Haftanın tarihine bakış
- Cumhuriyet'in Kurucusu Büyük Önder Atatürk'e başöğretmenlik unvanının verildiği 24 Kasım, 1981'den itibaren "Öğretmenler Günü" olarak kutlanmaya başlandı Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya 24 Kasım 1934'te TBMM tarafından "Atatürk" soyadı verildi
Millet Mekteplerinin 1928'deki açılışı ve Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e başöğretmenlik unvanı verilişi olan 24 Kasım, 1981'den bu yana Öğretmenler Günü olarak kutlanıyor.
Her ülkede farklı tarihlerin belirlendiği Öğretmenler Günü'nün Türkiye'de, Atatürk'e "başöğretmen" unvanı verilişinin yıl dönümünde kutlanmasına, Gazi'nin 100. doğum yılı olan 1981'de karar verildi.
Gazi Mustafa Kemal Paşa'ya, 24 Kasım 1934'te kabul edilen kanunla "Atatürk" soyadı verildi.
Başbakan İsmet Paşa'nın kanun teklifiyle, Mustafa Kemal Paşa'ya "gerçekleri dile getiren en uygun, en güzel, en anlamlı soyadının verilmesi", Meclis'te oy birliğiyle alkışlar arasında kabul edildi.
TBMM'nin, Mustafa Kemal Paşa'ya "Atatürk" soyadı verilmesine ilişkin oturumunu anlatan Anadolu Ajansının haberi özetle şöyleydi:
"Reis, kanun teklifinin heyeti umumiyesini okudu. Bundan sonra kürsüye gelen İsmet Paşa dedi ki, 'Arkadaşlar, Büyük Önderimiz, Cumhur Reisimizin soyadı için kanun teklif ediyoruz. Düşündük ki Soyadı Kanunu tatbik olunurken Büyük Önder'in taşıyacağı adı tayin, Büyük Meclis'in borcudur. Bu kanunla 'Atatürk' adını teklif ediyoruz. İnanıyoruz ki Atatürk adıyla büyük Türk ulusu en büyük oğluna, en büyük saygılı hitabını yapmış olacaktır."
Belli başlı diğer olaylar:
23 Kasım
1918- Fransız generali Franchet d'Esperey, işgal orduları komutanı olarak İstanbul'a girdi. Beyaz ata binen d'Esperey'e, "bir kral gibi" tören yapılması tepki çekti.
1925- Şurayı Devlet (Danıştay) kanunu kabul edildi.
1936- Henry R. Luce tarafından yayınlanan Life dergisinin ilk sayısı çıktı.
1967- ABD Başkanı Johnson'ın Kıbrıs Özel Temsilcisi Cyrus Vance, Kıbrıs krizini görüşmek üzere Ankara'ya geldi. Türkiye'ye gelen BM Genel Sekreteri U. Thant'ın özel temsilcisi Rolz Bennet ile Vance, temaslarından sonuç alamayınca Atina'ya geçti.
1970- Türkiye'nin Ortak Pazar'a üyeliği için 22 yıllık geçiş dönemi öngören Katma Protokol, Brüksel'de imzalandı.
1976- Fransız düşünür Andre Malraux vefat etti.
1985- DSP Genel Başkanlığına Rahşan Ecevit seçildi.
1990- Prof. Dr. Tansu Çiller, DYP'den siyasete atıldı.
1992- Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden sanatçı Vasfi Rıza Zobu 90 yaşında vefat etti.
2011- Başbakan Erdoğan, Dersim olaylarıyla ilgili, "Eğer devlet adına özür dilemek gerekiyorsa ve böyle bir literatür varsa ben özür dilerim ve diliyorum." dedi. Erdoğan, Dersim olaylarına ilişkin bazı belgeleri de açıkladı.
2011- Türk Sanat Müziği sanatçısı Şükran Ay, İstanbul'da 78 yaşında vefat etti.
2012- Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi'nin yeni anayasal düzenlemeler çerçevesinde aldığı kararları protesto amacıyla ülke genelinde düzenlenen gösterilerde olaylar çıktı.
