Yakılan Kütüphanesi Eski Görünümüne Kavuştu

Bosna'daki savaş sırasında başkent

Saraybosna'yı kuşatan Çetniklerin (aşırı Sırp milliyetçileri) 25 Ağustos 1992'de

açtığı ateş sonucu çıkan yangında ülkenin ulusal arşivlerinin de bulunduğu

yaklaşık 2 milyon eserin yok olduğu milli kütüphane, eski görünümüne kavuştu.

"Saraybosna'nın hafızası" olarak bilinen, aynı zamanda şehrin sembollerinden

olan tarihi Viyeçnitsa kütüphanesinin dış cephesindeki restorasyon çalışmaları,

Sırplar tarafından yakılmasından 20 yıl sonra tamamlandı.

Saraybosna Büyükşehir Belediye Başkanı Aliya Behmen, yaptığı açıklamada, dış

cephesi eski görünümüne kavuşan Viyeçnitsa'nın açılışının 2014 yılının mayıs

ayında yapılacağını söyledi.

İlk restorasyon çalışmaları 1996'da Avusturya'nın sağladığı 750 bin avro

destekle başlayan kütüphaneye, Avrupa Birliği de 2005 ve 2009'da tamamlanan

aşamalarda 5 milyon avro yardım yaptı. Restorasyonun yine Avrupa Birliği

tarafından finanse edilen dördüncü aşamasının ihalesi de yaklaşık 5 milyona avro

civarında olacak. Tarihi kütüphanenin tüm restorasyon çalışmalarının toplam 11

milyon avroya mal olacağı belirtildi.

-"Bosna'nın yakılan hafızası"-

Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet tarafından 1463 yılında fethedilen ve

400 yılı aşkın Osmanlı idaresi altında kalan Bosna-Hersek, 1878 yılında Berlin

Kongresiyle Avusturya- Macaristan imparatorluğu hakimiyetine girdi.

Endülüs mimarisiyle yapılan ve "Viyeçnitsa" olarak bilinen tarihi bina,

Avusturya-Macaristan imparatorluğu zamanında, tarihi Başçarşı'nın hemen arka

tarafında 1892-1896 yıllarında inşa edildi.

Belediye ve mahkeme binası olarak kullanılan tarihi bina, 1949 yılında

Bosna'nın milli kütüphanesi olarak hizmet vermeye başladı. Bosna-Hersek'te

yaşayan Boşnak, Sırp, Hırvat ve Yahudilere ait el yazması ve önemli eserlerin de

bulunduğu yaklaşık 6 milyon kitap ve ulusal arşivin saklandığı kütüphane,

"ülkenin hafızası" konumundaydı.

Bosna-Hersek, mimarisiyle görenleri büyüleyen bu tarihi binayı ve içindeki

"hazine"nin önemli kısmını, 25 Ağustos 1992 tarihinde Saraybosna'yı kuşatan

Çetniklerin topçu ateşi sonucu çıkan yangında kaybetti. Açılan ateş sonucu çıkan

ve 3 gün boyunca devam eden yangında, 155 bini el yazması, ülkenin ulusal

arşivlerinin de bulunduğu yaklaşık 2 milyon eser yok oldu. Yangın, savaş

sırasında sürdürülen vahşetin yankılarının devam ettiği sırada pek dikkat

çekmedi, ancak savaşın ardından Bosna bu yangınla adeta "hafızasını yitirdi."

Savaşın hemen ardından binanın yeniden eski görünümüne kavuşturulması için

başlatılan restorasyon çalışmaları devam ediyor. Dış cephesinin restorasyonu

biten binanın Mayıs 2014'te hizmete açılması planlanıyor.

Muhabir: Zlatan Kapiç - Kemal Zorlak

Yayıncı: Serkan Fidan - SARAYBOSNA