Yapay Zeka ile Tarımda Dijital Dönüşüm

TARIM ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, "Dijital sulama sistemleri ve yapay zeka destekli sulama uygulamalarıyla birlikte suyun her damlasını korumayı hedefliyoruz" dedi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Ankara'da Yapay Zeka Politikalar Derneği tarafından düzenlenen AI Tomorrow Summit 2026 etkinliğine katıldı. Bakan Yumaklı, "Veri anlamında en geniş kapsamlı veriye sahip olan bir bakanlığız. Ancak tarımın birçok belirsizliği barındırdığını da göz önüne alırsak bütün bunları daha öngörülebilir hale getirmekte bu verileri işleyecek sizin önünüze karar alma mekanizmalarını da getirecek yapay zekaya önemli ölçüde ihtiyacımız var. İnsanlık, tarihinin en önemli dönemlerinden birinden geçmektedir. Bir tarafta iklim değişikliği, kuraklık, doğal afetler; bu yıl yağışlarımız çok iyi oldu ama lokal olarak belli yerlerde bunun farklı versiyonunu, yani taşkınları yaşadık. Bir tarafta hızlı gelişen teknolojiler var, onların toplumlara olan etkisini görüyoruz. Aynı zamanda konjonktürel gelişmeler de yine bizlerin karar alma mekanizmalarında çok önemli yer tutmak durumunda. Bu yeni dönemde ülkelerin gücünü belirleyen unsurlar da değişmeye başladı. Artık sadece doğal kaynaklara sahip olmak değil, bilgiyi üretebilen, veriyi yönetebilen, teknolojiyi doğru kullanan ülkeler geleceği şekillendirecektir. Artık bunda herhalde çok önemli bir konsensüs var. Buna bağlı olarak da tarımın artık sadece ekonomik bir faaliyet olmaktan çıktığını da görüyoruz" ifadelerini kullandı.

'YAPAY ZEKA, TARIMIN GELECEĞİNİ YENİDEN ŞEKİLLENDİRECEK'

Tarımın; gıda güvenliği, stratejik bağımsızlık, çevresel sürdürülebilirlik ve milli güvenliğin en önemli parçası olduğunu belirten Yumaklı, "Bugün birçok ülkenin de bunu bir milli güvenlik meselesi olarak ele almasının temel sebebi de tam olarak budur. Dolayısıyla dün olduğu gibi gelecekte de tarım en önemli başlık olarak insan hayatında yerini almaya devam edecektir. Dünya nüfusun artarken iklim değişikliğinin etkilerini de derinleşerek takip ediyoruz ve doğal kaynaklar üzerinde çok ciddi bir baskı oluşturulduğunu görüyoruz. Daha az suyla, daha az girdiğiyle, daha düşük maliyette, daha kaliteli, daha verimli, daha sürdürülebilir bir üretimi ortaya koymak durumundayız. İşte bu hedefe ulaşmanın en temel yolu da bilimi, teknoloji ve insan aklını bir arada üretim süreçlerinde buluşturan modeller veya gelişmelerdir. Tam da işte bu noktada yapay zeka teknolojilerinin tarımın geleceğini yeniden şekillendirecek bir stratejik güç olduğunu ifade etmek istiyorum. Yapay zeka neler yapıyor? Bugün bu verileri kullanarak toprağın ihtiyacını analiz edebiliyor. Bakın sadece bir yazılımdan bahsetmiyorum. Milyonlarca verinin alınıp çok kısa bir süre içerisinde işlenip en doğru sonucun ortaya konulmasından bahsediyorum. Son dönemde özellikle iklim değişikliğinin etkisi bitki hastalıklarında oluşmaya başladı. Bunların erken teşhisinde yine kullanıyoruz. Sulama zamanının belirlenmesinde, verim tahminlerinin yapılabilmesinde kullanıyoruz. Hayvancılık işletmelerinin optimizasyonunda, bütün bunların tamamında ve birçok diğer başlıkları var. Milyonlarca veriyi saniyeler içerisinde işleyerek bir karar destek mekanizmasının girdisi haline getiriyoruz. Kısaca şunun tekrar altını çizmek istiyorum; yapay zeka tarım için sadece bir teknoloji değildir. Verimliliğin, kalitenin, sürdürülebilirliğin en önemli anahtarıdır" diye konuştu.