2013 - Türkiye ile Mısır arasında büyükelçilerin karşılıklı geri çağrılmasıyla diplomatik temsil düzeyi düşürüldü. Mısır'ın Kahire büyükelçisini gönderme kararına Türkiye aynı şekilde karşılık verdi.
2025- Türkiye, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) dönem başkanı ve ev sahibi oldu.
24 Kasım
1870- Türkiye'nin ilk mizah gazetesi "Diyojen" yayımlandı.
1927- Ankara'da Heinrich Krippel tarafından yapılan Zafer Abidesi açıldı.
1934- Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa, Meclisten çıkan kanunla "Atatürk" soyadını aldı.
1941- 2. Dünya Savaşı ortamında, pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı yasaklandı.
1961- BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti.
1963- ABD Başkanı John Kennedy'nin katil zanlısı Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafından öldürüldü.
1976- Van ve çevresinde, Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü.
1977- Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral 2. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.
1981- Millet Mekteplerinin 1928'deki açılış ve Atatürk'e başöğretmenlik ünvanı verilişi olan 24 Kasım, Öğretmenler Günü olarak kutlanmaya başlandı.
1989- Hakkari'nin Yüksekova ilçesi İkiyaka köyünde, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 28 vatandaş teröristlerce öldürüldü.
1991- Queen topluluğunun solisti Freddie Mercury, AIDS ile gelen zatürre yüzünden Londra'da yaşama veda etti.
1996- ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'a, Budapeşte'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldırıda bulunuldu.
2015- Suriye sınırında Türk hava sahasını ihlal eden milliyeti bilinmeyen bir uçak, angajman kuralları çerçevesinde Hava Kuvvetleri Komutanlığına ait iki F-16 uçağı tarafından düşürüldü. Uçağın, Rusya'ya ait Su 24 tipi jet olduğu ortaya çıktı.
2016- Avrupa Parlamentosu, Türkiye'nin AB ile sürdürdüğü müzakerelerin geçici süreyle dondurulmasını tavsiye eden ve hukuki bağlayıcılığı olmayan tasarıyı 37'ye karşı 479 oyla kabul etti. 107 üye ise çekimser kaldı.
2017- Mısır'ın Ariş kentinde Ravda Camisi'ne terör örgütü DEAŞ üyesi teröristlerce cuma namazında düzenlenen saldırıda 310 kişi öldü, 128 kişi yaralandı.
25 Kasım
1893- Orhun Kitabeleri, Kopenhag Üniversitesi Genel Dil Bilimi Profesörü ve Danimarka Kraliyet İlimler Akademisi üyesi Wilhelm Ludwig Thomsen tarafından okundu. Bundan yaklaşık bir ay sonra 15 Aralık 1893'te ise Thomsen, Orhun alfabesini çözdüğünü, Danimarka Kraliyet İlimler Akademisi'nde sunduğu bildiriyle bilim dünyasına açıkladı.
1925- Şapka giyilmesi konusundaki kanun, TBMM'de kabul edildi. Kanun, 28 Kasım'da yürürlüğe girdi.
1958- Ahmet Adnan Saygun'un bestelediği Yunus Emre Oratoryosu, BM'nin yeni çalışma dönemi dolayısıyla New York'ta seslendirildi.
1967- ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs Özel Temsilcisi Cyrus Vance, Atina'nın önerilerini Ankara'ya getirdi. NATO Genel Sekreteri Brosio da arabuluculuk için Ankara'ya geldi. BM Güvenlik Konseyi, savaştan kaçınılması çağrısı yaptı.
1973- Yunanistan'daki ayaklanmalar sonunda Başbakan Georgios Papadopulos, cunta tarafından devrildi.
1979- Abdi İpekçi cinayeti sanığı Mehmet Ali Ağca, Kartal Maltepe Askeri Ceza ve Tutukevi'nden kaçtı.
1998- 55. Hükümet, gensoruyla düşürüldü. Devlet Bakanı Güneş Taner'in bakanlık görevi sona erdi. Başbakan Mesut Yılmaz, istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sundu.
