İran'dan Üç Aşamalı Barış Planı: Hürmüz Boğazı Karşılığında Savaşın Sona Ermesi

Habere göre İran, Hürmüz Boğazı'ndaki saldırıları durdurma karşılığında savaşın tamamen sona ermesini ve ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın kaldırılmasını istedi. Yeni teklifi İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi hafta sonu iletti. Plan, çatışmadaki çıkmazı aşmayı ve müzakereleri yeniden başlatmayı hedefliyor. İran'ın nükleer programına ilişkin görüşmelerin geçici olarak askıya alınması öngörülüyor.

İran'ın son önerisi üç aşamalı bir barış planı içeriyor. İlk aşamada Tahran, ABD ve İsrail'in savaşı sona erdirmesini ve yeniden başlamayacağına dair garanti vermesini istiyor. İkinci aşamada, arabulucuların Hürmüz Boğazı krizini çözmesi ve su yolunun yönetimine ilişkin uzlaşma sağlanması hedefleniyor. İran, boğaz üzerindeki etkinliğini korumak istiyor ve ancak bundan sonra nükleer program ile bölgedeki vekil güçlere sağlanan destek gibi başlıklarda müzakereye açık olduğunu ifade ediyor.

İsrail Ulusal Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü İran Programı Direktörü Raz Zimmt, bu formülün İran'ın nükleer programını kalıcı biçimde sona erdirme ihtimalinin düşük olduğunu savundu. ABD Başkanı Donald Trump'ın tekliften memnun olmadığı, bunun savaşta zafer ilan etmesini zorlaştırabileceğini düşündüğü aktarıldı. ABD'li yetkililer, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının Washington'u önemli bir pazarlık kozundan mahrum bırakacağına inanıyor.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, temel meselenin Hürmüz değil İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu söyledi. İran'da ise temel gıda ürünlerinin birkaç hafta içinde tükenebileceğinden endişe ediliyor. Hükümet, Pakistan ve Türkiye üzerinden kara taşımacılığı ile Hazar Denizi üzerinden Rusya'dan sevkiyat dahil acil durum planlarını devreye aldı. Önümüzdeki birkaç gün diplomatik çabaların gidişatı açısından kritik olarak değerlendiriliyor.