Ekonomi Bakanı Zeybekci'nin Ürdün Ziyareti

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, Türkiye ve Ürdün arasındaki ticaret hacmine ilişkin, "Aramızdaki Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ve vize olmaması bizi birbirimize yakınlaştırıyor ama yaklaşık 800 milyon dolar bir dış ticaret hacmi bizi ve Ürdün'ü mutlu etmiyor" dedi.

TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Burkay, Türkiye-Ürdün İş Konseyi Eş Başkanı Şerif Egeli ve Türk iş adamları, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci'yle Amman'da gerçekleştirilen Türkiye-Ürdün İş Forumu'na katıldı.

TİM Başkanı Büyükekşi, forumda yaptığı konuşmada, Ortadoğu'da istikrar ve barış için Ürdün'ün kilit ülke olduğuna değinerek şunları kaydetti:

"Aramızdaki STA ve vize olmaması bizi birbirimize yakınlaştırıyor ama ekonominin sonucu istediğimiz gibi değil. Yaklaşık 800 milyon dolar bir dış ticaret hacmi bizi ve Ürdün'ü mutlu etmiyor. Ürdün'ün büyüme potansiyeline inanıyoruz. Türkiye'den ağırlıklı olarak 8 sektör Ürdün'e ihracat yapıyor ve bunun sayısının artmasını bekliyoruz. Özellikle lojistik sorunlarının çözülmesi gerek. Diğer yandan ihracattaki bazı bürokratik sorunların daha kolay çözümlenmesi gerektiğini düşünüyoruz."

Büyükekşi, Ürdün'ün coğrafyası açısından önemli bir konumu olan, ülkenin denize açılan kapısı ve limanı Akabe kentinin son derece stratejik bir öneme sahip olduğuna değinerek, THY'nin Amman'a sefer sayısının günde 3'e çıkartılması gerektiği çağrısında bulundu.

TOBB Yönetim Kurulu Üyesi İbrahim Burkay da Türkiye ve Ürdün'ün geçmişten gelen bağları olan, ortak din kültür ve gelenekleri bulunan iki ülke olduğuna işaret ederek, "Türkiye ve Ürdün arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik her iki ülkedeki güçlü irade de iş dünyasına şevk veriyor. Bu güçlü iradenin iş dünyası için ayrıcalıkları var. Daha çok proje üretmeyi hedefliyoruz" dedi.

Burkay, Ürdün'ün Ortadoğu'nun kalbinde, bölgedeki siyasi ve ekonomik gelişmelerde öncü ve belirleyici bir ülke olduğunu dile, özel sektör temsilcileri olarak, ekonomik ve ticari ilişkileri çok boyutlu bir ortaklığın temel taşı olarak gördüklerini ve ilişkilerin derinleştirilmesine ilişkin yatırımların artırılması gerektiğini düşündüklerini aktardı.

Ürdün Kralı Abdullah'ın Türkiye ziyareti kapsamında 6 Mayıs 2013'te bir iş birliği anlaşması imzalandığını hatırlatan ve bu doğrultuda da TOBB olarak iş dünyası ile eğitimi harmanladıklarını dile getiren Burkay, hem Türkiye'de hem Ürdün'de birlikte güçlü girişimciler yetiştirdiklerini söyledi.

"Ürdün'ün kalkınma projelerini destekliyoruz"

Türkiye ve Ürdün arasındaki ticaretin son 10 yılda 5 kat artarak 161 milyon dolardan 815 milyon dolara ulaşmasının, 2009 yılında imzalanan ve 2011'de yürürlüğe giren STA kapsamında olduğuna işaret eden Burkay, "Alternatif ticaret yollarını kullanmaya başladık, böylece ticaretin ivmesini artırdık. Vizeleri karşılıklı kaldırmak da bu ticareti destekledi. Bizler ticaretimizi kısa vadede 2 milyar dolara ulaştırmayı hedefliyoruz. Ürdün'deki Türk yatırımları 514 milyon dolarları aşmış bulunuyor. Türk müteahhitlik firmalarının 2013 sonu itibariyle Ürdün'de geliştirdiği projelerinin değeri 2,5 milyar dolar civarında. Ürdün'ün kalkınma projelerini Türk iş dünyası olarak destekliyoruz" diye konuştu.

Burkay, bölgede yaşanan Suriye olayına rağmen ilişkilerin güzel yürütüldüğünü fakat Ürdün'e daha fazla yatırım çekmek istediklerini belirterek, şöyle devam etti:

"STA anlaşmamız olan diğer ülkeler sayesinde dünyada 1 milyar tüketiciye ulaşıyoruz. Sanayiciler ve özel sektör bir araya gelmeli. Hammadde ihtiyacı duyuyoruz. Ürdün'deki ürünlerin gelişimi için Türkiye'ye ihtiyaç var ve Arap pazarına buradan çıkabiliriz. Türkiye teknik alanda Ürdün sanayisine destek verebilir. Ar-Ge çalışmalarını birlikte yapabiliriz. Özellikle KOBİ'de bize yardımcı olabilirsiniz. Eğitim ve insan kaynakları alanında da desteğe ihtiyacımız var. Özel sektörün de bu anlaşmalarda aktif  rol oynaması gerek. Bu buluşmanın stratejik ortaklığa gitmesini diliyorum."

"Bu görüşmelerden somut anlaşmalara varmalıyız"

Ürdün Sanayi ve Ticaret Bakanı Hatem Halavani ise gerçekleştirilen forumdan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Öyle bir zamanda buluşuyoruz ki hem bölgesel hem de siyasi gelişmeler açısından önemli bir dönem. Bu gelişmeleri değerlendirip önümüzdeki fırsatlardan yararlanmalıyız. Bu görüşmelerden somut anlaşmalara varmalıyız" dedi.

İş birliği ve fırsatları özel sektörün değerlendirmesi gerektiğine işaret eden Halavani, herkese büyük iş düştüğünü, kamuyla iş birliğini desteklediklerini, gerçek ortaklıklar için özel sektör kuruluşları arasında anlaşmalar yapılması gerektiğini anlattı.

Halavani, 2009'da ticaret alanı yaratmak için bir anlaşma yapıldığını ve bu anlaşmadan yararlanılması gerektiğini vurgulayarak, sözlerini şöyle tamamladı:

"2013'te Türkiye'ye 100 milyon dolar ihracat yaptık. Türkiye'den de 760 milyon dolarlık ithalat yapıldı. Ürdün, önemli açılımlar yaptı, Arap ülkeleriyle de ilişkilerini geliştirdi. İş adamlarımızın önünde büyük fırsatlar var. Bunları iyi etüt etmeliyiz. Enerji, turizm, ulaşım alanında ortaklıklar yapılmalı. Bizim için önemli olan gerçek ortaklıklara ulaşmak. Etkinliğin zamanı da çok önemli, Kral Abdullah'ın geçen yılki Türkiye ziyaretinin ardından çok önemli bir gelişme. Türkiye'nin Ürdün'e ihracatı 3 yılda çok arttı. Ürdün'ün de Türkiye'ye ihracatının artışını bekliyoruz. Türk yatırımcılarının burada yatırım yapmasını istiyoruz. İkinci ülkeniz Ürdün."

Forumun ardından Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci ile Ürdün Başbakanı Abdullah en-Nusur basına kapalı bir görüşme gerçekleştirdi. - Amman