GAÜN akademisyenleri atık külünden zemin güçlendirecek malzemenin patentini aldı
GAÜN akademisyenleri, atık çamurun yakılmasıyla oluşan külü toprak ve toz atıkla birleştirerek zemin güçlendirmede kullanılabilecek bir malzeme üretti. Mekanik dayanımı yüksek malzemenin patenti alındı; ekip çimento kullanımını ve karbon salımını azaltmayı hedefliyor.
Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) akademisyenleri, katı atık tesisinden elde edilen külü farklı malzemelerle birleştirerek inşaat sektöründe kullanılabilecek yeni bir yapı malzemesi geliştirdi.
İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Fırat Çabalar ile Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulcabbar Yavuz, düşük karbon ayak izine sahip yapı malzemeleri geliştirmek amacıyla çalışma başlattı.
Çimento üretiminde önemli miktarda bulunan kalsiyum oksitten yola çıkan akademisyenler, katı atık tesisinde ortaya çıkan ve yüksek oranda kalsiyum oksit içeren külü laboratuvar ortamında değerlendirdi.
Araştırmalar sonucunda külü, belirli oranlarda toprak ve çakıl taşı elde edilirken ortaya çıkan toz atıkla birleştiren akademisyenler, bağlayıcı özelliğe sahip yeni bir malzeme üretti.
Düşük karbon emisyonuna sahip olması hedeflenen malzemenin, mekanik dayanımının yüksek olduğu ve özellikle zemin güçlendirme çalışmalarında kullanılabileceği belirlendi. Akademisyenler, geliştirdikleri malzemeyle çimento kullanımının azaltılmasına, karbon salınımının düşürülmesine ve atıkların yeniden ekonomiye kazandırılmasına katkı sunmayı amaçlıyor.
"Çimentoya benzeyen bir yapı elde edildi"
Prof. Dr. Ali Fırat Çabalar, AA muhabirine, karbon salımının azaltılmasına yönelik proje yürüttüklerini, çimento üretiminin minimize edilmesinin asıl amaçlardan biri olduğunu anlattı.
Kanalizasyon atıklarından ortaya çıkan çamuru yüksek sıcakta ısıttıktan sonra geriye kalan külü başka bir yapı malzemesinde kullandıklarını dile getiren Çabalar, "Böylelikle çevreye ve insan sağlığına olan olumsuz etkisinden dolayı çimento üretimi minimize edildi ve bunu atık bir malzemeyle yaptık. Buna atığın atığı diyebiliriz. Çünkü kanalizasyon atığının çamuru kendi başına bir atık. Bu atık kül haline getirildikten sonra çeşitli kimyasal proseslerden geçirilerek çimentoya benzeyen bir yapı elde edildi. Bu maddenin çeşitli inşaat faaliyetlerinde kullanılması öngörülüyor." diye konuştu.
COP31'de tanıtılacak
Küresel iklim zirvesi COP31'de projeyi yurt dışından Türkiye'ye gelecek endüstri temsilcilerine tanıtacaklarını aktaran Çabalar, "Projenin neticelenmesinde 3 temel amaca ulaşmış olacağız. Bunlardan birincisi ve en önemlisi insan sağlığı. İkincisi çevreye verilen zararın minimize edilmesi, üçüncüsü döngüsel ekonomiye katkısı." dedi.
Patenti alındı
Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulcabbar Yavuz da malzemenin toprak, çakıl taşı elde edilirken ortaya çıkan toz atık ve atık çamurun yakılmasıyla oluşan külün karıştırılmasıyla üretildiğini belirtti.
Kanalizasyon atıklarının suyundan arındırılmasının ardından geriye kalan çamurun yakılarak enerji elde edildiğini anlatan Yavuz, bu işlem sırasında ortaya çıkan külün yüksek miktarda kalsiyum oksit içerdiğini ifade etti.
Yavuz, şunları kaydetti:
"Çimentonun ana bileşenlerinden biri olan kalsiyum oksit, çimentonun yaklaşık yüzde 65'ini oluşturuyor. Biz de bu külün içindeki kalsiyum oksitten faydalanıyoruz. Bu 3 karışımla birleştirici, yapıştırıcı, çimentovari bir malzeme elde ediyoruz. Bu malzemenin zemin güçlendirilmesinde kullanılabileceğini gördük. Mekanik olarak yüksek mukavemete sahip olduğunu tespit ettik. Bu malzemenin patentini aldık."
Çimento üretiminde yüksek miktarda karbondioksit salımı gerçekleştiğine dikkati çeken Yavuz, geliştirdikleri malzemenin çimento kullanımını azaltmaya katkı sunabileceğini belirterek, "Bu vesileyle karbondioksit salımını azaltmayı ve bir katma değer üretmeyi hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.