Gümrük Bakanlığı, Bağımsız Denetime Tabi Birliklerin Belirlenme Esaslarını Düzenledi

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, bağımsız denetime tabi olacak tarım satış kooperatif birliklerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenledi Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, tarım satış kooperatif birliklerinin bağımsız denetime tabi olması, bağımsız denetim kapsamından çıkması ve bu konuda uygulamalara ilişkin esasları belirledi. Buna göre "aktif toplamı 50 milyon TL ve üstü, yıllık net satış hasılatı 75 milyon TL ve üstü, bağlı kooperatiflerin ortak sayısı 3 bin ve üstü, çalışan sayısı 250 ve üstü olma" koşullarından en az üçüne sahip birlikler bağımsız denetime tabi olacak.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın Bağımsız Denetime Tabi Olacak Tarım Satış Kooperatif Birliklerinin Belirlenmesine Dair Tebliği Resmi Gazete'de yayımlandı. Tebliğ, bağımsız denetime tabi olacak tarım satış kooperatif birliklerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenliyor.

Denetime tabi olma şartlarının da belirlendiği tebliğe göre 6102 sayılı Kanun çerçevesinde bağımsız denetime tabi olan birliklerin belirlenen dört şarttan en az üçünü sağlaması gerekecek. Bu şartlar şöyle olacak:

"- Aktif toplamı: 50 milyon TL ve üstü,

-Yıllık net satış hasılatı: 75 milyon TL ve üstü,

-Bağlı kooperatiflerin ortak sayısı: 3 bin ve üstü,

-Çalışan sayısı: 250 ve üstü."

Birliğin aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısının hesabında birliğin bağlı ortaklıklarının, iştiraklerinin ve ortak kooperatiflerinin aktif toplamları, yıllık net satış hasılatları ve çalışan sayıları da bu Tebliğde yer alan esaslara göre dikkate alınacak. Birlikler, ard arda iki hesap döneminde sağlamaları durumunda, müteakip hesap döneminden itibaren denetime tabi olacak. Birbirini takip eden dönemlerde sağlanan şartların aynı şartlar olması aranmayacak. Denetim, birliğin konsolide finansal tablolarının yanında münferit finansal tablolarını ve gerektiğinde 4572 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde Genel Müdürlük tarafından belirlenen ortaklık işlemlerini de içerecek. Tebliğ uyarınca denetime tabi olma şartlarını taşımayan bir birlik, sadece bağlı ortaklığının veya iştirakinin denetime tabi olması nedeniyle denetime tabi olmayacak. Ayrıca, birliğin denetime tabi olması nedeniyle bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve ortak kooperatifleri de denetime tabi tutulmayacak. Denetime tabi olunup olunmadığının belirlenmesinde, birlik ile bu birliğe bağlı kooperatifleri, ortaklıkları ve iştiraklerinin aktif toplamı ve yıllık net satış hasılatı hesaplanırken vergi mevzuatı çerçevesinde kamu idarelerine sunulmak üzere hazırlanan son iki hesap dönemine ilişkin bilanço ve gelir tablosu dikkate alınacak.

-DENETİMİN KAPSAMINDAN ÇIKMA-

Bağımsız denetime tabi birlikler, deneteme tabi olma için gerekli şartlardan en az üçüne ait sınırların artarda iki hesap döneminde altında kalmaları ya da bir hesap döneminde söz konusu şartlardan en az üçünün sınırlarının yüzde yirmi veya daha fazla altında kalmaları durumunda, müteakip hesap döneminden itibaren denetim kapsamından çıkacak. Birbirini takip eden hesap dönemlerinde sınırların altında kalınan şartların aynı olması zorunlu olmayacak.

-KARŞILAŞTIRMALI OLARAK SUNULAN FİNANSAL TABLOLAR-

Denetime tabi olunan hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolar denetimden geçmiş olarak sunulacak. Geçmiş hesap dönemi veya dönemlerine ilişkin finansal tabloların karşılaştırmalı olarak sunulması esas olacak. Geçmiş hesap dönemlerinde denetime tabi olunmamış ise, denetimden geçmiş finansal tablolarla karşılaştırmalı olarak sunulan geçmiş dönem finansal tablolarının denetimden geçmiş olması zorunlu olmayacak.

-İLK UYGULAMA-

Hesap dönemi takvim yılı olan birlikler açısından; 2013 hesap dönemi finansal tablolarının denetime tabi olup olmadığının belirlenmesinde, 1 Ocak 2013 tarihinden önce sona eren son iki hesap dönemine ait (1 Ocak 2011-31 Aralık 2011 ve 1 Ocak 2012-31 Aralık 2012 tarihli) bilançolar ve gelir tabloları kullanılacak. Özel hesap dönemini uygulayan birlikler açısından; denetime tabi olunup olunmadığının belirlenmesinde, 2011 ve 2012 yıllarında sona eren hesap dönemlerine ait dönem sonu finansal tabloları kullanılacak.

Denetime tabi birliklerin, kaldırılan birlik denetim kurullarınca 4572 sayılı Kanuna ve ana sözleşmelerine göre hesap dönemi sonuna kadar denetlenmemiş finansal tabloları ve yönetim kurulu yıllık faaliyet raporları söz konusu denetimi yaptırana kadar düzenlenmemiş sayılacak. Bunları denetleyecek denetçiler, 31 Temmuz 2013 tarihine kadar genel kurulca belirlenecek veya birliklerin talebi üzerine, birlik merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanacak.

-ESAS ALINACAK FİNANSAL TABLOLAR-

Denetime tabi birlikler, 1 Ocak 2014 tarihinden sonra başlayan hesap döneminden itibaren, finansal tablolarını 6102 sayılı Kanun ve Türk Muhasebe Standartları'na (TMS) göre hazırlayacak. Bu birlikler daha sonraki hesap dönemlerinde denetim kapsamında olup olmadıklarını değerlendirirken, aktif toplamının ve yıllık net satış hasılatının hesabında 6102 sayılı Kanun ve TMS'ye göre hazırladıkları finansal tabloları dikkate alacak. Bu durumda, bağlı ortaklık ve iştirak kavramları 6102 sayılı Kanun ve TMS'deki anlamlarıyla dikkate alınacak. Şartların belirlenmesinde; bağlı ortaklıkların tam konsolidasyon yöntemine, iştiraklerin ise özkaynak yöntemine göre konsolide edilen finansal tablolar kullanılacak.

Bu Tebliğ, denetime tabi birliğin içinde bulunduğu hesap döneminin başlangıç tarihinden geçerli olmak üzere bugün itibarıyla yürürlüğe girecek. - Ankara