Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemelerin Üretim, İşleme ve Dağıtımında Uyulması Gereken...

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, gıda ile temas eden, etmesi beklenen veya gıda ile temas etmesi muhtemel plastik madde ve malzemelerin; üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında uyulması gereken kuralları Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu olacak şekilde yeniden belirledi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, gıda ile temas eden, etmesi beklenen veya gıda ile temas etmesi muhtemel plastik madde ve malzemelerin; üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında uyulması gereken kuralları Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu olacak şekilde yeniden belirledi. Bakanlık, ayrıca gıda ile temas eden plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin migrasyon testinde kullanılan gıda benzerleri listesinde de Avrupa Birliği mevzuatına uyumlu değişiklikler yaptı. Bakanlık, bugün itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeler çerçevesinde işletmecilere, uyum süreci tanıdı.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği Resmi Gazete'de yayımlandı. Tebliğ gıda ile temas etmekte olan, gıda ile temas etmesi beklenen veya gıda ile temas etmesi muhtemel olan plastik madde ve malzemelerin; üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında uyulması gereken kuralları belirlemeyi amaçlıyor. Tebliğ hükümleri, tamamen plastikten oluşmuş madde ve malzemelere, yapıştırılarak veya başka bir şekilde birleştirilen çok katmanlı plastik madde ve malzemelere, baskılı veya bir kaplama malzemesi ile kaplanmış madde ve malzemelere, kapak ve kapatma elemanlarındaki contaları oluşturan plastik katmanlar veya plastik kaplamalar ve bunlarla birlikte iki veya daha fazla katmanlı farklı malzemelerden meydana gelen kapak ve kapatma elemanlarındaki plastik katmanlar veya plastik kaplamalara, çok katmanlı-çoklu malzeme yapısındaki madde ve malzemelerdeki plastik katmanlara uygulanacak. Tebliğ hükümleri, iyon değiştirici reçineler, kauçuklar ve silikonlara uygulanmayacak. Tebliğ hükümleri baskı mürekkepleri ve yapıştırıcılar veya kaplamalara ilişkin kuralları kapsamayacak.

Maddelere ilişkin özel kurallar, spesifik migrasyon limitleri ve toplam migrasyon limitinin belirlendiği tebliğde çok katmanlı plastik madde ve malzemeler hakkında bilgi verildi.

-GENEL KURALLAR-

Tebliğ kapsamında yer alan plastik madde ve malzemeler sadece; beklenen ya da öngörülen kullanım koşullarında, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği'nin genel kurallar, etiketlemeye ilişkin kurallar ve izlenebilirlikle ilgili hükümlere uyumlu olması halinde piyasaya sunulacak. Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzeme Üreten İşletmelerin Kayıt İşlemleri ile İyi Üretim Uygulamalarına Dair Yönetmelikte yer alan iyi üretim uygulamaları çerçevesinde üretilen ve bu tebliğde yer alan diğer özel kurallara uyumlu ürünler piyasaya sunulabilecek. Plastik madde ve malzemelerdeki plastik katmanların üretiminde sadece kullanımına izin verilen maddeler listesinde yer alan maddeler kullanılabilecek. Kullanımına izin verilen maddeler, monomerler ve diğer başlangıç maddeleri, renklendiriciler dışındaki katkı maddeleri; çözücüler dışındaki polimer üretim yardımcılarını, mikrobiyal fermantasyondan elde edilen makromolekülleri içerecek.

Plastik madde ve malzemelerin plastik katmanlarının üretiminde, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Madde ve Malzemeler Yönetmeliği'nde yer alan hükümlere uygun olmak koşuluyla renklendiriciler ve çözücüler kullanılabiecek. Tebliğ ekinde yer alan "izin verilmiş monomerler, diğer başlangıç maddeleri, mikrobiyal fermanyasyondan elde edilen makromoleküller, katkı maddeleri ve polimer üretim yardımcıları" listesinde yer almayan; izin verilmiş asitlerin, fenollerin veya alkollerin; alüminyum, amonyum, baryum, kalsiyum, kobalt, bakır, demir, lityum, magnezyum, manganez, potasyum, sodyum ve çinkonun çift tuzlar ve asit tuzları dahil olmak üzere tuzlarına, bileşenleri arasında kimyasal tepkime olmaması koşuluyla, izin verilen maddelerin karışımlarına, "maddelere ilişkin özel kurallar, spesik ve toplam migrasyon limitlerine" göre izin verilecek. Bu çerçevede mikrobiyal fermantasyonla elde edilen makromoleküller hariç, Tebliğde yer alan kurallara uygun şekilde katkı olarak kullanılan ve madde veya malzemenin son halinde temel yapısal bileşen işlevine sahip, en az 1000 da (Dalton) molekül ağırlığındaki doğal ya da yapay polimerik maddelere, ikrobiyal fermantasyondan elde edilen makromoleküller hariç, sentezlenmeleri için gerekli monomerler veya başlangıç maddeleri izin verilen maddeler listesinde yer alıyorsa, monomer ya da diğer başlangıç maddeleri olarak kullanıldıklarında prepolimerlere, doğal veya yapay makro moleküler maddelere ve bunların karışımların da izin verilecek.

