İslami Ekonomi ve Finans 2015 Sempozyumu"

İslam Kalkınma Bankası'nın İslam Araştırma ve Eğitim Enstitüsü Araştırma Danışmanı Muhammed Ömer Chapra, bankaların daha çok zenginlere katkıda bulunması nedeniyle, gelir ve varlık dengesizliğinin arttığını belirterek, "İslami bankalardan Müslümanlıktaki dinsel yasa ve kurallara uygun uygulamalar yapmalarını istiyoruz" dedi.

Anadolu Ajansı'nın (AA) Medya Ortağı olduğu, Dünya Bankası Küresel İslami Finans Geliştirme Merkezi (GIFDC), Borsa İstanbul, İslam Kalkınma Bankası (IDB), İslami Araştırma ve Eğitim Merkezi (IRTI) ve Guidance Financial Group iş birliğiyle düzenlenen "İslami Ekonomi ve Finans 2015 Sempozyumu" başladı.

Sempozyumda konuşan Chapra, Müslüman ülkelerinde işsizlik oranlarının oldukça yüksek olduğuna işaret ederek, ülkelerin istihdam olanaklarını artırma noktasında kendi araştırmalarını yaparak çözümlerini bulmaları gerektiğini ifade etti.

"Herhangi bir kelimenin başına 'İslami' kelimesini getirdiğinizde her derde deva olmuyor" diyen Chapra, İslami kelimesinin konulduğu her durumun İslami hale gelmediğini ve İslami kurallara uygun olmadığını vurguladı.

Chapra, geleneksel bankaların daha çok zenginlere katkıda bulunduğunu aktararak, "O yüzden gelir ve varlık dengesizliği bu derece arttı" şeklinde konuştu.

Finans kuruluşlarının lüks tüketimin alınması için insanlara kredi verdiğini dile getiren Chapra, şöyle devam etti:

"İslami finansın amacı kendilerine ait bir tabiat oluşturmak. Geniş bir kitleden kaynak toplayarak, kaynakları hem refah artışı hem eğitime erişim hem de istihdama harcamak... Müslüman ülkelerde pek çok kuruluş Batı bankalarıyla aynı pratiği uyguluyor. Kredi derecelendirme kuruluşlarımız yok. Olmadığı için bankalar kredi almak isteyen insanın ne tür bir insan olduğunu anlayamıyor. Bankalar kolay yolu tercih ediyor ve parası olana kredi sağlıyor. Eğer finansmanın çok da zorluk çekmeden geri alınmasını sağlayan bir kuruluş olsaydı işler kolay olurdu. Pek çok ülke aslında Müslüman olmadıkları için değil, sistemin işlemeyeceğinden korktukları için İslami finansa karşı. Suudi Arabistan'da İslami bankaların kurulması bu yüzden uzun sürdü. Pakistanlı bir bürokrat 'Bu ülkeye İslami finans gelirse herşey altüst olur' diyordu. Bu da bizim hatamız İslami finansı anlatamamışız. Demek ki biraz mücadele etmemiz gerekiyor."

"Şeriat kurulları bağımsız hale gelmeli"

Chapra, insanların İslami bankaların sadece zenginlere finansman sağladığına inandığını belirterek, burada merkez bankalarının da hatalı olduğunu vurguladı.

Chapra, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Pakistan Merkez Bankası Başkanı, 'İslami bir bankacılık kurulmasına izin verirsem onlardan gerçekten İslami bankacılık yapmalarını isterim oysa onlar İslam bankacılığı adı altında klasik bankacılık yapacak' dedi. İslami bankalardan Müslümanlıktaki dinsel yasa ve kurallara uygun uygulamalar yapmalarını istiyoruz. Banka yöneticileri için eğitim programları hazırlanmalı. Doğru yönde hareket etmemiz lazım. Kişiler kime nasıl borç verdiğini biliyor olmalı. İslami bankacılığın içinde yer alan ve bankacılık kurallarını belirleyen Şeriat kurulları bağımsız hale gelmeli ve banka tarafından atanmamalı."

İslami finansmanın henüz tam yerini bulmadığının altını çizen Chapra, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu kuruluşlar daha çok yol katetmeli ki gerçek manada 'İslami' kelimesini alabilsinler. Bu noktada Şeriat kurullarına çok iş düşüyor. Verecekleri fetvaların mevcudu desteklemesi olmaz. Şeriat kurulları ancak bağımsız olursa bir şeyler değişebilir. Bu da çok zor. Şeriat kurulları bağımsız olmalı. Fetvaları kamuya yayınlanmalı ve eleştiriye açık olmalı. Bu şekilde epey bir gelişme sağlanacaktır. Şeriat kurulları kötü fetvalar verdiğinde, eğer ünlerini kaybederse bir şeyler değişmeye başlayacaktır. İslami bankacılık böylece çok daha hızlı gelişecektir."