Skolyoz Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Skolyoz, serebral palsi ve kas distrofisi gibi durumlardan kaynaklanabilirken, çoğu skolyozun nedeni bilinmemektedir. Ergenlerin yaklaşık %3'ünde skolyoz vardır.

Skolyoz vakalarının çoğu hafiftir, ancak bazı omurga deformiteleri çocuklar büyüdükçe ilerlemeye devam eder. Ağır skolyozun ciddi etkileri olabilir. Özellikle şiddetli bir spinal eğri, göğüslerin içindeki alanı azaltabilir ve bu da akciğerlere baskı yaparak kapasitesini düşürebilir.

Hafif skolyozu olan çocuklar, eğrinin daha kötüye gidip gitmediğini görmek için genellikle röntgen ile yakından izlenir. Skolyozun hafif olduğu durumlarda tedavi gerekli değildir. Bazı çocukların eğrinin kötüleşmesini önlemek için bir tedavi almaları gerekecektir. Bazı çocuklarda, skolyozun kötüleşmesini önlemek ve ciddi skolyoz vakalarını düzeltmek için ameliyat gerekebilir.

Belirtileri;

Skolyozun belirti ve semptomları şunları içerebilir: Omuz dengesinin bozulması, diğerlerinden daha belirgin görünen bir omuz kürek kemiği, vücut ve kollar arasındaki asimetrik boşluk, öne doğru eğilmeyle kaburgaların daha yüksekte durması, bir kalça diğerinden daha yüksek olması.

Skolyoz ilerlerken, omurlar yana doğru eğilirken aynı zamanda dönerler. Bu durumda tedavi daha karmaşık duruma gelebilir. Bu durumu engellemek için en uygun zamanda müdahale etmek gerekir. Yukarıda saydığımız belirtiler varsa erken tanı ve tedavi için doktor kontrolüne gidilmelidir.

Nedenleri;

Skolyozun nedeni tam olarak bilmiyor, kalıtsal faktörleri içerdiği görülebiliyor. Serebral palsi veya kas distrofisi gibi nöromüsküler durumlar, omurganın kemiklerinin gelişimini etkileyen doğum kusurları, omurga yaralanmaları veya enfeksiyonları sebep olabiliyor.

Skolyoz sıklıkla ergenlik döneminde görüleceği için belirti ve bulgular tipik olarak ergenlikten hemen önce oluşan hızlı büyüme döneminde başlar. Hem erkekler hem de kızlar aynı oranda hafif skolyoz geliştirseler de, kızların eğrinin kötüleşmesi ve tedavi gerektirmesi riski çok daha yüksektir. Özellikle kız çocukları skolyoz açısından daha risklidirler. Ailede skolyoz varsa çocuklarda görülme riski daha yüksektir, ancak skolyozlu çocukların çoğunda ailede hastalık öyküsü yoktur.

Komplikasyonları;

Skolyozlu çoğu insanda hafif bir hastalık şekli olsa da, skolyoz bazen çeşitli komplikasyonlara neden olabilir. Ciddi skolyozda, göğüs kafesi akciğerlere ve kalbe baskı yapabilir, böylece nefes alması zorlaşır ve kalbin pompalanması zorlaşır. Çocukluk skolyozu olan yetişkinlerin genel popülasyondaki insanlardan daha fazla kronik bel ağrısı görülür. Yetişkinlikte dar kanal bulguları görülebilir. Skolyoz ilerledikçe, düzensiz kalçalar ve omuzlar, belirgin kaburgalar, bel ve gövdenin yana doğru kayması da dahil olmak üzere daha belirgin değişikliklere neden olabilir. Skolyozlu bireyler genellikle görünümlerinden şikayetçidirler.

Tedavisi

Skolyozlu çocukların çoğunda hafif eğriler vardır ve muhtemelen cerrahi tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Hafif skolyozu olan çocukların büyüdükçe omurga eğriliğinde değişiklik olup olmadığını görmek için düzenli kontroller gerekebilir. Hafif, orta ve ileri eğrilikler için kurallar olsa da tedaviye başlama kararı her zaman bireysel olarak verilir.

