Ekonomi Bakanı Çağlayan Açıklaması

Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Endonezya'nın Bali şehrinde düzenlenen Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) 9. Bakanlar Konferansı'nda alınan Bakanlar Kararları ve Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması'nı içeren "Bali Paketi"nin kabulü ile dünya ticaretinin önündeki engellerin kaldırılmasında önemli yol alındığını bildirdi.

Çağlayan, yaptığı yazılı açıklamada, DTÖ'nün Bali'de önemli kararlara imza attığını, konferansta Yemen'in, örgüte 160. üye olarak katıldığını anımsattı.

Konferansta, 2001 yılından bu yana devam eden Doha Kalkınma Gündemi Müzakereleri açısından önemli gelişmelerin, "Bali Paketi" olarak adlandırılan paket dahilinde bir bağlayıcı anlaşma (Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması) ile "tarım" ve "kalkınma" konularında olmak üzere, toplam 9 ayrı bakanlar kararının kabul edildiğini belirten Çağlayan, şunları kaydetti:

"Bu sayede dünya ticaretinin önündeki engellerin kaldırılmasında önemli yol alındı. Konferansta kabul edilen Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması'nın 31 Temmuz 2015 tarihinde yürürlüğe girmesi karara bağlandı. Başta gümrük işlemleri olmak üzere, bilgi teknolojileri ve otomasyonun uygulanması yoluyla dış ticaret alt yapısının geliştirilmesini hedefleyen anlaşmada, Türkiye'nin büyük çaba harcadığı, transitte kotaların kaldırılmasına ilişkin bir hükme de yer verilerek, transitte kota ve benzeri gönüllü kısıtlamaların uygulanmayacağı kayda geçirildi. Türkiye'nin de dile getirdiği, hizmet ile orantılı olanlar hariç olmak üzere transit geçişe izin verme karşılığı alınan ücretler yasaklandı. Bu hüküm, parayla geçiş belgesi satılması uygulamasının DTÖ kuralları açısından meşru görülemeyeceğinin teyidi anlamındadır."

Tarım

Konferansta, "genel hizmetler", "gıda güvenliği amaçlı gıda stokları", "tarife kotası yönetimi" ve "ihracatta rekabet" konularında, "tarım" başlığı altında 4 ayrı Bakanlar Kararının kabul edildiğine işaret eden Çağlayan, şöyle devam etti:

"Genel hizmetlere ilişkin bakanlar kararı ile DTÖ Tarım Anlaşmasının iç desteklere ilişkin hükümleri, kırsal kalkınmanın desteklenmesi ve yoksulluğun azaltılması amacıyla toprak reformu ve kırsal geçim güvenliği ile ilgili arazi rehabilitasyonu, toprak muhafazası ve kaynak yönetimi, kuraklık yönetimi ve sel kontrolü, kırsal istihdam programları, mülkiyet hakkı tesisi ve çiftçinin yapılandırılması programlarına ilişkin iç destek ödemelerinin indirim taahhütleri dışına alınmasıyla, gelişme yolundaki ülkeler lehine güçlendirilmektedir.

Gıda Güvenliği Amaçlı Kamu Stok Programlarına ilişkin bakanlar kararı ile ise temel gıda ürünlerine yönelik gıda güvenliğinin sağlanması amaçlı kamu stok programları nedeniyle DTÖ Tarım Anlaşması çerçevesinde iç destek taahhütlerini aşmak durumunda kalan ülkelerin Anlaşmazlıkların Halli Mekanizmasına ilişkin hükümlerden muaf kılınması bu aşamada 4 yıl boyunca sağlanmış bulunmaktadır."

Tarım ürünleri ihracat sübvansiyonları

Bakan Çağlayan, konferansta bu alanda alınan diğer 2 önemli kararın ise uluslar arası ticareti bozan uygulamaların başında gelen tarım ürünleri ihracat sübvansiyonlarına ilişkin taahhütlerin güçlendirilmesi ve tarım ürünleri ithalatına yönelik tarife kotası kullanım usullerinin tarım ürünleri ihracatçısı ülkelerin mağduriyetlerini bertaraf edecek şekilde ayrıntılı kullanım usullerine tabi kılınması olduğunu kaydetti.

Çağlayan, açıklamasını şöyle tamamladı:

"Kalkınma başlığı altında alınan 5 bakanlar kararından ilki, esasen 'İleri Tarım Müzakereleri'nde de ele alınan, gelişme yolundaki ülke ve en az gelişmiş ülkelerde 'pamuk' sektörünün güçlendirilmesine ilişkin karar, en az gelişmiş ülkelere yönelik tercihli menşe düzenlemelerine ilişkin karar, en az gelişmiş ülkelerin dünya hizmetler ticaretine katılım çabalarının desteklenmesini teminen söz konusu ülkeler kaynaklı hizmet ve hizmet sunucularına tercihli muamele öngören aykırılık kararının hayata geçirilmesine ilişkin karar ve özel ve lehte muamele hükümlerinin gözden geçirilmesine ilişkin karar olmuştur.

Bali Bakanlar Deklarasyonu uyarınca, bir çalışma programı da kabul edilerek DTÖ'nün, ticaret açısından oynadığı önemli rolün altı çizilmiş, Bali Bakanlar Konferansında alınan kararların Doha Kalkınma Gündeminin tamamlanması açısından önemli bir alt yapı tesis edeceğine işaret edilerek, Doha turunun sürdürülmesine ilişkin Ticaret Müzakereleri Komitesinin gelecek 12 ay içinde diğer konuları tamamlamak üzere bir çalışma programı üzerine yoğunlaşması kararlaştırılmıştır." - Ankara