1999- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, terör örgütünün elebaşı Abdullah Öcalan hakkında verilen ölüm cezasını onadı.
2013- Endonezya'nın batısında Sinabung yanardağı güçlü patlamalarla kül ve lav püskürttü.
2013- Türkiye, Birleşmiş Milletler Uluslararası Denizcilik Örgütünün (IMO) daimi temsilcisi olarak 2013-2015 dönemi için Genel Kurul Başkanlığına seçildi.
2016- Halep'te muhaliflerin bulunduğu bölgelere düzenlenen saldırılarda 59 kişi yaşamını yitirdi, 137 kişi yaralandı.
2016- Küba devriminin lideri ve eski Devlet Başkanı Fidel Castro, 90 yaşında öldü. 1976-2008 arasında devlet başkanı olarak Küba'yı yöneten Castro görevini 2008'de kardeşi Raul Castro'ya devretmişti.
2018- AB üyesi 27 ülke lideri, Brexit anlaşmasını ve İngiltere ile gelecekteki ilişkileri belirleyecek siyasi deklarasyon belgesini onayladı.
2019- Haluk Bilginer, 47. Uluslararası Emmy Ödülleri'nde Şahsiyet dizisindeki performansıyla en iyi erkek oyuncu seçildi.
2020- Arjantinli efsane futbolcu Diego Armando Maradona 60 yaşında hayatını kaybetti.
2023- Gazze'de insani aranın başlamasıyla 49 günün ardından ilk kez kuzeye yardım malzemesi ulaştı.
26 Kasım
1548- Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu Halep'e girdi.?
1812- Napolyon Bonapart komutasındaki Fransız ordusu, büyük kayba uğrayarak Rusya topraklarını terk etmek zorunda kaldı.?
1926- Türkiye'nin ilk şeker fabrikası Alpullu'da faaliyete geçti.?
1934- Atatürk'ün önerisiyle İsmet Paşa'ya, "İnönü" soyadı verildi.?
1934- Lakap ve ünvanlar kaldırıldı. Kanunla "ağa, hacı, hafız, hoca, molla, efendi, bey, beyefendi, paşa, hanım, hanımefendi, hazretleri" gibi lakap ve ünvanlar kaldırıldı, bütün yurttaşların, kadın, erkek kanun karşısında ve resmi belgelerde yalnız adlarıyla anılacağı hükmü getirildi.?
1935- Afyon-Isparta demir yolu açıldı.?
1942- "Casablanca" filminin ilk gösterimi New York'ta yapıldı.
1943- Tosya ve Ladik'te 7,2 büyüklüğünde meydana gelen depremde 2 bin 824 kişi öldü.?
1947- Eski milli eğitim bakanlarından, Köy Enstitülerinin başlangıcı sayılan okulları kuran Saffet Arıkan öldü.?
1954- Kapalıçarşı'daki yangında 1394 dükkan harap oldu. Çarşı yanındaki 3 han ve birkaç bina büyük hasar gördü.?
1993- Almanya, PKK'yı terör örgütü ilan ederek bütün yan kuruluşlarıyla birlikte kapattı.?
1996- Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Tansu Çiller, Susurluk kazasından söz ederken "Devlet uğruna kurşun atan da yiyen de şereflidir." dedi.?
2013- Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, Milli Piyango İdaresine ait şans oyunlarının 10 yıllık lisans verilmesi suretiyle özelleştirilmesi için ihaleye çıktı.?
2016- Rusya'nın Saint Petersburg kentinde yapılan Dünya Gençler Boks Şampiyonası'nda 64 kiloda Tuğrulhan Erdemir altın madalya kazandı.
2017- Polonya'nın Bydgoszcz kentinde düzenlenen Dünya 23 Yaş Altı Güreş Şampiyonası'nda Türk sporcular, 3 altın ve 5 gümüş madalya kazandı.
2018- NASA'nın sismik inceleme aracı "InSight" Mars yüzeyine indi.?
