İzmir'in Seyyahlarının İzini Sürdüler

İzmirli araştırmacı İlhan Pınar, 17'nci yüzyıldan itibaren İzmir'e gelip kentin tarihini araştıran, topladıkları bulguları, bilgileri ülkelerine taşıyan, aralarında İngiliz, Avusturyalı, Hollandalılar'ın da bulunduğu seyyahların, arkeologların peşine düştü. Onların kitaplarında, arşivlerinde bulunan belgelere ulaştı. Farklı dillerdeki bu belgeleri Türkçe'ye çevirerek 'Gezginlerin Gözü' adıyla yazdığı 15 kitapta topladı.

52 yaşındaki İlhan Pınar, 17'inci yüzyıldan itibaren İzmir'e gelen seyyahların, kentin arkeolojik alanları, kiliseleri dahil her türlü tarihi ve kültürel varlıklarının araştırmalarını yaptıklarını, elde ettikleri bilgi ve bulguları ülkelerine götürdüklerini belirtti. Avrupalı seyyahların yazdıkları kitaplardan, belgelerden, o dönemlerle ilgili önemli bilgilere ulaşıldığını dile getiren Pınar, "Bu yazılan kitaplar, bu işin temelini oluşturuyor. Yine bu seyyahlar tarafından yazılan, İzmir'in Su Yolları adlı kitabı da Ahmet Piriştina Kent Arşivi Müzesi'ne kazandırmak için çalışmalarımız sürüyor. İzmir'de kemerlerin bu su yolları için kurulduğu, Kadifekale sırtlarındaki, 75 metre yüksekliğe kadar su kullanımının sağlandığına dair belgeler var. İzmir'in ilk modern motorlu su basan şebekesini ise 1890 yılında Belçikalılar kurmuş. Daha sonra şehirde Osmanlı tarafından yapılan su şebekeleri var. O dönemde 30'nun üzerinde çeşmenin varlığından söz ediliyor" dedi.

İzmir'in tarihi ile ilgili araştırmalara 1980'li yıllarda başladığını belirten İlhan Pınar, Almanya'nın Berlin kentinin 1982'deki 757'inci kuruluş yıldönümünde şehrin ayağa kalktığını anlatarak, "İzmir binlerce yıllık bir tarihe sahip. Kentin tarihi ile ilgili olarak 1980 yıllara kadar doğru dürüst bir yayın yok. Şimdi yaptığımız araştırmalarla, seyyahların kentimizle ilgili uzun yıllar yaptıkları çalışmaları kitap haline getirip, Ahmet Piriştina Kent Arşivi Müzesi'ne kazandırmaya çalışıyoruz. Yine Avusturyalı arkeolog seyyahlar Otto Watter, Otto Berg ve 1857 yılında Prusya konsolosunun bu konudaki metinlerine ulaştık. Konsolosun metninde, 20 bin kişilik Kadifekale antik tiyatrosunun üzerinde bulunan bağları satın almak için çaba harcadığı bilgisine ulaştık. Şimdi hem Avusturyalı arkeologlar, hem de konsolosun metnini kitap haline getirip, önümüzdeki dönemde buralarda yapılacak kazılara bu bilgilerle ışık tutacağız" diye konuştu. - İzmir