İnsan Hakları Komisyonu, Belçika ve Hollanda'daki Cezavi İncelemelerini Raporlaştırdı

COŞKUN ERGÜL - TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'nun, Belçika ve Hollanda'daki cezavlerinde yaptığı incelemelere ilişkin raporunda, Belçika'daki Leuven Hulp Ceza İnfaz Kurumu'nda çıplak aramanın cezaevine ilk girişte herkese uygulandığı, vücut boşluğu (anüs) aramasının cezaevi müdürünün izniyle yapıldığı kaydedildi.

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Belçika ve Hollanda'daki cezaevlerinde yaptığı incelemeleri raporlaştırdı.

Komisyonun 17 Haziran'da Belçika'daki Leuven Hulp Ceza İnfaz Kurumu'nda incelemede bulunduğu belirtilen raporda, Cezaevi Müdürü Paul Dauwa'nın heyete sunum yaptığı ifade edildi.

Sunuma yer verilen raporda, cezaevi binasının 1860 yılında açıldığı, Belçika'daki cezavlerinde yüzde 45 oranında yabancı uyruklu mahkum bulunduğu ifade edildi. Müslüman mahkumlar için haftada iki gün din görevlisinin geldiği, tüm din mensuplarınca ortak kullanılan ibadethane bulunduğu, yemek menüsünde domuz eti bulunması durumunda alternatif menünün mutlaka sunulduğu bildirildi.

Raporda, mahkumların günde 3 kez havalandırma ve aktivite alanlarına çıktığı, çıplak aramanın cezaevine ilk girişte herkese uygulandığı, vücut boşluğu (anüs) aramasının cezaevi müdürünün izniyle yapıldığı kaydedildi.

Odalarda yatak yetersizliğinden dolayı yer yatağına başvurulduğu, bir mahpusun elindeki yastıkla avluda dolaşıp kendine yatacak yer aradığına şahit olunduğu ifade edilen raporda, cezaevi kütüphanesinin mahpuslara sunduğu imkanların beğeniyle karşılandığı bildirildi. Kütüphanede gazete ve kitapların yanısıra, film ve belgesel DVD'lerinin de bulunduğu, mahpusların bilgisayardan ulaştıkları ortak veri tabanından şehrin büyük kütüphanelerinden kitap siparişi yapabildiği vurgulandı.

Raporda, mahkumların sadece bir odada yaşamlarını sürdürdüğü, Türkiye'deki cezaevlerinde bulunan ortak yaşam alanı ve havalandırma bölümünün bu cezaevinde bulunmadığı belirtildi.

Belçika'daki Anvers Ceza İnfaz Kurumu'nda da inceleme yapıldığı ifade edilen raporda, Cezaevi Müdürü Jo Demuynck'nın heyete sunum yaptığı belirtildi. Cezaevinde 55 farklı milletten mahkum bulunduğu, mahkumların mektuplarının okunmadığı, günde 10 dakika ücretsiz telefon hakkı olduğu vurgulandı.

Heyet, Hollanda'daki cezaevlerinde de incelemelerde bulundu.

De Schie Cezaevi'ndeki incelemeler sırasında yetkililerin sunum yaptığı belirtilen raporda, geçerli bir mazereti veya engeli bulunmayan tüm mahkumların çalışmak zorunda olduğu, iş reddetmenin disiplin cezasını gerektirdiği kaydedildi.

Günlük programın sabah 07.00'de mahkumların uyandırdılmasıyla başladığı, infaz koruma memurunun 07.30'da odaya girdiği ve mahkumların yaşadığını kontrol etmek amacıyla "merhaba" dediği belirtildi. Cuma namazının iki grup halinde (55 kişi) kılındığı, tüm mahkumların istisnasız bir şekilde çıplak olarak arandığı, vücut boşluğu aramalarını doktorun yaptığı ifade edildi.

Raporda, Anvers Cezaevi'nde odalarda tuvalet ihtiyacı için kullanılan klozetin, duvarla ayrılmış ayrı bir bölmede değil, odanın içerisinde olmasının kişilerin mahremiyetini açık bir şekilde ihlal ettiği vurgulandı.

Türkiye'de mahkumların çıplak aranmasının "makul ve ciddi emare", "Kurum en üst amirinin gerekli görmesi" gibi sıkı şartlara bağlıyken, Hollanda ve Belçika'da şarta bağlı olmaksızın her mahkumun cezaevine ilk girişte çıplak aranması uygulamasının, "insan onurunun aşırı güvenlikçi anlayışa feda edildiği" sonucunu ortaya koyduğu bildirildi.

Raporda, Belçika ve Hollanda'daki cezaevlerinde mahkumların dini ihtiyaçlarına duyarsız kalınmadığının görüldüğü belirtilerek, "Bu ülkelerdeki uygulamaların Türkiye'ye örnek olabileceği" ifade edildi.

Hollanda'da de Schie Cezaevi'nin ilk girişinde yer alan koridorda vitrin benzeri cam bölmede, mahkumlardan yakalanan eşyaların sergilendiği kaydedilen raporda, bu uygulamanın Türkiye'deki cezaevlerinde de yapılabileceği belirtildi. - TBMM