"Türkiye'nin Demokratik Dönüşümü" Paneli

Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) Başkanı Prof. Dr. Yasin Aktay, AK Parti'nin iktidara gelişini, geliş tarzı ve söylemiyle

"büyük bir demokratikleşme hamlesi" olarak niteleyerek, "2002 seçimlerini kazanması, o zamana kadar kendisine karşı bütün antidemokratik vesayet unsurlarının yığdıkları barikatları aşmasıyla mümkün olmuştur" dedi.

Stratejik Düşünce Enstitüsü'nde " Türkiye'nin Demokratik Dönüşümü" kitabı tanıtıldı ve aynı başlıklı panel düzenlendi.

Panelin açılışında konuşan SDE Başkanı Prof. Dr. Yasin Aktay, Türkiye'nin demokratikleşmesinin 1946'dan beri devam ettiğini, sürecin direnen güçlerin aksatmalarına maruz kaldığını, doğrudan askeri müdahale ve vesayet altında ilerlediğini söyledi.

AK Parti döneminde demokratikleşme konusunda birçok adım atıldığını anımsatan Aktay, askeri vesayete dönmemek için hala yapılması gerekenler olduğunu, süreç tamamlanmamış olsa da başka dönemlerle karşılaştırılamayacak kadar derin ve kararlı adımlar atıldığını belirtti.

Aktay, "AK Parti'nin iktidara gelişi, geliş tarzı ve söylemiyle genel olarak bir büyük demokratikleşme hamlesidir. 2002 seçimlerini kazanması, o zamana kadar kendisine karşı bütün antidemokratik vesayet unsurlarının yığdıkları barikatları aşmasıyla mümkün olmuştur" dedi.

Demokratik açılımların sadece toplumun bir kesimi için değil, herkes için gerekli olduğuna işaret eden Aktay, uygulanan demokratikleşme paketleri sayesinde tartışılamayan hiçbir şey kalmadığını kaydetti.

Aktay, "Açılımın Kürtleri de ilgilendirmesi ve onları da memnun etmesi için, bütün paketlerin adres kısmına 'Kürtlere' diye yazması gerekmiyor tabii. Kuşkusuz Kürtler için de Aleviler için de toplumun diğer kesimleri için de hala atılması gereken adımlar vardır, ancak atılacak adımlar ne olursa olsun, unutmamak gerekiyor ki atılmış bir büyük adımın karşısında son derece cılız kalacaktır, kalmaktadır. Atılmış olan büyük adım; devletin inkarcı ve efendi tavrının terk edilmiş olmasıdır. Bunun artık kaydedilmiş olması gerekiyor" diye konuştu.

Demokratikleşmenin sosyolojik zemine de ihtiyaç duyduğuna dikkati çeken Aktay, güçlü vatandaş ve güçlü orta sınıfın ortaya çıkmasıyla demokrasiyi taşıyacak zeminin sağlamlaşacağını belirtti.

Eğitimin de bu zeminin oluşmasında büyük rol oynadığını kaydeden Aktay,

"Orta sınıfı güçlenmiş, eğitim seviyesi yükselmiş bir toplum beklentileri bitmeyen bir toplum demektir" dedi.

-"Toplumsal psikolojinin yönetilmesi çok ciddi mesele"-

Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hüseyin Yayman da panelde yaptığı konuşmada, Türkiye'de son 10 yılda "beyaz bir devrim" gerçekleştiğini, ancak Türkiye'nin önünde halen önemli bir yapısal reform gündemi bulunduğunu, reformların "tavsamadan" devam etmesi gerektiğini söyledi.

AK Parti iktidarının devrim niteliğinde reformlar yapmasına rağmen, reformların topluma anlatılması, toplumsal algının yönetilmesi ve toplumsal psikolojinin rehabilitasyonu bakımından reform gündemiyle alınan sonuçlar arasında çelişki bulunduğunu ifade eden Yayman, Türkiye'de reformun stratejisi ve takvimi olmadığına işaret etti.

