COP30 Üst Yöneticisi Toni, fosil çıkışı için 1,3 trilyon dolar gerektiğini söyledi
COP30 Üst Yöneticisi Ana Toni, Antalya'daki COP31'de gelişmekte olan ülkelerin fosil yakıt bağımlılığını aşması için 1,3 trilyon dolarlık finansman gerektiğini söyledi. Toni, finansman olmadan bu ülkelerin enerji dönüşümünde ilerleyemeyeceğini vurguladı.
Geçen yıl Brezilya'da düzenlenen COP30'un Üst Yöneticisi (CEO) Ana Toni, gelişmekte olan ülkelerin fosil yakıtlara bağımlılıklarını azaltabilmeleri için iklim finansmanının artırılması ve gerekli kaynakların harekete geçirilmesinin kritik önem taşıdığını söyledi.
Toni, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında AA muhabirine, fosil yakıtlardan uzaklaşma süreci, gelişmekte olan ülkelerin finansman ihtiyacı ve iklim müzakerelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Gelişmekte olan ülkelerin enerji dönüşümünde karşılaştığı finansman engellerine dikkati çeken Toni, "Finansman kesinlikle kilit bir mesele. Finansman olmadan gelişmekte olan ülkeler fosil yakıtlara bağımlılıklarını aşarak daha ileri bir aşamaya geçemeyecek." dedi.
Bu kapsamda 1,3 trilyon dolarlık finansmanın harekete geçirilmesinin zorunlu olduğunu vurgulayan Toni, COP30 Başkanlığının, COP29 ile birlikte geliştirdiği finansman yol haritasının uygulanmasına ilişkin raporu Antalya'ya getirdiğini, imtiyazlı finansman, özel sektör ve karbon piyasalarının finansman kaynakları arasında yer aldığını ifade etti.
Toni, ülkelerin fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecinde ilerlemekte zorlandığını belirterek, "Bu kolay bir süreç değil. Nereden ve nasıl başlanacağı önemli bir sorun. Çünkü her ülke bu sürece farklı koşullardan başlıyor." diye konuştu.
Berlin Hazırlık Endeksi'nin (Berlin Readiness Index) ülkelere dönüşüme nereden başlayacakları, nasıl planlama yapacakları ve süreci nasıl ilerletecekleri konusunda yol gösteren farklı ülke profilleri sunduğunu aktaran Toni, çalışmanın ülkelerin kendi ulusal yol haritalarını hazırlamalarına anlamlı katkı sağlamasını umduklarını dile getirdi.
Türkiye'nin müzakerelerdeki rolü
Türkiye'nin COP31'e ev sahipliğini de değerlendiren Toni, zirvede oluşturulan güven ortamının müzakereler açısından önemine dikkati çekti.
Türkiye'nin misafirperverliğinden ve zirvenin düzenlendiği ortamdan duyduğu memnuniyeti ifade eden Toni, "Bu güven ortamının ve konuksever atmosferin oluşturulması müzakerelerde çok büyük bir fark yaratıyor." dedi.
Toni, Türkiye'nin hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerle, Doğu ve Batı ile güçlü ilişkilerinin tarafların birbirine güvenmesine katkı sağladığına işaret ederek, bunun ülkelerin anlamlı sonuçlar elde etmek üzere müzakere masasına açık fikirli yaklaşabilmesi açısından önemli olduğunu söyledi.
Özellikle COP31 CEO'su ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank'ın ülkeler arasında köprü kurulmasında kilit rol üstlendiğini dile getiren Toni, Varank'ın katılımcılara yönelik açık, samimi ve sıcak yaklaşımının önemini vurguladı.
COP31'de uygulama gündemi öne çıkıyor
COP30'dan COP31'e uzanan süreçte uygulama ve eylem gündeminin her iki zirvenin de temel konuları arasında yer aldığını ifade eden Toni, eylem gündeminin ilk Küresel Durum Değerlendirmesi (GST1) temelinde yeniden şekillendirildiğini kaydetti.
Türkiye'nin elektrifikasyon, döngüsel ekonomi, atıklar ve okyanuslar gibi konuları derinleştirerek bu süreci bir adım ileri taşıdığını aktaran Toni, uygulama gündeminin Addis Ababa'da düzenlenecek COP32'de de sürdürülmesinin önemine işaret etti.