Merkez Bankası Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özetinde, "Enflasyonun önümüzdeki dönemde düşmeye devam edeceği, bununla birlikte son aylarda yaşanan döviz kuru gelişmelerine bağlı olarak çekirdek enflasyon göstergelerinin bir süre daha hedefin üzerinde seyredeceği tahmin edilmektedir" denildi.

Kurulun 23 Ekim tarihli toplantısına ilişkin yayımladığı 31 Ekim 2013 tarihli toplantı özetinde, eylül ayında tüketici fiyatlarının yüzde 0,76 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde 7,88'e gerilediği anımsatılarak, bu gerilemede işlenmemiş gıda ve enerji fiyatlarının belirleyici olduğu ve  Türk Lirası'ndaki değer kaybının yansımaları ile temel enflasyon göstergelerindeki yükselişin sürdüğü kaydedildi.

Özete göre, gıda grubunda yıllık enflasyon yüzde 8,73'e geriledi. Eylül ayında işlenmemiş gıda grubunda, taze meyve fiyatlarındaki azalışlar ön plana çıkarken grup yıllık enflasyonu 3,85 puan azalarak yüzde 9,02 oldu. İşlenmiş gıda fiyatlarında ise yıllık enflasyon yüzde 8,48'e yükseldi. Yıllık enflasyon ekmek ve tahıllar grubunda gerilerken diğer işlenmiş gıda ürünlerinde yükseldi.

Enerji fiyatları eylül ayında büyük ölçüde Türk Lirası'ndaki değer kaybına bağlı olarak yüzde 1,38 oranında artarken yıllık enerji enflasyonu baz etkisiyle geriledi. Ekim ayında ise geçen yılın aynı dönemindeki kamu fiyat ayarlamalarının etkisinin ortadan kalkmasıyla yıllık enerji enflasyonunda belirgin bir düşüş olacağı öngörülüyor.

Hizmet fiyatları eylül ayında yüzde 0,90 oranında artarken grup yıllık enflasyonu sınırlı bir artış göstererek yüzde 8,22'ye yükseldi. Bu dönemde mevsimsellikten arındırılmış veriler hizmet enflasyonundaki ana eğilimin yüksek seyrini koruduğuna işaret etti. Temel mal grubunda yıllık enflasyon eylül ayında yüzde 5,74'e yükseldi. Özellikle dayanıklı mal fiyatlarında döviz kuru geçişkenliğinin etkileri gözlendi. Hizmet ve temel mallardaki görünüm çerçevesinde, bu dönemde temel enflasyon göstergelerinin ana eğilimi de yukarı yönlü bir hareket sergiledi.

Özette, "Enflasyonun önümüzdeki dönemde düşmeye devam edeceği, bununla birlikte son aylarda yaşanan döviz kuru gelişmelerine bağlı olarak çekirdek enflasyon göstergelerinin bir süre daha hedefin üzerinde seyredeceği tahmin edilmektedir" denildi.

Enflasyonu etkileyen unsurlar

Son dönemde açıklanan veriler yılın üçüncü çeyreğinde nihai yurt içi talebin ılımlı bir şekilde toparlandığına işaret etti. Tüketim malları üretimi temmuz-ağustos döneminde ikinci çeyreğe kıyasla gerilerken, tüketim malları ithalatı, beyaz eşya ve otomobil satışlarına ait mevcut veriler tüketim talebinde artışa işaret etti. Öte yandan, sermaye malları ithalatı ile taşıt hariç sermaye malları üretimi ve metalik olmayan diğer mineral maddeler üretimi ise yatırımlarda tüketim talebine kıyasla daha zayıf bir görünüm çizdi.

PMI ve İktisadi Yönelim Anketi (İYA )anket göstergeleri de üçüncü çeyrek genelinde ılımlı bir toparlanmaya işaret etti. PMI genel ve PMI üretim endeksleri ikinci çeyrek düzeyinin üzerinde seyretti. Ayrıca, İYA gelecek üç ay sipariş beklentileri hem iç piyasa hem de ihracat piyasası kaynaklı olmak üzere arttı.

Öte yandan, özel kesim tüketim ve yatırım talebinde önemli rol oynayan güven kanalına ilişkin göstergelerden tüketici güven endeksi ve firmaların geleceğe yönelik yatırım beklentisinin olumsuz bir görünüm sergilediği not edilmesi gerektiği belirtilen özette şunlar kaydedildi:

"Temmuz ayında artış gösteren sanayi üretim endeksi ağustos ayında keskin bir düşüş göstermiş, böylece üretim temmuz-ağustos döneminde bir önceki çeyrek ortalamasının altında gerçekleşmiştir. Ağustos ayının Bayram dönemi nedeniyle ana eğilimi tam olarak yansıtmadığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle, temmuz-ağustos dönemi mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sanayi üretimine temkinli yaklaşılması gerektiği düşünülmektedir.

Yakın dönem göstergeleri ihracatın ılımlı büyüme eğilimini koruduğunu göstermektedir. Altın dışlanarak oluşturulan altın hariç ihracat miktar endeksi temmuz-ağustos döneminde bir önceki çeyrek ortalamasına göre ılımlı bir artış kaydetmiştir. İhracatımızda önemli bir paya sahip olan ana ticaret ortağımız Avro Bölgesi'nin uzun bir süredir zayıf seyreden ithalat talebinde son dönemde canlanma görülmektedir. Ayrıca, küresel PMI göstergeleri küresel ölçekte bir toparlanmaya işaret etmektedir. Bu çerçevede, dış talep koşullarının önümüzdeki dönemde ihracata olumlu destek vereceği düşünülmektedir."

Özette, dış ticaret ve cari dengeye ilişkin verilerin öngörüler doğrultusunda gerçekleştiği belirtilerek, 12 ay birikimli olarak bakıldığında altın hariç ithalatın yatay seyrini sürdürürken altın hariç ihracatın ılımlı artış eğiliminde olduğunun gözlendiği ve bu çerçevede, kısa vadede altın ticaretinden kaynaklanan baz etkisi nedeniyle yıllık birikimli cari açıkta artış beklense de, söz konusu etki hariç tutulduğunda cari işlemler dengesindeki kademeli iyileşmenin süreceğinin tahmin edidiği ifade edildi.

Mevsimsellikten arındırılmış işsizlik oranlarının 2013 yılı Temmuz döneminde tarım dışı istihdamdaki gerilemenin etkisiyle artış kaydettiği aktarılan özette, "Son dönemde tarım dışı istihdamdaki gerileme tüm alt sektörlere yayılmış, ancak gerilemeye en belirgin katkı inşaat sektöründen gelmiştir. Öte yandan, PMI istihdam değeri ve istihdam beklentisi verileri istihdamdaki gerilemenin eylül ayından başlayarak hız kesebileceği sinyalini vermektedir. Küresel ekonomiye dair belirsizlikler önümüzdeki dönemde yatırım ve istihdam artışını sınırlayabilecek bir unsur olarak önemini korumaktadır" denildi.

- İstanbul