İÇERİKLER TÜRKİYE'YE UYGUN ŞEKİLDE YAŞ DERECELENDİRİLİYOR"

Yaş derecelendirme sisteminin küresel bir yaklaşımla yürütüldüğünü ancak her ülkenin kültürel ve hukuki yapısına göre yerelleştirildiğini belirten Mavili, "Bir içerik Amerika'da, Avustralya'da, Hollanda'da ve Türkiye'de farklı yaş derecelendirmeleriyle sunulabilir. Bu tamamen yerel uygunluk ve bağlamla ilgilidir" dedi. Yaş sınıflandırmalarının yalnızca yaş sınırı belirlemekten ibaret olmadığını kaydeden Mavili, içeriklerde çıplaklık, şiddet, korku, yaralanma ve rahatsız edici görüntüler gibi çok sayıda unsurun insan eliyle ayrıntılı biçimde değerlendirildiğini söyledi.

"21 FARKLI İÇERİK UYARISI KULLANIYORUZ"

Netflix'in RTÜK'ün akıllı işaret sisteminin ötesinde toplam 21 farklı içerik uyarısı kullandığını belirten Mavili, "Madde kullanımı, kullanılan dil, argo, hayvana zarar verme, intihar eğilimi gibi birçok farklı içerik göstergesiyle izleyiciyi bilgilendiriyoruz" diye konuştu. Kullanıcıların içerik sayfasına girdiklerinde yaş sınıflandırmasını ve kısa içerik özetini gördüğünü belirten Mavili, oynatma başladıktan sonra da sistemin bir kez daha yaş sınırı ve içerik uyarılarıyla kullanıcıyı bilgilendirdiğini ifade etti.

"PIN KODU UYGULAMASINI TÜRKİYE'DE İLK BİZ HAYATA GEÇİRDİK"

Netflix'in ebeveyn kontrol sisteminin profil oluşturma aşamasında başladığını anlatan Mavili, çocuk profili bulunan hesaplarda PIN kodu uygulamasının RTÜK'ün tavsiyesiyle ilk kez Türkiye'de hayata geçirildiğini söyledi. Mavili, PIN kodu sayesinde ebeveynlerin profil kilidi oluşturabildiğini, çocukların izleme sürelerini sınırlandırabildiğini ve hangi içerikleri izlediklerini takip edebildiğini belirtti.

"SİSTEM KENDİNİ SÜREKLİ GELİŞTİRİYOR"

Ebeveyn kontrol sisteminin kullanıcı geri bildirimleriyle sürekli güncellendiğini ifade eden Mavili, "Uzmanlarla yaptığımız görüşmeler, akademik çalışmalar, abonelerimizden gelen geri bildirimler ve çağrı merkezine ulaşan talepler doğrultusunda sistemimizi sürekli geliştiriyoruz" dedi. Komisyonun hazırlayacağı raporun bulgularını da küresel ekiplerle paylaşmak istediklerini belirten Mavili, bu çalışmaların sistemin geliştirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.

"2021'DEN BERİ DİJİTAL MEDYA OKURYAZARLIĞI EĞİTİMLERİ VERİYORUZ"

Netflix'in 2021 yılından bu yana Habitat Derneği iş birliğiyle dijital medya okuryazarlığı eğitimleri yürüttüğünü belirten Mavili, bu eğitimlerin yalnızca Netflix kullanımına yönelik olmadığını vurguladı. Mavili, "Bu eğitimlerde akran zorbalığı, dijital riskler, çocukların kişisel verilerinin korunması, çocuğun üstün yararı ve ebeveynlerin dijital dünyada çocuklarını doğru şekilde yönlendirebilmesi gibi konuları ele alıyoruz" dedi.

Milli Eğitim Bakanlığı ile iş birliği kapsamında hazırlanan podcastlerin "Veli Vizyon" platformunda yayımlandığını belirten Mavili, ayrıca deprem bölgesi başta olmak üzere üniversiteler ve Gençlik ve Spor Bakanlığı iş birliğiyle dijital okuryazarlık eğitimlerinin sürdüğünü ifade etti.

Gençlerin sanatsal üretime yönlendirilmesini amaçlayan "Yetenek Haritası" projesini de anlatan Mavili, bugüne kadar Çanakkale, Ankara, Mardin, Konya, Manisa, Hatay'da eğitimler düzenlediklerini, bu yıl ise Eskişehir, Samsun ve Van'da programlar gerçekleştirmeyi planladıklarını söyledi.