Sualtinda Birleşmiş Milletler!

Birleşmiş Milletler Bilim, Çevre ve Kültür Organizasyonu (UNESCO) Genel Merkezi tarafından Antalya- Kemer'de uluslararası sualtı arkeolojisi eğitim programı düzenlendi. 6-19 Haziran 2011 tarihleri arasında düzenlenen programa 12 ülkeden 25 devlet arkeoloğu ve UNESCO temsilcileri katıldı. Aralarında Tanzanya, Nijerya, Namibya, Libya, Mısır, Ürdün, Lübnan ve Türkiye'den gelen arkeologların bulunduğu öğrenciler, Türkiye, KKTC, Rusya, Almanya ve Fransa'dan gelen öğretim görevlileri ve uzman eğitimciler eşliğinde sualtına dalış, araştırma ve kazı yapma bilgi ve becerilerine ulaştılar.

Doğu Akdeniz Üniversitesi (DAÜ) ve Selçuk Üniversitesi'nin bilimsel yönetiminde gerçekleşen programa katılan arkeologlar ülkelerinde sualtı arkeolojisi merkezlerini kuracak uzmanlardan oluşuyor.

Çoğunluğunu müze müdürleri ve müze uzmanlarının oluşturduğu bu arkeologlar kendi ülkelerinde Türkiye desteğiyle sualtı araştırma ve kazılarını başlatacaklar. Programa katılanlar arasında farklı müzelerden T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı arkeologları da katıldı. UNESCO Genel Merkezi tarafından DAÜ Öğretim Görevlisi Hakan Öniz koordinatörlüğünde gerçekleşen program Kemer Tanıtım Vakfı işbirliğinde, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle hayata geçirildi. Program DAN (Divers Alert Network) Avrupa merkezi ve SSI (Scuba Schools International – Uluslararası Dalış Okulları) tarafından da resmi olarak desteklendi.

Program, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tahsis edilen Phaselis antik kenti kıyısında tüm katılımcıların yüzme becerilerini geliştirme ile başladı. Programın ilk bölümü aletli dalış eğitimine ayrıldı. Bu bölümde SSI Temel ve ileri aletli dalış eğitimi ile DAN Temel Yaşam Desteği ve Dalış Kazalarında Oksijen İlkyardım eğitimleri verildi. Bu eğitimlerde DAN Türkiye Başkanı Yrd. Doç. Dr. Murat Egi, CMAS (Dünya Sualtı Federasyonu) Bilim Kurulu Başkan Yardımcısı Dr.Sergey Fazlulin, SSI Türkiye'den Barış Güntekin görev aldılar. DAÜ'den dalış eğitmenleri Yavuz Cankat Yılmaz ve Yasin Akın'ın pratik eğitimleriyle tüm arkeologlar teorik ve pratik olarak yeterlilik kazandılar.

Programın ikinci bölümü ise 11 Haziran 2011 tarihinde Antalya Müzesi'nde başladı. UNESCO Müzeler ve Kültürel Objeler Departmanı'ndan Barbara Egger tarafından yapılan açılış dersinde UNESCO'nun sualtı arkeolojisine verdiği önem ve hassasiyet dile getirildi.

Afrika ve Batı Asya'da ilk kez düzenlenmiş olan bu programın UNESCO tarafından davet edilen 24 ülke açısından büyük önem teşkil ettiğini bildiren Egger, sualtı kültür mirasının gelecek kuşaklara bırakılması için ülkelerin konuya ciddiyetle eğilmesi gerektiğini belirtti. 8 gün süren ikinci bölümde dersler Selçuk Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ahmet Adil Tırpan ve Yrd. Doç. Dr. Ertekin Doksanaltı, Istanbul Üniversitesi'nden Doç. Dr. Ufuk Kocabaş, Almanya'dan Gerhard Aretz ve Sebastian Hess, GATAB Turizm Tanıtma Müdürü Aydın Aytuğ ve DAÜ'den Hakan Öniz tarafından verildi. Bu bölümde sualtı arkeolojisi ve eser konservasyonu ile ilgili teorik ve pratik eğitimler verildi.

Bu eğitimlerde katılımcılar sualtı robotları (ROV), Yan taramalı sonar, Proton Manyetometresi, her çeşit sualtı metal dedektörü, kaldırma balonu, sualtında kazı yapmak için kullanılan airlift ve waterlift teknolojilerini kullanmayı ve sualtı eserlerine yönelik konservasyon tekniklerini teorik ve pratik olarak öğrendiler. Bilimsel sualtı fotoğrafçılığı teknikleri, GPS uygulamaları ve sualtı çizim teknikleri de programın aktif olarak hayata geçirilen bölümlerini oluşturdu.