İkizdere'den Sonra Senoz İçinde Kurtuluş Ümidi

Rize'nin İkizdere Vadisinin SİT kapsamına alınmasının ardından hidroelektrik santrala (HES) karşı Senoz Vadisi için de önemli bir karar verildi. Rize İdare Mahkemesi, Trabzon Kültür Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nun Senoz Vadisi'nin doğal SİT alanı ilan edilmesi için yapılan başvurunun reddi yönündeki kararının iptaline karar verdi.

Hidroelektrik santrallerinin (HES) tehdidi altındaki Senoz Vadisi'nde 11 köy muhtarı, vadinin doğal SİT alanı ilan edilmesi için 2008 yılının Haziran ayında Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'na başvurdu. Kurul, 2009 yılının Kasım ayında, 'Vadinin taş ocakları ve HES çalışmalarından olumsuz etkilendiği için doğal SİT gerektiren özelliklerini yitirdiği' gerekçesiyle doğal SİT alanı ilan edilmesi talebini reddetti. Yöre halkı bunun üzerine, kurul kararının iptali istemiyle Rize İdare Mahkemesi'ne başvurdu.

Mahkeme, Trabzon Kültür Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nun Senoz Vadisi'nin korunması gereken kültür ve tabiat varlığı olarak SİT alanı ilan edilmesi için yapılan başvurunun reddi yönündeki kararının iptaline karar verdi. Mahkeme kararında bilimsel, nesnel ve teknik bilgi birikimi gerektiren konunun değerlendirilmesinde, ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla gerekli koordinasyon sağlanmadan, söz konusu doğal SİT araştırma ve incelemesini yapabilecek teknik bilgi ve donanıma sahip uzmanlardan yararlanılmadan yapılan araştırma sonucu hazırlanan rapora dayanılarak alınan kararın hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu hükmetti.

HAKLILIĞIMIZI TEYİD EDEN 7'NCİ KARAR

Senoz Derneği Başkanı Ali Sukas, mahkeme kararının 2007 yılından bu yana yürüttükleri hukuk mücadelesinde, haklılıklarını teyit eden 7'nci kararı verdiğini belirterek "Başından beri ısrarla dile getirdiğimiz, Senoz ve benzeri vadilerde yapılacak uygulamalara başlamadan önce bu alanların doğal özelliklerinin, sahip oldukları ekosistemlerinin uzmanlarınca incelenmesi, değerlendirilmesi ve bunun sonucunda bir planlama yapılması, uygulanmak istenen projelerin bu plan çerçevesinde yürütülmesidir. Ancak yürütülen işlemlerin böyle olmadığı gerçeği bir kez daha mahkeme kararı ile tespit ve tescil olunmuş oldu" dedi.

YARGILANABİLİRSİNİZ UYARISI

Bölge Koruma Kurulunca bir harita mühendisi ve müze araştırmacısının hazırladığı rapora dayanarak vadinin SİT özelliğini yitirdiğine karar verilebilen bir süreç yaşadıklarını vurgulayan Sukas, Rize İdare Mahkemesinin kararının Senoz Vadisi gerçeğini, iş ve işlemlerin nasıl bir aymazlık içinde yürütüldüğünü ortaya koyan ders niteliğinde bir karar olduğunu söyledi. Sukas, mahkemenin kararında vurguladığı bir diğer konunun da oldukça önemli olduğunu belirterek "Mahkemenin verdiği iptal kararı büyük bir öneme sahiptir. Karar metnindeki 'Koruma kurullarının zamanında ve tam olarak görevlerini yerine getirmemesi sonucu özellik arz eden ve korunup değerlendirilerek bozulmadan yaşatılması önemli olan tabii ve kültürel değerler üzerinde geri dönülmez ve telafisi mümkün olmayan zararlar yaratacağından, bu kararları alan karar vericiler hakkında da hukuki sorumluluk doğduracaktır.' Tespitinin sorumlular tarafından dikkate alınacağını umuyoruz" dedi.

Mahkeme kararıyla vadiyi koruma adına bir kez daha güç aldıklarını sözlerine ekleyen Sukas, "2006 yılından bu yana maddi ve manevi çok büyük emekler saffettik. Yaşam alanımızı koruma adına bu azim ve kararlılığımızdan asla geri durmayacağız" diye konuştu. Tema Vakfı Rize temsilcisi Nevzat Özer, doğal ve kültürel değerler üzerinde "geri dönülmez ve telafisi mümkün olmayan zararlara" neden olunmadan yargı kararlarının uygulanması ve bütün HES projelerinin durdurulması gerektiğini belirtti. Özer, "Vadinin SİT karakterini, özelliklerini tehdit eden bütün izinler, uygulamalar sorgulanmalıdır. Doğal ve kültürel değerlerine sahip çıkan, kısa vadeli çıkarları reddeden, bütün ülkeye doğa koruma dersi veren yoksul Senoz köylülerinin bu onurlu mücadelesini takdirle karşılarken, bu özel alanları belirlemek ve dünya mirası olarak gelecek kuşaklara bozulmadan aktarılmasını sağlamak, gerektiğinde yaptırımlar uygulamakla görevli Koruma Kurulu'nu bir kez daha görevinin gereğini yapmaya davet ediyoruz" dedi.