Diyarbakır'da Sobacılık Sektörü Krizde

Diyarbakır'da ürettiği sobaları İstanbul ve Bursa gibi kentlere satarak kent ekonomisine katkıda bulunan Güneydoğu Emaye Soba Sanayi yetkilisi Yunus Emre Saçma, klima ve elektrikli ısınma araçları ile merkezi ısıtma gibi alternatiflerin gelişmesiyle iş yapamaz duruma geldiklerini söyledi.

ODUN KÖMÜR SOBALARI İMALATI 18 YILDIR DİYARBAKIR'DA YAPILIYOR

Soba sektörünün köklü firmalarından Güneydoğu Emaye Soba Sanayi (GÜNSAN), İstanbul ve Bursa gibi kentlere soba satıyor. Kentte birçok alanda dışarıya bağımlı olan sektörlere rağmen odun-kömür soba ve boruları 18 yıldan beri Diyarbakır'da üretiliyor. 1995 yılında soba ve boru imalatına başlayan GÜNSAN hem iç piyasaya hem de dış piyasaya satış yaparak kentin ekonomisine katkıda bulunuyor. Üretimleri hakkında bilgi veren fabrika yetkilisi Yunus Emre Saçma, odun ve kömür sobalarının imalatını 18 yıldan beri Diyarbakır'da yaptıklarını ifade ederek, fabrikada 20 işçinin çalıştığını söyledi.Saçma, başta bölge illeri olmak üzere Bursa, İstanbul, Malatya ve Kayseri'ye soba ve boru satışı yaptıklarını belirterek, şunları söyledi:

"Eskiden sobalar, Eskişehir ve Bursa gibi illerden getirilip satılırdı. 1995 yılında imalata başladık. İlk önce iç piyasaya, 5 yıl sonra da dış piyasaya yöneldik. Şimdi hem bölge hem de batı illerine soba gönderiyoruz. Diyarbakır'da dikişli boru imalatı gerçekleştiren ilk firma biziz. Odun ve kömür sobalarının yanında soba kovaları ve davlumbaz üretimi de yapıyoruz. Üretimimizin büyük bölümünü Doğu ve Güneydoğu'da bulunan illere yapıyoruz."

MESLEĞİMİZ YOK OLUYOR

Bir dönemlerin en gözde mesleklerinden sobacılık mesleğinin ekonomik darboğaz yaşadığını belirten Saçma, 1995 yılında kentteki Sobacılar Çarşısı'nda yaklaşık 15 imalatçı esnafın bulunduğunu ifade ederek, şimdi ancak 4-5 hatırı sayılır esnafın kaldığını söyledi.

Piyasada yaklaşık bir yıldan beri büyük bir durgunluğun olduğunu ve kendilerinin bu durumdan olumsuz yönde etkilendiğini belirten Saçma, "İş sezonumuz kış ayları. Yazın üretip kışın satıyoruz. Eskisi kadar canlı bir piyasa yok. Bursa ve Eskişehir gibi sobacılığın çok geliştiği illerle rekabet ediyoruz. Piyasa genelinde işler kötü olunca da domino tesiri yapıyor. Bu haliyle bizim sektöre de yansıyor. Özellikle son dönemlerde toplu satışlardan aldığımız çekler karşılıksız çıkıyor. Karşılıksız çıkan çeklerimizi piyasadaki itibarımız zedelenmesin diye biz ödemek zorunda kalıyoruz. Bu da ekonomik dengelerimizi bozuyor " dedi.

İŞ YAPAMIYORUZ

Sobacılığın bir dönemin en gözde mesleklerinden biri olduğunu ve birçok evde soba bulunduğunu belirten Saçma, şimdi ise klima ve elektrikli ısınma araçları ile merkezi ısıtma gibi alternatiflerin gelişmesiyle iş yapamaz duruma geldiklerini belirterek, şunları söyledi:

"Şehir merkezinde özellikle doğalgaz ve kaloriferin olmadığı yerlere, çevre ilçelere ve köylere soba satışı yapıyoruz. İlçe Garajı'nın Şehitlik'e taşınması işlerimizi olumsuz yönde etkiledi. İlçeden veya köyden gelen vatandaşlarımız, hem uzak olması hem de oto park sorunu yüzünden Çarşı'ya gelemiyor. Ayrıca özellikle bu çevrelerde yaşanan kapkaç ve hırsızlık olayları da esnafı olumsuz yönde etkiliyor" dedi.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ OLMAZSA

Doğalgazın kente gelmesinin işlerini olumsuz yönde etkilemediğini belirten Saçma, "Doğalgazın giremediği birçok semt var. İlçelere ve köylerde ise doğalgaz henüz gitmedi ve uzun zamana kadar da gitmez. Yani bizim hitap ettiğimiz kesim yerinde duruyor. Ancak kaçak elektrik kullanımı işlerimizi olumsuz etkiliyor. Birçok evde olan odun-kömür sobalarının yerini elektrikli ısıtıcılar aldı. Yetkililer her ne kadar elektriğin ısınma için kullanılmaması yönünde uyarılar yapsa da kentimizin durumu ortada. Aşırı soğuklarda malum elektrik kesintileri de artıyor ve yaşanan elektrik kesintileri satışlarımızın hareketlenmesine sebep oluyor. Son 4-5 yıldır işler durma noktasına geldi. Elektrik kesintileri de olmazsa iş yapamayacağız." dedi.

Sobacılar Çarşısı'nda soba fiyatları 15 ile 375 lira arasında değişiyor.

Engin ÖZTÜRK