'DİJİTAL DÖNÜŞÜM KAPASİTEMİZİ ARTIRMAYI HEDEFLİYORUZ'

Yumaklı, suyun stratejik kaynaklardan birisi olduğunu vurgulayarak, "Belki bugünlerde çok şükür ki iyi yağışların bize getirmiş olduğu çok önemli faydalar var. Hem barajlarımızın doluluğu hem sulama ihtiyacının neredeyse hiç olmaması ve enerji üretiminden tutalım da bundan sonraki dönemde ihtiyacımız olan suyun depolanmasına kadar birçok hususu çok şükür bu yıl fazlasıyla ve ziyadesiyle yaşıyoruz. Bu bize tabiri caizse bir gevşeklik vermemeli. Çünkü suyu da verimli kullanmak son derece kıymetli. Dolayısıyla bu minvalde yürüttüğümüz özellikle dijital sulama sistemleri ve yapay zeka destekli sulama uygulamalarıyla birlikte suyun her damlasını korumayı hedefliyoruz. İnşallah bu uygulamaları ilgi duyanlar için takip etmelerini özellikle tavsiye ediyorum. Şu aralar pilot uygulamaların Türkiye çapında özellikle su ve sulama sistemlerinde yaygınlaştırılması konusu, bizim en önemli gündem maddelerimizden bir tanesi. Dördüncü Tarım Şurası yapıldı biliyorsunuz. Geçtiğimiz yıl dijital dönüşüm, yapay zeka ve veri temelli yönetim anlayışı da sektörümüzün önemli öncelik alanlarından birisi oldu. Bu doğrultuda TAGEM'de Yapay Zeka ve Dijital Tarım Teknolojileri Araştırma Merkezi'ni kurduk. Aynı zamanda tarım ve orman sektöründe Yapay Zeka Destekli Dijital Dönüşüm Strateji Belgesi ve Eylem Planımızı da hazırladık. İnşallah bu belge ile birlikte sadece düşündüklerimizi ifade etmek değil, bunların bizler için bir yol haritası olabilmesi adına veriye dayalı yönetim anlayışını güçlendirmeyi hedefliyoruz. Dijital dönüşüm kapasitemizi artırmayı hedefliyoruz. Yapay zeka uygulamalarını yaygınlaştırmayı hedefliyoruz ve sektörümüzü geleceğe daha güçlü bir şekilde hazırlamayı hedefliyoruz. Bu belgeyi de en kısa zamanda sizlerle paylaşmış olacağız" ifadelerini kullandı.

'YAPAY ZEKA BUGÜNÜN GERÇEĞİDİR'

Bakan Yumaklı ayrıca, "Yapay zekanın aslında geleceğin değil, bugünün bir gerçeği olduğunun hepimiz tarafından kabulü, herhalde bazı şeyleri çok daha kolaylaştıracaktır. Bu teknolojiyi geliştirenler geleceği şekillendirecektir. Türkiye olarak bizim tercihimizin net olduğunu ifade etmek istiyorum. Biz değişimi izleyen değil, yöneten olacağız. Bunu da bu salondaki ve bizi izleyen bu zirveye bağlanmış dijital olarak bizlere katılmış olanların ve buna ilgi duyan bu ülkenin genç evlatlarının gayretiyle çabasıyla gerçekleştirmiş olacağız. Çünkü rekabeti takip eden değil, rekabetin kurallarının oluşturulmasını ve bunların belirlenmesini sağlayan ülkeler arasında olmanın yegane yolu da budur. Ben Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın ortaya koyduğu 'Türkiye Yüzyılı' vizyonu doğrultusunda kamu, üniversite, özel sektör ve sivil toplumun güçlü iş birliğiyle bu hedeflere ulaşacağımıza gönülden inanıyorum" dedi.