2018- ABD'den 25 Kasım'da Türkiye'ye getirilen Çingene Kızı mozaiğinin 1960'lı yıllarda yurt dışına kaçırılan parçaları, THY'ye ait uçakla Gaziantep'e gönderildi.
2018- İstanbul Sancaktepe'de askeri helikopterin bir mahalleye düşmesi sonucu 4 asker şehit oldu, 1 asker yaralandı.
2020- FETÖ'nün darbe girişimi sırasında komuta merkezi olarak kullanılan Akıncı Üssü'ndeki eylemlere ilişkin, örgütün "sivil imamlar"ı ile Ankara'ya bomba yağdıran pilotların da yargılandığı davada, 291 sanık en az bir kez ağırlaştırılmış müebbet hapse çarptırıldı, 70 sanık bütün suçlamalardan beraat etti.
2021- İngiltere, Filistin'de Gazze'yi yöneten İslami Direniş Hareketi'ni (Hamas) terör örgütleri listesine aldı.
27 Kasım?
1526- Kanuni Sultan Süleyman Avusturya seferine çıktı.?
1780- Divan Edebiyatı'nın kadın şairi Fitnat Hanım İstanbul'da öldü.?
1895- Fransız romancı Alexandre Dumas 71 yaşında öldü.?
1919- Bulgaristan, Müttefikler ile barış anlaşması imzaladı.?
1942- Alman orduları, Toulon Limanı'na girerken buradaki Fransız donanması kendini yok etti.?
1947- İstanbul İnönü Stadyumu açıldı.?
1950- Kore'de Kunuri Savaşı başladı.?
1967- ABD Başkanı Johnson'un Kıbrıs Özel Temsilcisi Cyrus Vance, üçüncü kez Ankara'ya gelerek Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile görüştükten sonra Türkiye'nin yeni önerilerini götürdü. Yunan cuntasından kesin cevabını vermesi istendi.?
1970- İstanbul Kültür Sarayı yandı.?
1994- Bestekar, edebiyatçı, gazeteci, yazar ve 1983-1987'de Halkçı Partiden milletvekili olan Rüştü Şardağ vefat etti.
2012- Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda, belirli koşullarda öğrencilerin kılık kıyafetlerinin serbest olmasına ilişkin yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandı.?
2013- Türkiye Spor Yazarları Derneği eski başkanlarından Necmi Tanyolaç, 85 yaşında İstanbul'da vefat etti.?
2016- Terör örgütü KCK'nın sözde "Türkiye sorumlusu" Sara Aktaş, İstanbul Atatürk Havalimanı'nda yurt dışına çıkmak isterken yakalandı.?
2017- FETÖ'nün para kasası olarak bilinen iş adamı Memduh Çıkmaz, MİT operasyonuyla Sudan'dan Türkiye'ye getirildi. ?
2025- Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo Türkiye'yi ziyaret etti.
2025- Birleşmiş Milletler (BM), Endonezya'nın başkenti Cakarta'nın 42 milyon nüfusuyla Tokyo'yu geride bırakarak dünyanın en kalabalık kenti ünvanını aldığını bildirdi.
28 Kasım?
1912- Arnavutluk bağımsızlığını ilan etti.?
1920- Mehmet Akif (Ersoy) ve Eşref Edip "Sebilü'r-Reşad" dergisini Kastamonu'da çıkarmaya başladı.?
1924- Futbolda ilk Fenerbahçe-Beşiktaş maçında Fenerbahçe, rakibini 2-0 yendi.?
1928- İlk kadın avukat Beyhan Hanım, İstanbul 1. Ticaret Mahkemesinde bir kadın sanığı savundu.?
1934- Hakimiyeti Milliye gazetesi "Ulus" adıyla çıkmaya başladı.?
1935- Bursa'da Merinos Fabrikası ile Gemlik'te Suni İpek Fabrikası'nın temeli atıldı.?
1936- Ereğli Kömür Şirketinin hükümetçe satın alınmasına dair Ankara'da sözleşme imzalandı.?
