Facebook Ölüm Fermanını İmzaladı

Facebook'un borsaya girerek halka arzından önce piyasada yayılan "ortak olan milyarder olur" spekülasyonları tam tersine döndü.

Morgan Stanley ve Goldman Sachs, Facebook hisselerini halka açtı. Silikon Vadisi'ndeki binlerce yatırımcı bir günde milyoner hatta milyarder olma hayallerine kapıldı. ABD vatandaşlığından çıkarak gelişmeleri Singapur'dan izleyen Facebook kurucularından Eduardo Saverin, kazanacağı parayı hesaplıyordu. Zuckerberg ise medyanın artık gerçek bir lider haline gelmesi gerektiği yönündeki baskılarına, 'kapüşonunu çıkarmayacağını' söyleyerek cevap verdi.

Facebook'un halka arzında yatırımcıları şoke eden üç günün ardından herkes suçu Morgan Stanley ya da Nasdaq'a yüklüyor. Analistler ise hisselerin hızla değer kaybetmesini açgözlülüğe bağlıyor.

CNBC'ye konuşan Fund Democracy araştırma şirketinin başkanı Mercer Bullard, "Yatırım bankacılığındaki büyük çatışmalara yeniden tanık olduk... Eğer ellerindeki bilgileri bazı müşterilerine sunmalarına rağmen diğerlerinden gizledilerse bu, bazı müşterilerini diğerlerinden daha önemli gördükleri anlamına gelir" dedi.

ARZDAN BİR GÜN ÖNCE HİSSELERİN DEĞERİ ARTIRILMIŞ

Wall Street Jorunal analisti Al Lewis, halka arzdan sadece bir gün önce hisse fiyatlarının yüzde 25 artırılarak 38 dolara çekilmesinin, açgözlülükten kaynaklandığını savunan bir başka isim. Lewis, aynı gün bir daha Facebook'a reklam vermeyeceğini açıklayan dünyanın en büyük otomobil üreticisi General Motors'un uyarısının da etkili olamadığını belirtti.

Vanguard yatırım şirketinin CEO'su Jack Bogle, "Bu tipik bir açgözlülük örneği... Hem kurumsal hem sigortacı hem de şirket açgözlülüğü... Çıkarılacak ders şu: Bir işlemde yer alan tüm taraflar açgözlüyse ortaya çıkacak sonuç budur" dedi.

GENERAL MOTORS, ARZDAN ÖNCE REKLAM VERMEYİ KESTİ

Gelinen noktada Facebook'un karşı karşıya olduğu durumun tersine çevrilmesini çok zor görenler var. Bunun nedeni, geçmişte halka arz edilen ancak umduğunu elde edemeyen teknoloji şirketlerine dair örnekler.

Facebook'un birkaç günde uçurumunun eşiğine sürükleneceğini tahmin edenlerden biri, belki de otomotiv devi General Motors oldu. GM, halka arzdan bir gün önce yeni platformlar deneyeceğini ve reklam harcamalarında tasarrufa gitmek istediği için Facebook'a bir daha reklam vermeyeceğini açıkladı. Kasım 2010'da iflasın eşiğinden dönen şirket, 34 dolar hisse fiyatıyla halka arz edildiğinde eski günlere dönmek konusunda oldukça ümitliydi. 2011'e iyi bir giriş yapsa da hisseler istenilen değere hiçbir zaman ulaşamadı ve bugün 20 dolar civarında seyrediyor.

Yine de ümitler tükenmiş değil. Msnbc analisti Dan Caplinger, Facebook'un kendisini toparlayacak gücü olduğuna inanıyor: "Facebook, değeri sadece hisse değeriyle belirlenecek kadar kısıtlı değil. Şirketin potansiyeli, temelini oluşturan değerlerde saklı. Şirket asıl değerlerine yönelirse ayakta kalır. Facebook'un ve yatırımcılarının kaderi buna bağlı"

BUNDAN SORA PLANLAR NE?

Mashable sitesinin genel yayın yönetmeni Lance Ulanoff, "Facebook şu an portföyünün ana parçasına, siteye yönelmiş durumda. Reklamcılık potansiyelini güçlendiren temeli genişletmek için önemli yatırımlara bakıyorlar. Facebook'un yakın zamanda Instagram, LightBox gibi fotoğraf paylaşım siteleri ve sosyal medya ağı Glancee'yi alması buna bir örnek. Facebook'un amacı daha fazla gelir elde etmek. Bu amaçla sesini daha fazla alana yaymak için en son teknoloji ve küçük şirketlerin peşinde" dedi.

Kullanıcı sayısını bir milyara çıkarmak ve yenilikler sunmak Facebook'un nihai amacı olsa da, analistler şirketin uzun süreli bir stratejiye sahip olması gerektiğini düşünüyor. TIME editörü Harry McCracken, "Facebook yeterince olgun bir şirket olmadığı gibi kamuya çok açık oldukları da söylenemez. Açıkçası nereye gittikleri pek belli değil" ifadesini kullandı.

PCMag sitesinin editörü Dan Costa ise Facebook'u sadece yeniliklerin kurtaramayacağını düşünüyor. Costa, "Facebook sadece yeni ürün üretmek yerine, hizmetlerini satabilmeli. Şirket, sosyal medya ağının tek sahibi olmak istiyor ve kullanıcılarının gerçek kimliğine önem veriyor. Dijital dünyanızda yaptığınız her şeyi Facebook için yapıyorsunuz" yorumunda bulundu.

"DÜNYAYI DEĞİŞTİREBİLECEĞİNİ ZANNETTİLER"

Duke Üniversitesi'nden Dan Ariel ise Facebook'un geldiği noktayı farklı bir şekilde yorumladı:

"Her yedi kişiden biri, Facebook üyesi. Eğer Facebook bir ülke olsaydı Çin ve Hindistan'ın ardından en nüfuslu üçüncü ülke olacaktı. Birçok kişi, sosyal medya ağının herkesi 'arkadaş yaparak' savaşları sona erdirebileceğine, fosil yakıtların kullanımına son verebileceğine inandı. İnsanlar bir şeyler aldıkları zaman bir dünya görüşü yaratırlar. Facebook'un tüm bankalardan daha iyi para transferi yapabileceğine mi inanıyorsunuz? Facebook'u bir yatırım bankası olarak düşünmek ilginç olurdu"