Dikkate alınacak faktörler şunlardır: Cinsiyet, çünkü kızların erkeklerden daha fazla ilerleme riski vardır. Eğrinin ciddiyeti, daha büyük eğrilerin zamanla kötüleşmesi daha olasıdır. S şeklindeki eğriler olarak da bilinen çift eğriler, C şeklindeki eğrilerden daha sık kötüleşme eğilimindedir. Eğrinin yeri, omurganın merkez (torasik) bölümünde yer alan eğriler, omurganın üst veya alt bölümlerindeki eğrilerden daha sık kötüleşir. Bir çocuğun kemikleri büyümeyi durdurduysa, eğri ilerleme riski düşüktür. Bu, aynı zamanda kemikleri hala büyümekte olan çocuklarda en fazla etkiye sahip olduğu anlamına gelir.

Egzersiz: Egzersiz hafif skolyozlarda sıklıkla takibe alınan skolyoz hastalarında veya korse tedavisi verilen hastalarda destek olarak uygulanabilir. Ayrıca ameliyat sonrası rehabilitasyonda gerekebilir. Skolyoz egzersizleri mutlaka hastaya ve skolyoza göre reçetelenir. Egzersizin amacı skolyozun ilerlemesini kontrol altına alınmasıdır. Hastanın skolyozuna göre reçetelenmeyen egzersizlerin tedavide değeri yoktur.

Skolyoz korsesi: Çocuğunuzda hala büyüme potansiyeli varsa ve ileri skolyozu yoksa korse kullanması gerekebilir. Korse kullanmanın amacını unutmamak gerekir. Korse kullanmanın amacı eğriliğin ilerlemesini durdurmaktır.

En sık kullanılan tipi plastikten yapılmıştır ve gövdeye uyması için şekillendirilmiştir. Bu destek, kolların altına ve göğüs kafesinin çevresine oturduğundan, sırtın ve kalçaların altından göründüğü için kıyafetlerin altında neredeyse görünmez. Çoğu korse gece gündüz giyilir. Korse mutlaka her hastaya özel reçetelenir.

Korse tedavisine hızlı büyüme dönemi bitinceye kadar devam edilebilir. Bu genellikle ergenlik belirtileri başladıktan yaklaşık 2 sene sonrasındadır. Korse kullanan çocukların sosyal yaşamlarından kısıtlanmamaları teşvik edilir.

Cerrahi tedavi: İleri skolyoz tipik olarak zamanla ilerler, bu nedenle omurilik eğrisinin şiddetini azaltmak ve kötüleşmesini önlemek için skolyoz ameliyatı önerebilir.

Skolyoz erken başlangıçlı ise büyümeyi kontrol eden ve büyüme devam ederken eğriliği düzelten ameliyatlar gerekebilir. Bu ameliyatlardan birisi çocuk büyüdükçe uzunluğu ayarlayabilecek bir implantla yapılan ameliyattır. Bu uzayan implant, omurga eğriliğinin üst ve alt bölümlerine tutturulur ve genellikle her altı ayda bir uzatılır. Böylece omurga büyürken eğrilik düzeltilir. Diğeri eğriliğin dış bükey kısmına yerleştirilen vidalar ve araya yerleştirilen özel bir ip ile çocuk büyürken eğriliğin düzeltilmesidir. Bu ameliyatta eğrilik düzeltilirken omurga eklemlerinin korunması amaçlanır.

Spinal füzyon en sık uygulanan ameliyat tipidir. Omurlar vida ve çubukla sabitlenerek düzeltilir. Düzeltildikten sonra birbirine kaynatılarak 3 planda uygun dizilimli omurga oluşturulması amaçlanır.

Skolyoz olan çocukta başka hastalıklarda olabileceği için çocuk doktoruyla tedaviye beraber devam edilmelidir. Erken teşhis ile tedavisine daha erken başlanabilir.