Mehmed Akif Ersoy'un diğer yönleri yaklaşık 40 yıllık araştırmayla kitapta toplandı

İstiklal Marşı'nın şairi Mehmed Akif Ersoy'un edebiyatçı kimliğinin yanı sıra Milli Mücadele'deki faaliyetleri, özel yaşamı, sporculuğu ve musikiye ilgisi, Dr. İzzet Kaçar'ın yaklaşık 40 yıllık araştırma birikimiyle hazırladığı iki ciltlik "Bütün Yönleriyle Mehmed Akif Ersoy" kitabında bir araya getirildi.

Eser 1442 sayfadan oluşurken, Akif'in hayatını, fikir dünyasını ve yaşadığı dönemin tarihi gelişmelerini 26 ana başlık altında ele alıyor.

Editörlüğünü Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar'ın üstlendiği çalışmada, Akif'in eserlerinin ilk baskıları, dönemin gazete ve dergileri, Meclis tutanakları ve tarihi belgelerden yararlanıldı.

Kitabın yazarı Dr. İzzet Kaçar, AA muhabirine, Mehmed Akif'e ilgisinin 1989'da hazırladığı "Eğitimci Yönüyle Mehmed Akif" başlıklı yüksek lisans tezine dayandığını, o dönemde ulaştığı kaynakların yıllar içinde kapsamlı bir arşive dönüştüğünü söyledi.

Araştırmalarında Osmanlıca eğitimi ve ilahiyat alanındaki doktora çalışmalarından yararlandığını belirten Kaçar, eşi Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar ile oğulları Emirhan Ahmet ve Mehmet Yekta Kaçar'ın da kendisine destek verdiğini dile getirdi.

Kaçar, çalışmada Akif'in başyazarlığını yaptığı Sırat-ı Müstakim ve Sebilürreşad başta olmak üzere dönemin yayın organlarından yararlandığını, Safahat'ın ilk baskılarını, TBMM zabıtlarını ve Akif'in yakın çevresindeki isimlerin eserlerini kaynak aldığını aktardı.

Akif'in yalnızca şair kimliğiyle değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Kaçar, onun bilimsel ve düşünsel birikimine dikkati çekerek, özellikle Arapçadan çevirdiği çok sayıda makalenin eski dergi sayfalarında kalmasının diğer yönlerinin tanınmasını güçleştirdiğini ifade etti.

"Benim öldüğüm yerde, oğlum da ölsün"

Kitapta Akif'in Birinci Dünya Savaşı yıllarında Teşkilat-ı Mahsusa bünyesinde üstlendiği görevlere de yer verdiklerini belirten Kaçar, bu faaliyetlerin şairin hayatta olduğu dönemde bilinmediğini, ölümünün ardından çalışma arkadaşlarının hatıralarıyla kısmen ortaya çıktığını söyledi.

Akif'in 1914'te Almanya'ya teftiş için gönderilen heyette yer aldığını anlatan Kaçar, 1915'te ise Arap coğrafyasında çeşitli görevler üstlendiğini aktardı.

Kaçar, Meclis'in Kayseri'ye taşınmasının gündeme geldiği dönemde Akif'in bu düşünceye karşı çıkan isimler arasında bulunduğunu aktararak, Akif'in ailesini Kayseri'ye gönderirken oğlu Emin'i yanında bıraktığını ve "Benim öldüğüm yerde, oğlum da ölsün" sözleriyle Ankara'da kalma kararlılığını ortaya koyduğunu anlattı.

Güreş, yüzme ve binicilikle ilgileniyordu

Araştırmalarında Akif'in özel hayatına ilişkin ayrıntıları da incelediklerini dile getiren Kaçar, milli şairin güreş, yüzme, koşu ve binicilikle yakından ilgilendiğini ifade etti.

Akif'in sporcu kimliğine dikkati çeken Kaçar, "Akif, çok iyi bir güreşçi, bunun yanı sıra İstanbul Boğazı'nı bir yanından diğer bir yanına kadar yüzebilen, yüzme yarışı kazanan iyi bir yüzücü ve iyi bir binicidir." dedi.

İttihat ve Terakki'ye katılırken yemin metnini değiştirdi

Kaçar, Akif'in dürüstlüğü, verdiği sözlere bağlılığı ve ilkelerinden taviz vermeyen kişiliğiyle tanındığını anlattı.

Akif'in İttihat ve Terakki'ye üye olurken "kayıtsız şartsız itaat" gerektiren yemin metnine itiraz ettiğine dikkati çeken Kaçar, şunları anlattı:

"İttihat ve Terakki'nin kurucularından Mehmet Fatin Gökmen, Akif'in bu kararlı tutumu karşısında, kendi yetkisini kullanarak yemin metnini onun istediği gibi değiştirmiştir. Görüldüğü gibi Akif, hiçbir şekil ve şartta prensiplerinden taviz vermemekte; prensiplerinin dışına çıkmayarak asla geri adım atmamaktadır."

Kaçar, Akif'in, hayatını kaybeden okul arkadaşı Hasan Tahsin Bey'in çocuklarının bakımını üstlendiğini, yıllar önceki sözünü yerine getirerek vefaya büyük önem verdiğini vurguladı.

"Musiki, Akif'in hayatının içindedir"

Kitabın editörü Prof. Dr. Gülçin Yahya Kaçar da Akif'in musikiye ilgisinin yeterince bilinmediğini belirterek, onun Türk ve Batı müziğine hakim bir kültür insanı olduğunu söyledi.

Kaçar, milli şairin ney çalmaya duyduğu ilginin kendisini Neyzen Tevfik ile buluşturduğunu, Akif'in Sadettin Kaynak ve Şerif Muhittin Targan gibi isimlerle musiki ortamlarında bir araya geldiğini aktardı.

Akif'in Ankara'da kaldığı Taceddin Dergahı'nın dönemin sanatçı ve düşünürlerini buluşturan önemli bir merkez olduğunu dile getiren Kaçar, burada şiirlerin, ilahilerin ve şarkıların seslendirildiğini anlattı.

Kaçar, "Milli ruh bilinciyle Türk milletine vizyon çizen bir Türk aydını Mehmed Akif Ersoy'un mütevazı, yokluk ve zorluklar içerisinde geçen 63 yıllık serencamının anlatıldığı bu kitap, okurlar için Mehmed Akif'i yeniden tanıma fırsatı verirken, genç araştırmacılar için de bir örnek, bir başucu kaynağı olacaktır." ifadelerini kullandı.