Uygulamayı yükle! YÜKLE

Bursa'da 356 yıllık köyde ilk kadın muhtar! Kahvehaneyi de bir kadın devraldı

Son Güncelleme:

Bursa'nın Mudanya ilçesine bağlı, 525 nüfuslu eski Rum köyü Dereköy Mahallesi'nde kadınlar hayatın her alanında aktif rol alıyor. Mahallenin ilk kadın muhtarı Meral Yener (38) ATV'siyle esnafı ve yaşlıları tek tek ziyaret ederken, yıllarca erkeklerin işlettiği kahvehaneyi Fatma Yiğit (54) devraldı. 20 kovanla arıcılık yapan Saniye Durgut (57) ise yılda 350 kilo bal üretiyor.

Rum Ortodoks kilisesi, mübadele geçmişi ve asırlık zeytin ağaçlarıyla bilinen Dereköy'de kadınlar muhtarlıktan kahveciliğe, arıcılıktan üreticiliğe kadar her alanda öne çıkıyor. Muhtar Yener, kadınların ekonomik hayata doğrudan katılmasını en büyük önceliği haline getirdi.

356 YILLIK KÖYÜN İLK KADIN MUHTARI

17'nci yüzyılda kurulan Dereköy, Kadı Sicilleri'ndeki 1670 yılına ait vergi kayıtlarında "Kafir Yenicesi nam-ı diğer Dere", 1692 tarihli arşiv belgesinde ise "Karye-i Dere" adıyla geçiyor. Mahallenin ilk kadın muhtarı Meral Yener, işlerini hallettikten sonra ATV'sine binip esnafı, üreticiyi ve yaşlıları tek tek ziyaret ediyor.

Yol, su ve elektrik gibi altyapı sorunlarının yanı sıra mahallenin sosyal ihtiyaçlarıyla da ilgilenen Yener'in telefonu gün boyu susmuyor. Yener, üretici kadınların ürünlerini aracısız olarak tüketiciyle buluşturabilmesi için çalışıyor.

CAMİ TADİLATI İMECEYLE BAŞLADI

Cami derneği başkanlığını da üstlenen Yener, imece usulüyle mahalle camisinin tadilatını başlattı. Mahalleye kazandırdığı ekmek bayisi sayesinde çevre mahallelerden gelenler de uygun fiyatlı temel gıdaya ulaşabiliyor.

Meral Yener, "Köyüme yapmış olduğum en güzel icraatlardan bir tanesi BESAŞ bayisi getirmek oldu. İnsanlar burada ucuz ekmekten tut, peynirinden, sütünden, yoğurdundan birçok gıdaya ulaşma şansı oluyor. Civar köylerin hepsi de merkez köy olarak buraya alışverişe geliyor. Mudanya köylerinde bir tek bayi Dereköy'de var. Bu da farkımız diyelim" diye konuştu.

Yener'in muhtarlık binasında sürekli hazır tuttuğu tekerlekli sandalye ise yürümekte güçlük çeken ve hastaneye gitmesi gereken yaşlıların kullanımına sunuluyor.

SÜT VE PEYNİR SATTIĞI MAHALLENİN KAHVECİSİ OLDU

Yıllarca erkekler tarafından işletilen mahalle kahvehanesini, Muhtar Yener'in girişimleriyle Fatma Yiğit devraldı. Mudanya'nın Mirzaoba Mahallesi'nde yaşayan Yiğit, her sabah güneş doğarken ATV'sine binip yaklaşık 4 kilometre yol kat ederek Dereköy'e geliyor. Kahvehaneyi açan Yiğit, sobayı yakıp çayı demliyor.

Gün içinde mahalleliye çayın yanı sıra karadut, adaçayı, kekik ve limon gibi doğal içecekler ikram eden Yiğit'e, eşi Hasan Yiğit (55) de yardım ediyor. Daha önce ürettiği süt, peynir ve yoğurdu köyde satan Yiğit, mahallelinin yakından tanıdığı bir isim.

"KİMSEYE MUHTAÇ OLMAYIN"

Kendi emeğiyle kazanmanın mutluluğunu yaşadığını söyleyen Fatma Yiğit, en büyük destekçisinin Muhtar Meral Yener olduğunu belirtti. Yiğit, "Dağda hayvancılık yapıyorduk biz. Hem koyun hem inek. Sütü gelip, burada Dereköy'de satıyorduk. Peynir de yapıyordum, satıyorduk burada. Bir iş düşünüyorduk, kahvenin satılacağını söylediler. Meral Hanım bizi çağırdı, her konuda arkanızdayım dedi. Meral'in desteğiyle buraya geldim. Dışarıdan gelen bütün çalışanlar gelip, hep burada yiyip, içiyorlar. Hep Meral'in desteğiyle. Gelen tüm kadınlara da söylüyorum. Kimseye muhtaç olmayın, eşinize yük olmak istemiyorsanız çalışın, alnınızın teriyle kendi paranızı kazanın. 'Erkek çalışıyor ben evde oturayım' demesinler. 'Kocam getirsin de ben yiyeyim' demesinler. Kendisi çalışırsa istediği her şeyi alır" ifadelerini kullandı.

