Bişkek'te Buhara Emirliği'nin Tarihi Silahları Sergilendi

Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te, Buhara Emirliği'nin 12'nci ve son hükümdarı Seyyid Muhammed Alim Han'a ait bir hançer ve kılıç sergilenmeye başlandı.

Türkistan tarihinin en görkemli dönemlerine ışık tutan bu eserler, Mihail Frunze Anı Evi Müzesi'nde oluşturulan özel korunaklı vitrinlerde ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.

Son Buhara Emiri Alim Han'ın şahsi koleksiyonuna ait olan ve Türkistan coğrafyasındaki büyük rejim değişikliğinin izlerini taşıyan bu tören silahları, 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başı Türkistan'da (Orta Asya) kuyumculuk ve demircilik sanatının zirvesini temsil ediyor.

"Bunlar müzemizde, en değerli ve tarihi olayların kanıtıdır"

Mihail Frunze Anı Evi Müzesi'nde Araştırmadan Sorumlu Müdür Yardımcısı Tatyana Temirova, AA muhabirine, Buhara Emirliği'nin son hükümdarı Alim Han'a ait hançer ve kılıcı sergilemeye başladıklarını belirterek, "Bunlar müzemizde, en değerli ve tarihi olayların kanıtıdır." dedi.

Serginin temel amacının müze envanterindeki değerli eserleri halkla buluşturmak olduğunu ifade eden Temirova, bu setin, Buhara Sarayı'ndan çıkarılıp müzeye geliş hikayesini anlattı.

Temirova, "Eylül 1920'de Kızıl Ordu'nun başında bulunan Pişpek (Bişkek) doğumlu Mihail Frunze, Buhara'yı kuşatarak emirlere ait kalesini ele geçirdi. Emir Alim Han Afganistan'a kaçarken, sarayda kalan bu eşsiz tören kılıç ve hançeri, Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti'nde Halk Komiserleri Konseyi Başkanlığı üstlenen Fayzulla Hocayev tarafından Mihail Frunze'nin kızına hediye edildi. Müzede oluşturulan özel korunaklı vitrinlerde koruyoruz. Tarihte hala farklı görüşlere ve duygulara yol açan, oldukça trajik anları, bir kez daha hatırlamak için zaman zaman ziyaretçilerin beğenisine sunuyoruz." diye konuştu.

"Bu kılıç ve hançer, Kafkas ve Türk silah ustalarının okulunu yansıtıyor"

Temirova, ziyaretçilerin beğenisine sundukları hançer ve kılıcın, Kafkas ve Türk silah ustalarının okulunu yansıttığını dile getirerek, şunları kaydetti:

"Çünkü 19. yüzyılın sonu, 20. yüzyılın başlarında Seyyid'in babası Ahad-Şah silah üretmeye başladı. Ahad-Şah, Buhara'da kurduğu atölyede, okuduğum belgelere göre, Kafkas ve Türk silah usta okullarıyla ortaklık kurmuş. Bu kılıç ve hançer üzerindeki süslemelere bakılırsa, bu tam olarak farklı sanat okullarının birleşimi. Bu, alandaki uzmanlar arasında tartışılan bir konu ancak gözlemlediğimiz kadarıyla farklı silah ustaları okullarının becerileri burada bir araya gelmiş."

Silahlar kuyumculuk ve demircilik sanatının zirvesini temsil ediyor

Alim Han'ın şahsi koleksiyonuna ait olan bu tören silahlarının çok şık, adeta birer sanat eseri ve yüksek işçilik ürünü olduğunu vurgulayan Temirova, kılıç ve hançerin çelikten üretildiğini anlattı.

Silahların üzerinin, Buhara oymacılığı tekniğiyle işlendiğini bildiren Temirova, "Kılıçta çeliği çerçeveleyen değerli metaller var. Bıçakta özel bir yazıt bulunuyor. Bu elbette çok güzel. Üzerinde değerli taşlardan yakutlar, elmaslar var." diye konuştu.

Temirova, Buhara ele geçirildiğinde, bu türden birçok silah bulunduğuna dikkati çekerek, "Bazıları Taşkent'e, Moskova'ya gönderildi. Bazı silahlar ise dağıtıldı. Neyse ki bu özel kılıç ve hançer bir hediyeydi. Ama şükürler olsun ki aşağı yukarı olaysız bir geçmişi var. Bu şekilde Frunze'nin ailesine devredilen bu silahlar ailede kaldı." ifadelerini kullandı.

Buhara'nın son emiri sürgünde öldü

Mihail Frunze komutasındaki Türkistan Cephesi Kızıl Ordu birliklerinin 2 Eylül 1920'de Buhara'yı işgal etmesi üzerine, Buhara Emiri Seyyid Muhammed Alim Han önce Doğu Buhara'ya, ardından 1921 yılında Afganistan'a sığınmak zorunda kaldı.

Bugünkü Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan'ın bir kısmını kapsayan topraklarda 1785 yılından beri hüküm süren Buhara Emirliği'nin son yöneticisi olan Seyyid Muhammed Alim Han, kalan ömrünü sürgünde geçirdiği Afganistan'da hayatını kaybetti.