Ödemiş'te ipek dokumacılığı artan maliyetlere ve ithal kumaşlara rağmen direniyor
Ödemiş'te nesillerdir sürdürülen ipek böcekçiliği ve dokumacılığı, artan maliyetler ile ucuz ithal kumaşların baskısı altında varlığını sürdürmeye çalışıyor. Günde 12-13 saat tezgah başında çalışan usta Emin Sevgel, çırak yetişmediğini belirterek zanaatın desteklenmesini istiyor.
Yüzyıllık ipekçilik geleneği, artan maliyetler ve ucuz ithal ürünler nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Usta ellerde yaşatılmaya çalışılan bu zanaat, geleceğe umutla tutunmak için destek bekliyor.
Anadolu'nun binlerce yıllık köklü gelenekleri arasında yer alan ipek böcekçiliği ve geleneksel ipek dokumacılığı, günümüzde teknolojinin ve seri üretimin gölgesinde var olma mücadelesi veriyor. Ödemiş'te nesillerdir bu zanaatı yaşatan ustalardan olan Emin Sevgel, artan maliyetlere, ucuz ithal kumaşlara ve çırak yetişmemesine rağmen tezgah başında direnmeye devam ediyor.
45 günlük meşakkatli süreç: Kozadan kumaşa uzanan yol
İpek böcekçiliğinin en büyük emek gerektiren zanaatların başında geldiğini belirten Emin Sevgel, sürecin inceliklerini, "İpek böceğinin beslenmesi tamamen dut yaprağına dayanıyor ve yaklaşık 45 günlük bir bakım sürecinin ardından koza sarmaya başlıyorlar. Kozaların sarılmasından sonra ipeğin kumaşa dönüşmesi ise zeytinyağlı sabunlarla yapılan geleneksel kaynatma ve özenli dokuma süreçleriyle, günlerce süren büyük bir sabır ve ustalık gerektiriyor" sözleriyle anlattı.
"Fabrikasyon ve ithal ürünler zanaatı bitirme noktasına getirdi"
Endüstriyel üretim karşısında el emeğiyle ayakta kalmanın giderek zorlaştığına dikkat çeken Emin Sevgel, en büyük darbeyi yurtdışından gelen ucuz ve kalitesiz kumaşlardan yediklerini ifade ediyor. Piyasada ipek olmayan kumaşların 'ipek' diye satılmasının hem sektöre hem de tüketiciye zarar verdiğini vurgulayan Emin Sevgel, gerçek ipeğin çakmak testiyle, yani saç teli kokusu vermesi ve ele yapışmaması ile kolayca ayırt edilebileceğini belirtiyor. Ayrıca tarımsal zirai ilaçların yol kenarındaki dut ağaçlarına ve hassas yapısıyla bilinen ipek böceklerine verdiği zararlar, üreticilerin en büyük korkularından biri olmaya devam ediyor. Yetkililerden ve yerel yönetimlerden yalnızca koza üretimi aşamasında değil, kumaş üretimini ve zanaatkarları destekleyecek adımlar atılması bekleniyor.
"Bu meslek biraz hastalık, içine girince çıkamıyorsun"
Günde 12-13 saat tezgah başında mesai harcadığını belirten Emin Sevgel, "Bu meslek biraz hastalık, içine girince çıkamıyorsun. Maddi kazanç çok geride kaldı ancak mesleğe olan tutku nedeniyle bu tezgahları bırakamadık. Aralarımızdan yetişen yeni nesil çırakların olmaması ise unutulmaya yüz tutmuş bu geleneksel zanaatın geleceği adına en büyük endişe kaynağımızı oluşturuyor. Tarihi değerlerin ve el emeği göz nuru Ödemiş ipeğinin hafızalardan silinmemesi için hem gençlerin bu zanaata yönlendirilmesi hem de yerel kültür mirasına sahip çıkılması gerekiyor" dedi.