1938- Atatürk'ün vasiyetnamesi açıldı. Atatürk, vasiyetinde, parasının nemasından yakınlarına, manevi evlatlarına aylık, İnönü'nün çocuklarına yükseköğrenim ödeneği bağlanması koşuluyla parasını ve Çankaya'daki mülkünü CHP'ye bıraktı. Nemadan kalacak miktarın her yıl Türk Dil ve Tarih kurumlarınca paylaşılmasını istedi.?
1940- İkinci Dünya Savaşı ortamında 500 kilogramdan fazla tahıl stoklarına Ticaret Bakanlığınca el konulması kararlaştırıldı.?
1943- Churchill, Stalin ve Roosevelt, Tahran'da bir araya geldi.?
1951- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kabul edildi. Kanun, 1 Ocak 1952'de yürürlüğe girdi.?
1961- Fenerbahçe'nin milli futbolcusu Can Bartu, İtalya'nın Fiorentina takımına transfer oldu. Bartu, 11 Temmuz'da Lazio takımıyla anlaşmış ancak askerliği nedeniyle bu transfer gerçekleşememişti.?
1967- NATO Genel Sekreteri Brosio Ankara'da Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil ile görüştü ve Atina'ya geçti. Türk jetleri Kıbrıs üzerinde uyarı uçuşları yaptı.?
1979- Vatikan Devlet Başkanı Papa 2. Jean Paul resmi ziyaret için Türkiye'ye geldi.?
1995- Yahudi asıllı iş adamı Nesim Malki, Bursa'da uğradığı silahlı saldırıda öldü.?
2002- Abdullah Gül başkanlığında kurulan 58. Hükümet güvenoyu aldı.?
2002- Türk şiirinin büyük ustalarından, "Garip" şiir akımının yaşayan son temsilcisi Melih Cevdet Anday, İstanbul'da 87 yaşında vefat etti.?
2006- Papa 16. Benediktus, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in davetlisi olarak Türkiye'ye geldi.?
2011- Türkiye'de düğün, cenaze, asker uğurlama gibi toplumsal olaylarda geleneksel olarak ikram edilen keşkek, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alındı.?
2015- Diyarbakır'ın Sur ilçesinde 2 polisin şehit olduğu terör saldırısının ardından çıkan çatışmada Diyarbakır Barosu Başkanı Tahir Elçi hayatını kaybetti.
2017- BM Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura, Esed rejiminin yoğun saldırılarını sürdürdüğü Doğu Guta'da ateşkes ilan edildiğini duyurdu.
2018- "Dede Korkut" UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi'ne oy birliğiyle kabul edildi.
2020- Kadın Ritmik Cimnastik Grup Milli Takımı, "3 çember 2 labut" aletinde Avrupa şampiyonu oldu.
29 Kasım?
1846- Türk müziği bestecisi Hammamizade İsmail Dede Efendi vefat etti.?
1932- Jön Türk hareketinin önderlerinden düşünür Abdullah Cevdet yaşamını yitirdi.
1935- İstanbul'da Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası açıldı.?
1937- Hatay'da bağımsız rejim yürürlüğe girdi.?
1978- "Halkın Tapınağı" adlı tarikata üye 913 kişi Guyana ormanlarındaki merkezlerinde zehir içerek topluca intihar etti.?
1982- Aktör Cary Grant 82 yaşında ABD'de öldü.
2011- İzlanda parlamentosu, Filistin'i bağımsız devlet olarak tanıdı.?
2013- Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu (KTFF) ile Rum Futbol Federasyonu (KOP) arasında Zürih'te 5 Kasım'da imzalanan anlaşma, KTFF Genel Kurulunda yapılan oylamada 43 kulüp başkanı tarafından oy birliğiyle onaylandı.?
2016- Avusturyalı besteci Gustav Mahler'in el yazımı 232 sayfalık "İkinci Senfonisi" 4,5 milyon sterline satıldı.
2024- Türk Hava Yolları (THY), en uzun uçuş rotası olan Avustralya'nın Sidney şehrine ilk seferini gerçekleştirdi.