"BEN ÇAYLARI DOLDURUYORUM, EŞİM TAŞIYOR"

Bir gününü anlatan Fatma Yiğit, şunları söyledi:

"Sabah 6'da geliyoruz, 06.30 oluyor bazen. Sobayı yakıyoruz, çayımızı demliyoruz. Sütümü ısıtıyorum. Müşteriye hazır hale geliyor. Kimisi ben geldiğimde gelmiş oluyor sabah erkenden süt içenler. Servisini yapıyorum. Cumartesi-pazar çok yoğun oluyor. Bisikletli gruplar oluyor. Hafta arası da yabancı müşterilerimiz çok oluyor. Daha önce o kadar kalabalık olmuyordu ama bu sefer kadın muhtar olduğu için bir de kahveci kadın olduğu için daha yoğun oluyor. Gelenlerin çoğu temizliğe bakıyor. Eşimle beraber çalışıyorum. Ben çayları koyuyorum, o taşıyor. Onun yetişemediği yerde ben de servis yapıyorum. Dışarıya esnafa da veriyorum."

"AYIPTIR" ALGISINI KIRDILAR

Kadın girişimcilere her zaman destek olacağını belirten Muhtar Yener, "Özellikle bir kadın işletmeci, bir kadın muhtar olarak kadınların her zaman kendi ayakları üzerinde durması, kendine güvenmesi, çalışması önemli. Köy yerlerinde eskiden kadınlar kahve meydanından bile geçemez haldeyken, tarihinde ilk seçilen kadın muhtar olarak birtakım şeylere el attık. Kadın kahveci, köylerde ilk bizde var. Kadın kahveciyi, kadın muhtarı görünce şaşırıyorlar. Artık dışarıdan kadınlarımız da eşleriyle gelip, çay içip, sohbet ediyor. 'Ayıptır' algısını kırdık. Kadınlarımızla ilgili daha güzel şeylere öncü olmak bizim boynumuzun borcu olur" dedi.

BİR KOVANLA BAŞLADI, 20 KOVANA ULAŞTI

Dereköy'de sabahın erken saatlerinde yola koyulan bir diğer isim ise Saniye Durgut. Eşi zeytincilikle uğraşan 3 kız çocuğu annesi Durgut, arıcılığı tek başına yürütüyor. Bir kovanla başladığı arıcılıkta bugün 20 kovana ulaşan Durgut, günün ilk ışıklarıyla ATV'sine binerek mahalle merkezine 2 kilometre uzaklıktaki arılığına gidiyor ve koruyucu kıyafetlerini giyip kovanlarının bakımını yapıyor.

YILDA 350 KİLO BAL

Yılda 2 kez hasat yapan Durgut, sezona göre ortalama 350 kilogram bal elde ediyor. Durgut, ürettiği balı yakın çevresinin yanı sıra Dereköy'de düzenlenen Hıdırellez şenliklerinde kurulan stantlarda doğrudan tüketiciye satıyor.

"ARILARLA UĞRAŞMAK BANA HOBİ GİBİ GELİYOR"

Üretimin sürdürülebilirliği için devlet desteğinin önemine dikkat çeken Durgut, muhtarlığın sağladığı pazarlama desteğinin de kendilerine güç verdiğini belirtti. Durgut, "Eşim zeytin çiftçisi. Benim arılarımla ilgilenmiyor, ben kendi kendime ilgileniyorum. Kendim uğraşıyorum. Bir kovanla başladım, şimdi 20 kovanım var. Arıları çok seviyorum, onlarla uğraşmak bana hobi gibi geliyor. Severek uğraşıyorum. Bal üretiyorum. Yılda 2 defa bal alıyorum. 300-350 kilogram bal çıkıyor. Eşe, dosta, akrabalara satıyorum. Allah razı olsun muhtarımdan. Muhtarım da destek oluyor. Pazarlamasında destek oluyor, satışını yapıyor. Şenlikler oluyor, Hıdırellez şenliği gibi, oraya stant kurup, orada da satışlarını yapıyorum" diye konuştu.

"BİR KADIN OLARAK, KADINI DESTEKLEMEK ÇOK ÖNEMLİ"

Saniye Durgut'un mahallede arıcılıkla uğraşan tek kişi olduğunu belirten Muhtar Yener, Dereköy'ün kadınların sesi olduğunu vurguladı. Yener, şöyle konuştu:

"Saniye ablam, köyümüzde hem çiftçi hem emekçi bir ablamız. Bu köyde arıcılıkla uğraşan tek insan. Birçok konuda da aktif bir insan. İstişarelerde bulunuyoruz. Kendisiyle şahsım adına gurur duyuyorum. Kadının sesi, kadının gücü dediğim zaman köyümde gerçekten akla gelen ilk isimlerden biri benim için. Bir kadın olarak, bir kadını desteklemek çok önemli. Kendisi üretiyor emek veriyor. Biz duyuruyoruz satışı olması için. Kadına destek olması için katkı sağlıyoruz."

Kaynak: DHA