Zelenski'nin İran-ABD Savaşını Diplomatik Fırsata Dönüştürme Çabası Tepki Çekiyor

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, İran-ABD savaşını Ukrayna için diplomatik bir fırsata dönüştürmeye çalışıyor; ancak hem ülke içinden hem de Washington’dan gelen tepkiler, bu stratejinin ne denli kırılgan olduğunu gözler önüne seriyor. Şubat 2025’te Oval Ofis’te Trump’ın, “Elinizde koz yok” diyerek azarladığı Zelenski, tam bir yıl sonra farklı bir tablo çizmeye çalışıyor. İran’ın Körfez’e yönelik düşük maliyetli insansız hava aracı saldırıları, Ukrayna’nın SİHA önleme teknolojisini aniden küresel ölçekte talep gören bir ürüne dönüştürdü. Zelenski bu dönüşümü bir diplomatik kaldıraç olarak kullanmakta gecikmedi. Savaşın yaklaşık üç haftası dolduğunda Zelenski, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt ve Ürdün’e toplam 228 uzman gönderdiğini açıkladı. Ukrayna’nın aynı zamanda Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin yeniden tesisinde rol üstlenmeyi değerlendirdiğini de duyurdu. Bir adım daha ileri giden Kiev, ABD ile büyük çaplı bir insansız hava aracı üretim anlaşması imzalamak istediğini de kamuoyuyla paylaştı. Zelenski, Beyaz Saray onayını bekledikleri bu anlaşma kapsamında farklı türde SİHA’lar ile hava savunma sistemlerinin birlikte çalışarak yüzlerce İran yapımı Shahed ve füzeye karşı koyabileceğini savundu. Ancak alaycı yanıt gecikmedi… Trump, 13 Mart’ta Fox News’e verdiği röportajda, Ukrayna’nın yardım teklifini geri çevirdiğini belirtti; ertesi gün NBC News’e demecinde, “Zelenski, yardımına ihtiyaç duyacağımız son kişi” dedi. Bu ret, Kiev’in stratejisindeki temel paradoksu bir kez daha gün yüzüne çıkardı: Ukrayna, kendi cephesinde ciddi bir açık yaşarken başkalarına destek sunmaya çalışıyor. Rusya’nın Mart ayı sonunda 24 saat içinde yaklaşık 1.000 SİHA ile Ukrayna’ya saldırması, Kiev’in ek yükümlülük üstlenip üstlenemeyeceği sorusunu daha da keskinleştiriyor. Körfez ülkelerinin elinde Patriot gibi ileri hava savunma sistemleri bulunmasına karşın kitlesel Shahed saldırılarını püskürtmekte zorlanmaları; Ukrayna’nın ise çok daha mantıksız çözümler ortaya atması, iki taraf arasındaki asimetrik ilişkiyi açıkça ortaya koyuyor. Zelenski bu denklemde bir takas formülü arıyor: Körfez ülkelerinin Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu füzeler karşılığında Kiev’in sahada sınanmış SİHA uzmanlığını paylaşması. Katar ve Suudi Arabistan ile 10 yıllık savunma iş birliği anlaşmaları imzalayan Zelenski, ortak üretim hatları ve fabrika kurulumunu da bu çerçevede değerlendiriyor. Eleştirmenler, bu tablonun gerçekçi bir stratejiden çok bir taktik manevra olduğunu vurguluyor. Zira ABD öncelikle kendi üslerini ve müttefiklerini korumaya odaklanırken, Patriot dahil kritik sistemlerin bölgeye kaydırılması riski altındaki Ukrayna’nın elindeki kozu ne ölçüde kullanabileceği belirsizliğini koruyor.