Yayman, şöyle konuştu:

"Türkiye'de Kürt meselesinde bir paradigma değişimi oldu. İnkar, asimilasyon ve ret politikaları son buldu. Peki böyle bir paradigma değişimi olmasına rağmen neden Fırat'ın doğusundaki algısında bir perdeleme, gölgeleme var- Ben bunun reformun stratejisi ve psikolojisiyle ilgili olduğunu düşünüyorum. Ben AK Parti'nin gerçekleştirdiği sessiz devrimin ve paradigmatik değişimin topluma, hele Fırat'ın doğusuna anlatılamadığını düşünüyorum. Bu anlamda ciddi bir eksiklik olduğunu düşünüyorum."

Halkın Emek Partisi'nin 1991 yılında, Demokrasi Partisi'nin de 1993 yılında ortaya koyduğu taleplerin neredeyse tamamının 10 yıllık süreçte hayata geçirildiğine işaret eden Yayman, şöyle devam etti:

"(O kadar reforma rağmen neden hala İstanbul'da bomba patlıyor) sorusu, bence bu psikolojiyle ve algıların yönetilmesiyle ilgili. Toplumda şöyle bir intiba oluştu. Demokratik açılım süreci başladıysa bütün bu sorunlar çözülecek, Güneydoğu'dan şehitler gelmeyecek, insanlar bir anlamda rahata, huzura kavuşacak. Bugün bölgeden gelen her şehit haberi maalesef toplumdaki sosyal mesafenin açılmasına ve tırnak içinde söylüyorum duygusal kopuşun hızlanmasına yol açıyor. Düzenlemeler kadar toplumun rehabilitasyonunun ve toplumsal psikolojinin yönetilmesinin çok ciddi mesele olduğunu düşünüyorum. Geldiğimiz noktada sorunun kendisinden daha önemli bir hal aldığını düşünüyorum. Bir anlamda, Türklerin ikna edilmesi ve Kürtlerin tatmini çok çok önemli."

-"Devlet sistemi demokratikleşmeli"-

Panelde konuşan SDE Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Levent Korkut Türkiye'de 2000'li yıllarda yaşanan önemli gelişmelerin inkar edilemeyeceğini dile getirerek, reform hareketinin sadece ekonomik değil siyasi boyut da kazandığını belirtti.

Demokratikleşme ve Türkiye'nin küreselleşme içinde konumlanması açısından yeni bir dönem başlaması gerektiğini ifade eden Korkut, sorumluluğun yakın gelecekte yine AK Parti'nin omuzlarında olacağını, AK Parti dışında Türkiye'de böyle yüklü bir programı gerçekleştirecek siyasi irade ya da çalışma olmadığını savundu.

Devlet sisteminin demokratikleşmesi gereğine dikkati çeken Korkut, aksi halde insan hakları konusunda yapılan reformların havada kalacağını kaydetti.

Devlet teşkilatının yeniden yapılandırılması, aşırı merkeziyetçilikten uzaklaştırılması noktasında anayasanın önemini vurgulayan Korkut, "Gelecek anayasal sistem, devlet sistemi üzerine yoğunlaşmalı ve devlet teşkilatını iyi bir şekilde halletmeli" dedi.

SDE İç Politika ve Demokratikleşme Uzmanı Doç. Dr. Hamit Emrah Beriş de paneldeki konuşmasında, "Türkiye'nin Demokratik Dönüşümü 2002-2012" başlıklı kitabın hazırlanma aşamasıyla ilgili bilgi verdi.

2002-2012 sürecinin eleştirel muhasebesini yapmak için bu raporun hazırlandığını ifade eden Yılmaz, yapılması gerekenlerin ortaya konulduğunu, önerilere yer verildiğini anlattı.

Muhabir: Eda Ünlü Özen

Yayıncı: Ziver Büyüktaş - ANKARA