Rapor 8 bakanlığa bağlı 19 İsrail kurumunu Doğu Kudüs'te mülksüzleştirmeyle suçladı

İsrailli sivil toplum kuruluşu "Ir Amim", İsrail'de 8 bakanlığa bağlı 19 kamu kuruluşunun işgal altındaki Doğu Kudüs'te Filistinlilerin zorla yerinden edilmesi ve mülklerine el konulması ve yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesinde aktif rol oynadığını açıkladı.

İnsan hakları örgütü Ir Amim'in yayımladığı "Yerinden Etme: Doğu Kudüs'te Mülksüzleştirmeye Yönelik Devlet Sistemi" başlıklı raporda, 8 bakanlığa bağlı 19 kurumun Filistinlilerin evlerinden çıkarılması, topraklarına ve taşınmazlarına el konulması süreçlerindeki doğrudan rolü belgelendi.

Raporda, Filistinlileri zorla yerinden etme faaliyetlerinin artık Ateret Kohanim ve Elad gibi yerleşimci derneklerle sınırlı kalmadığı, İsrail makamlarının daha geniş çaplı mülksüzleştirme ve yerinden etme faaliyetlerinde doğrudan rol oynadığı vurgulandı.

İsrail'deki bakanlıklar ve bunlara bağlı kurumların Doğu Kudüs'teki Filistinli varlığını hedef alan bu uygulamalara katılımının 2023'ten itibaren daha doğrudan ve açık hale geldiği kaydedildi.

Rapora göre, İsrail kurumları Filistinlileri yerinden etme politikalarının uygulanmasında birbirini tamamlayan roller üstleniyor. İsrail Adalet Bakanlığı, tapu sicil birimleri aracılığıyla taşınmazların devletin ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin derneklerinin kontrolüne geçmesini sağlıyor.

Maliye Bakanlığı ise "Gaiplerin Mülkleri Muhafızı"nın yetkilerini kullanarak Filistinlilerin mülklerine el koyuyor.

İnşaat ve İskan Bakanlığı ile İsrail Arazi İdaresi, el konulan arazilerde yerleşim projelerini ilerletirken, İçişleri Bakanlığı ve planlama kurumları yerleşim planlarını onaylamak ve Filistin mahallelerindeki yapılaşmayı kısıtlamak için çalışıyor.

Kudüs ve Kültür Bakanlığı yerleşim projelerini finanse ederken, Ulusal Güvenlik Bakanlığı, polis ve kolluk birimleri de yıkım ve tahliye faaliyetlerine katılıyor.

İsrail'e bağlı Kudüs Belediyesi ise yerleşimlerin genişletilmesine yönelik planları ilerletiyor ve Filistinlilere ait evlerin yıkım kararlarını uyguluyor.

Raporda, bu politikaların Doğu Kudüs'ün farklı bölgelerine yayıldığı, özellikle Eski Şehir ve çevresindeki Silvan, Şeyh Cerrah, Ras el-Amud ve Zeytin Dağı mahallelerinde yoğunlaştığı belirtildi.

Bu bölgelerde Filistinli ailelerin zorla yerinden edilmesi, taşınmazlarına el konulması ve yerleşim ile turizm projelerinin hayata geçirilmesine yönelik faaliyetlerin sürdüğü aktarıldı.

Kudüs'ün güneydoğusunda da İsrail makamlarının Filistinlilere ait araziler ve mahalleler üzerinde yeni yerleşimler kurulmasına ve mevcut yerleşimlerin genişletilmesine yönelik planları ilerlettiği kaydedildi.

Filistinlilerin yaşadığı 6 mahalle ve bölge zorla yerinden edilme tehdidi altında

Raporda, Silvan'daki Batn el-Heva ve Bostan, Şeyh Cerrah'taki Umm Harun ile Umm Tuba, Velce ve Numan köyü olmak üzere Filistinlilerin yaşadığı 6 mahalle ve bölgenin zorla yerinden edilme tehdidi altında bulunduğu uyarısı yapıldı.

İsrail'e bağlı Kudüs Belediyesinin Bostan Mahallesi'nde 115 evi yıkmayı hedeflediği, Numan köyündeki 45 evin tamamının ise yıkım tehdidi altında bulunduğu belirtildi.

Doğu Kudüs'te Filistinlilere ait evlerin yıkımının arttığına dikkati çekilen raporda, 2019 öncesinde yılda yaklaşık 50 olan konut yıkımı sayısının bu tarihten itibaren yıllık 131'e yükseldiği, yalnızca 2024'te ise 181 konutun yıkıldığı aktarıldı.

İsrail'in 1967'de Doğu Kudüs'ü işgal etmesinden bu yana kentin yüzölçümünün yaklaşık yüzde 35'ine el koyduğu belirtilen raporda, İsrail Arazi İdaresinin el konulan topraklarda 60 binden fazla yerleşim birimi inşa edilmesi için ihale açtığı, Filistin mahallelerinde ise benzer ihaleler düzenlemediği ifade edildi.

"Filistinlilerin yerinden edilmesi sistematik bir politika"

Ir Amim kuruluşundan Aviv Tatarsky ve Gal Yanovsky, Filistinlilerin Doğu Kudüs'ten zorla yerinden edilmesinin yalnızca Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin faaliyetleriyle sınırlı olmadığını, hükümet kararları, imar planları ve hukuki işlemler yoluyla da gerçekleştirildiğini belirtti.

Tatarsky ve Yanovsky, birbirinden bağımsız gibi görünen adımların bir bütün olarak değerlendirildiğinde İsrail makamlarının yetkilerini Filistinlileri evlerinden çıkarmak ve yerleşimlere alan açmak için kullandığı bir politikayı ortaya koyduğunu ifade etti.

Ir Amim yetkilileri, arazi mülkiyetine ilişkin anlaşmazlıklar veya imar ve inşaat konusundaki ihtilaflar olarak sunulan uygulamaların gerçekte Doğu Kudüs'ün kimliğini değiştirmeyi ve Filistinlileri dışlamayı amaçlayan sistematik bir politikanın parçası olduğunu vurguladı.

İşgal altındaki Batı Şeria'da son yıllarda Filistin toprakları gasbedilerek kurulan yerleşimlerin genişletilmesi, yeni kaçak yerleşimlerin kurulması, Filistin topraklarına el konulması, askeri emirlerin çıkarılması ve Filistinlilere ait yapıların yıkılmasıyla İsrail yerleşim faaliyetlerini artırıyor.

İşgal altındaki Batı Şeria'da, yaklaşık 250 bini Doğu Kudüs'te olmak üzere Filistin topraklarını gasbeden 770 bin İsrailli, yüzlerce yasa dışı yerleşim birimi ve kaçak yerleşim noktasında yaşıyor.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2016'da kabul ettiği 2334 sayılı kararında, 1967'den bu yana işgal altında tutulan Filistin topraklarında, Doğu Kudüs dahil, İsrail'in yasa dışı yerleşim faaliyetlerinin hukuki geçerliliğinin bulunmadığı ve uluslararası hukukun açık ihlali olduğu vurgulanmıştı.