Toplu İş Sözleşmesi Yetki Tespiti ile Grev Oylaması

Toplu İş Sözleşmesi Yetki Tespiti ile Grev Oylaması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 42 ve 61'inci maddelerine dayanılarak hazırlanan yönetmeliğe göre, işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili olması, kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde 3'ünün ve toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek iş yerinde çalışan işçilerin başvuru tarihi itibarıyla yarıdan fazlasının, işletmede ise yüzde 40'ının kendi üyesi olmasına bağlı olacak. İşletme toplu iş sözleşmeleri için işletme kapsamındaki işyerleri bir bütün olarak dikkate alınacak ve yüzde 40 çoğunluk buna göre hesaplanacak. İşletmede birden çok sendikanın yüzde 40 veya fazla üyesinin olması durumunda başvuru tarihinde en çok üyeye sahip sendikaya olumlu tespit yetkisi verilecek. Aynı tarihli başvurularda işletmedeki üye sayılarının eşit olması halinde olumsuz yetki tespiti verilecek.

-İstatistiklerin yayımlanması

Bir işkolunda çalışan işçilerin yüzde 3'ünün tespitinde, Bakanlıkça her yıl ocak ve temmuz aylarında Resmi Gazete'de yayımlanan işkolu istatistikleri esas alınacak. Yayımlanan istatistiklerde her bir işkolundaki toplam işçi sayısı ile işkollarındaki sendikaların üye sayıları yer alacak. Yetki belgesi almak üzere başvuran veya yetki belgesi alan işçi sendikasının yetkisini, daha sonra yayımlanacak istatistikler etkilemeyecek. Yayımlandığı tarihten itibaren on beş gün içinde itiraz edilmeyen istatistik kesinleşecek.

-Yetki tespit başvurusu

Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası, Bakanlığa yazılı olarak başvurarak yetkili sendika olduğunun tespitini isteyecek. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa yazılı olarak başvurarak yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilecek. Yürürlükte toplu iş sözleşmesi varsa taraflar bu sözleşmenin sona ermesinden önceki 120 gün içerisinde yetki tespit başvurusunda bulunabilecek. Yetki tespit başvurusunda bulunulması halinde Bakanlık, başvuru tarihi itibariyle yetki şartlarına sahip işçi sendikasına olumlu yetki tespiti verecek.

Kendilerine tespit yazısı gönderilen işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren, taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığına dair itirazda bulunabilecek. Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde 3'ünden daha az üyesi bulunan işçi sendikası yetki itirazında bulunamayacak. Yetki tespitine itiraz, nedenleri belirtilmek suretiyle yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde mahkemeye yapılacak. İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata ve süreye ilişkin itirazlar, mahkemece 6 iş günü içinde duruşma yapılmaksızın kesin olarak karara bağlanacak.

Yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen işçi sendikası, 6 iş günü içerisinde yetkili olup olmadığının tespiti için dava açabilecek. Mahkeme, davayı 2 ay içinde sonuçlandıracak. İtiraz, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durduracak.

Yetki tespit yazısına süresi içinde itiraz edilmemişse sürenin bitimini takip eden 6 iş günü içinde ilgili sendikaya Bakanlıkça yetki belgesi verilecek. Tespit yazısına yapılan itiraz mahkemece reddedilmişse veya tespit yazısı ile yetki şartlarına sahip olmadığı bildirilen sendikanın yaptığı itiraz sonucunda yetki şartlarına sahip olduğunun yargı kararı ile tespit edilmesi halinde, kesinleşme şerhli mahkeme kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde ilgili sendikaya Bakanlıkça yetki belgesi verilecek.

-Grev oylaması

Yönetmeliğe göre, grev oylaması talebi, grev kararının işyerinde ilan edildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı olarak yapılacak. Grev oylaması talebi, işyerinde çalışan her bir işçi tarafından ayrı ayrı yapılabileceği gibi, tek bir dilekçenin işçiler tarafından topluca imzalanması şeklinde de yapılabilecek. Grev oylaması talebi, grev kararının ilan edildiği tarihte o işyeri veya işletmede çalışan işçilerin en az 4'te 1'inin başvurusu ile yapılacak. Görevli makam, 6 iş günü içinde işyerinde grev oylamasını gerçekleştirecek, grev oylamasının gün ve saatini, iş saatleri dışında veya iş akışını kesintiye uğratmayacak şekilde belirleyecek. Grev oylamasına grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde veya işletmede çalışan işçiler katılabilecek. Grev oylaması, serbest, eşit, gizli oy, açık tasnif ve döküm esasına göre yapılacak.

Grev oylamasında, oylamaya katılanların salt çoğunluğu, grevin yapılmaması yönünde karar verirse, grev kararı uygulanamayacak. Oylamaya ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak 3 iş günü içinde mahkemeye yapılacak. İtiraz, mahkemece 3 iş günü içinde kesin olarak karara bağlanacak. Grev oylamasına taraf işçi veya işveren sendikaları ya da sendika üyesi olmayan işveren itiraz edebilecek. İtiraz sonucunda grev oylaması, oylamanın tekrarlanmasını gerektiren bir sebeple mahkemece iptali halinde, kesinleşmiş mahkeme kararının görevli makama tebliğinden itibaren 6 iş günü içerisinde aynı esaslara göre tekrarlanacak.

Grev oylaması sonucunun uygulamaya konulabilmesi için oylamaya ilişkin itiraz süresinin geçmesi veya itirazın kesin olarak sonuca bağlanması gerekecek. Grev oylaması sonucunda, grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren 6 iş günü içinde, işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurabilecek. Grev oylaması sonucunda, grev yapılmaması yönündeki kararın kesinleşmesinden itibaren, 6 iş günü içerisinde anlaşma sağlanamazsa veya Yüksek Hakem Kuruluna başvurulmamışsa işçi sendikasının yetkisi düşecek.

-Yüzde 3 üye şartı

Toplu İş Sözleşmesi yapma yetkisi ile yetki tespit başvurularında Ekonomik ve Sosyal Konseye üye konfederasyonlara bağlı işçi sendikalarının kurulu bulunduğu işkolunda en az yüzde 3 üye şartı, 2013 Ocak ayı istatistiklerinin yayımı tarihinden 1 Temmuz 2016 tarihine kadar yüzde 1, bu tarihten 1 Temmuz 2018 tarihine kadar ise yüzde 2 olarak uygulanacak. - Ankara