Bulgaristan'da Nükleer Referandum
Bulgaristan halkı Nükleer konusunda referandum yapacak.
" sorusuna "evet" veya "hayır" yanıtını
verecekler.
Maliyeti 14 milyon leva (7 milyon avro) olacak referandum için 6 milyon 949
bin kişi oy kullanabilecek.
Ülkede büyük bir bölümü okullarda olmak üzere 11 bin 600, yurt dışında ise
Türkiye dahil 35 ülkede 44 oy kullanma yeri açılacak.
Yasaya göre, sonucun geçerli olabilmesi için, referandumda oy kullanacak
seçmen sayısı, en az son parlamento seçiminde oy kullanan seçmenlerin sayısı
kadar olmalı. Ülkede 2009 yılında son parlamento seçiminde 4,3 milyon vatandaş
sandık başına gitmişti. Yasanın diğer bir maddesine göre de referanduma oy
hakkına sahip vatandaşların en az yüzde 20'isin katılması durumunda, ağır basan
karar, taslak şeklinde parlamentoya önerge olarak intikal edilecek ve
milletvekilleri tarafından görüşülecek.
Oy verme süreci 27 Ocak Pazar gününü yerel saati ile 06.00'da başlayacak,
sandıklar saat 19.00'da kapatılacak. Oy kullanma işlemin süresi en çok bir saat
uzatılabilecek.
-"X" işareti-
Beyaz pusula kullanacak seçmenler tercih ettikleri cevap hanesinde "X"
işareti yazacaklar. Kullanılabilecek diğer tüm işaretler pusulayı geçersiz
kılacak.
Referandum gününde sandıkların kapatılmasına dek ülke genelinde alkol satış
yasağı uygulanacak. Seçim yerlerinin büyük bir bölümünün okullarda bulunması
nedeniyle 28 Ocak Pazartesi tatil olarak ilan edildi.
Adı referandum sorusunda geçmese de vatandaşlar ülkenin kuzeyinde Tuna Nehri
sahilinde temeli atılıp, inşaatı parlamento kararı ile dondurulan Belene Nükleer
Enerji Santral projesi konusunda fikir belirtecek. Rus teknoloji ile yapılması
planlanan Belene Santrali'nin tahmini bedelinin 10 milyar avro civarında
olabileceği tahmin ediliyor.
-Politikacıların tercihi-
Önceleri Belene Santrali'nden yana fikir belirten Başbakan Boyko Borisov,
iki hafta önce seçmenlerini referandumda "hayır" oyu vermeye çağırmıştı. Borisov,
dış yardımı olmadan santral projesinin ülke ekonomisinin kaldıramayacağı bir yük
olacağını savunmuştu.
Ana muhalefet Bulgaristan Sosyalist Partisi (eski KP), kendi seçmenini
referandumda "evet" demeye çağırırken, ırkçı ve aşırı milliyetçi ATAKA partisi de
aynı çağrıda bulundu. Nüfusu 7 milyon olan ülkede üyelerinin çoğunluğunu
Türklerin oluşturduğu Hak ve Özgürlükler Hareketi, bir milyona yakın
seçmenlerinin referandum konusundaki kararını kişisel tercihlerine bıraktı.
Bulgaristan'ın sahip olduğu, yine Tuna kıyısındaki Kozluduy Nükleer Enerji
Santrali'ndeki 1000'er megavatlık iki reaktör ülkenin elektrik üretiminde yüzde
35 oranında katkı sağlıyor.
Bulgaristan'da diğer elektrik üretimi 35 termik ve 86 hidroelektrik santral
tarafından sağlanıyor. Ürettiği elektrik fazlılığını ihraç eden Bulgaristan, 2011
yılında toplam 7735 givavat saatlik elektrik ihracat yapmıştı.
-Geçmişteki referandumlar-
Bulgaristan'da 1989 yılında sona eren komünizm döneminde 1946 yılında
yapılan "cumhuriyet – monarşi" konulu referandumda halk, cumhuriyetten yana oy
kullanmıştı. Referandum sonucunda ülkenin kraliyet ailesi sınır dışı edilmişti.
Ülkede 1971 yılında düzenlenen son referandumda devrik diktatör Todor
Jivkov'un isteği üzerine 1968 yılında kabul edilen anayasa halk oylamasına
sunulmuştu.
Muhabir: İvo Radoykov
Yayıncı: Göksel Sözer - SOFYA