İklim afetlerinde kırılgan grupları haritalayacak SAÜ projesi COP31'de tanıtıldı
SAÜ öncülüğündeki iklim adaleti projesi, afetlerin kırılgan bölge ve gruplar üzerindeki etkilerini haritalandırmayı amaçlıyor. Proje, Antalya'daki COP31'de uluslararası katılımcılara tanıtıldı.
Sakarya Üniversitesi (SAÜ) öncülüğünde "iklim adaleti"ni sağlamak amacıyla yürütülen proje kapsamında yapılacak haritalandırma çalışmalarıyla, afetlerin kırılgan bölgeler ve gruplar üzerindeki etkilerinin azaltılması hedefleniyor.
SAÜ Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mahnaz Gümrükçüoğlu Yiğit yürütücülüğünde, üniversiteden araştırmacılar Prof. Dr. Hülya Karabaş, Doç. Dr. Handan Akyiğit, Zeynep Özdamar ile AFAD ve Sakarya Muhtarlar Federasyonu, kırılgan bölge ve grupların, iklim değişikliğinden diğer bölgelerle aynı oranda etkilenmemesi denkleminden hareketle proje hazırladı.
"İklim adaleti"ni sağlama misyonuyla oluşturulan "İklim Afetlerinde Kırılgan Bölgeler ve Grupların Haritalanmasıyla Erken Uyarıdan Erken Eyleme" projesi, afet öncesinde etkilerin minimize edilmesini sağlayacak karar destek mekanizmasını oluşturmayı amaçlıyor.
Coğrafi Bilgi Sistemleri üzerinden toplanacak veriler ve uydu görüntüleri eşliğinde yapılacak haritalandırma çalışmasını içeren proje, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) uluslararası katılımcılara tanıtıldı.
Doç. Dr. Mahnaz Gümrükçüoğlu Yiğit, AA muhabirine, son dönemde yaşanılan afetlerde iklimsel etkilerin görünürlüğüne dikkati çekti.
Bu afetlerden toplumun belli kesimlerinin çok fazla etkilendiğine ya da bazı toplulukların daha az etkilendiğine değinen Yiğit, bu nedenle "iklim adaleti" anlayışıyla afetlerin etkilerini minimize edecek karar destek mekanizması oluşturmak üzere yola çıktıklarını dile getirdi.
Yiğit, çalışma kapsamında, iklim değişikliğine bağlı meydana gelen afetlerin göz önüne alındığını aktararak, şöyle devam etti:
"Özellikle son dönemde çok yaşanmaya başlayan etkili sıcak hava dalgası, şiddetli yağış ve sel gibi birçok afet var. Temel çerçevemizin bir bölümü, bu afetlerin uzun yıllara dayalı etkilerini ve bölgesel açıdan mevcut durumunu ortaya çıkarmak ve haritalandırmak. Dolayısıyla bu haritalar üzerinde de özellikle afet riskinin en yüksek olduğu bölgeleri bulmak. Özellikle mikro bölgeler açısından etkilerini ortaya çıkarmak da yapacağımız şeylerden biri. Aslında mesele sadece mekansal değil, bu mekansal bilginin insana nasıl yansıdığını ortaya çıkarmaya çalışıyoruz. Yani aynı mekan içerisinde savunmasız grupların ya da kişilerin ne kadar etkilendiğini ortaya çıkarmak, belgelemek ve haritalandırmak. Dolayısıyla bu iki haritalandırmayı aynı mekansal çerçevede birleştirmeyi amaçlıyoruz."
"Tekrarlanabilir bir proje olacak, diğer bölgelerde rahatlıkla uygulanabilecek"
Kırılgan grupların, hayatını hem fiziksel hem de mental açıdan devam ettiremeyecek, bakıma muhtaç, yalnız yaşayan ve tarımsal alanlarda çalışan kişiler gibi birçok kriter çerçevesinde belirlendiğini anlatan Yiğit, "Bu gruplara mekansal çerçevede pozitif ayrımcılık yaparak afet öncesinde zararın minimize edilmesini, yani can kaybı ya da kişiye gelebilecek diğer zararların minimize edilmesini sağlayacak bir sistem oluşturmayı amaçlıyoruz. Sadece afet öncesinde değil, afet anında veya sonrasında da neler yapılacağı konusunda önerileri ya da kurallar çerçevesini çizeceğiz." diye konuştu.
Yiğit, projenin geleneksel afet yönetiminden mikro ve makro ölçekte farklılaştığına dikkati çekerek, "Bütün afet çalışmalarında bölgenin tamamına yönelik kurallar bütünü, lojistik destek ya da afet sonrasında sahadan gelen bildirimlere göre lojistik desteğin gitmesi söz konusu. Biz bunu tersine çevirmek istiyoruz aslında. Çıktılarımızda afet öncesinde bunların hepsinin mikro bölgeler açısından planlanmış olmasını hedefliyoruz. Projenin sonucu o nedenle farklı. Hem savunmasız alan ve grubu bir araya getiren, tek mekansal çerçevede bütünleştiren bir çalışma özellikle bizim bölgemizde yok. Dolayısıyla tekrarlanabilir bir proje olacak, diğer bölgelerde rahatlıkla uygulanabilecek." ifadelerini kullandı.
Depremde erken eylem planı kapsamında yıkılmayan bina yapmanın önemini vurgulayan Yiğit, aynı durumun iklimden kaynaklı afetler için de geçerli olduğunu, öncesinde alınacak her türlü tedbirin afet anında ve sonrasında yapılacak yatırımları dahi minimize edeceğini sözlerine ekledi.