İzin verilen maddeler listesinde yer almayan üretim gereği ortaya çıkan maddeler ve polimerizasyon yardımcıları da plastik madde veya malzemelerin plastik katmanlarında bulunabilecek.

Plastik madde ve malzemelerdeki plastik katmanların üretiminde kullanılan maddeler, beklenen ve öngörülen kullanım koşulları için uygun teknik kalitede ve saflıkta olacak. Maddenin bileşiminin üretici tarafından bilinmesi ve Bakanlığın talep etmesi halinde beyan edilmesi zorunlu tutulacak.

-AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANDI-

Tebliğ, 10/2011/EU sayılı "Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler Üzerine Komisyon Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği'ne uyum çerçevesinde hazırlandı. Tebliğle, Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği yürürlükten kaldırıldı.

Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeciler, 30 Haziran 2015 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uyacak. Bu Tebliğin yayımından önce faaliyet gösteren işletmeciler, bu Tebliğ hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği hükümleri uygulanmaya devam edecek. Uygunluk beyanını destekleyici belgeler 31 Aralık 2016 tarihine kadar;Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemelerin Bileşenlerinin Migrasyon Testi için temel kurallar tebliğine göre sağlanacak.

-UYGUNLUK BEYANINI DESTEKLEYİCİ BELGELER-

1 Temmuz 2017 tarihinden itibaren, uygunluk beyanını destekleyici belgeler, migrasyon limitlerine uygunluğun değerlendirilmesi için kurallara göre sağlanacak. 31 Aralık 2015 tarihine kadar tamamen plastikten oluşmuş madde ve malzemelere, yapıştırılarak veya başka bir şekilde birleştirilen çok katmanlı plastik madde ve malzemelerle yapılan baskılı veya bir kaplama malzemesi ile kaplanmış kapaklar veya kapatma elemanlarındaki plastik katmanlarda, plastikleştiriciler dışındaki katkı maddelerinin kullanımına izin verilen maddeler listesinde yer alanların olması gerekecek.

31 Aralık 2015 tarihine kadar elyafla güçlendirilmiş plastikler için cam elyaf kaplamasında kullanılan "İzin Verilmiş Monomerler, Diğer Başlangıç Maddeleri, Mikrobiyal Fermanyasyondan Elde Edilen Makromoleküller, Katkı Maddeleri ve Polimer Üretim Yardımcıları" listesinde yer almayan katkı maddeleri "eklerde yer almayan maddelerin değerlendirilmesine ilişkin hükümlere uymak zorunda olacak. Tebliğ bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

-GIDA İLE TEMAS EDEN PLASTİK MADDELERİNİN MİGRASYON TESTİNDE KULLANILAN GIDA BENZERLERİ LİSTESİ-

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nın Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemelerin Bileşenlerinin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri Listesi Tebliği Resmi Gazete'de Yayımlandı. Tebliğ, gıda ile temas eden plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin migrasyon testinde kullanılan gıda benzerleri listesini belirlemeyi amaçlıyor. Tebliğ, Türk Gıda Kodeksi Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler Tebliği kapsamında yer alan plastik madde ve malzemelere uygulanacak. Tek bir gıda maddesi veya özel bir gıda maddesi grubu ile temasta bulunan plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin migrasyon testinde kullanılan gıda benzerleri ve bu benzerlerin konsantrasyonlarının belirlendiği tebliğ, "Gıda ile Temas Eden Plastik Madde ve Malzemeler Üzerine Komisyon Tüzüğü ve "Gıda maddeleri ile temasta bulunan plastik madde ve malzemelerin bileşenlerinin migrasyon testinde kullanılan gıda benzerleri listesi" ile ilgili Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği'ne uyum çerçevesinde hazırlandı.

Tebliğ ile Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemelerin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri Listesi Tebliği yürürlükten kaldırıldı.

-GEÇİŞ HÜKÜMLERİ-

Bu Tebliğ kapsamında faaliyet gösteren işletmeciler, 1 Ocak 2015 tarihine kadar bu Tebliğ hükümlerine uymak zorunda olacak. Bugüne kadar faaliyet gösteren işletmeciler, Tebliğ hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar yürürlükten kaldırılan Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddeleri ile Temasta Bulunan Plastik Madde ve Malzemelerin Migrasyon Testinde Kullanılan Gıda Benzerleri Listesi Tebliği hükümlerine uymak zorunda olacak. Tebliğ bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.

Bu arada "Türk Gıda Kodeksi Madde ve Malzemelerdeki Vinil Klorür Monomer Miktarı Analiz Metodu Tebliği ile Türk Gıda Kodeksi Madde ve Malzemelerden Gıda Maddelerine Geçen Vinil Klorür Miktarı Analiz Metodu Tebliği yürürlükten kaldırıldı.

(HGS/ÖZK) - Ankara