Sermaye Piyasası Kurumu, Kurul'un Bütçe İlkelerini Belirledi

Sermaye Piyasası Kurumu (SPK), Kurul kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılması, hesap verilebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak üzere, Kurul mali yönetiminin yapısına ve işleyişine ilişkin esasları düzenledi. Bugün itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeye göre Kurul malvarlığından gerekli görülenlerin sigorta ettirilmesine Başkan yetkili olacak. Her türlü Kurul kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu bilgilendirilecek. Bütçede gelir ve gider denkliğinin sağlanması esas olacak.

Sermaye Piyasası Kurulu Bütçe Uygulaması ve Giderlerin Yapılması ile Satış ve Benzeri İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik; Kurul bütçesinin mali yönetimini ve bu işlerle görevli olanların yetki ve sorumluluklarını kapsıyor. Yönetmeliğin kapsamına Kurul bütçesinin hazırlanmasına, içeriğine ve kabulüne, bütçenin uygulanmasına, Kurul gelirlerinin tahsiline ve giderlerinin yapılmasına ve bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin genel esaslar, Kurul'un hesap ve kayıtlarının mevzuata uygun olarak tutulması, kıymetlerin korunması işlemleri, Kurul'un demirbaş ve varlık satışı ve benzeri işleri giriyor.

-MALİ SAYDAMLIK-

Her türlü Kurul kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyu bilgilendirilecek. Bu Yönetmeliğe göre her türlü Kurul kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olacak.

-BÜTÇE İLKELERİ-

Yönetmelik ile bütçenin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde uyulması gereken ilkeler belirlendi. Bütçede gelir ve gider denkliğinin sağlanması esas olacak. Bütçeyle verilen harcama yetkisi, kanunlarla düzenlenen görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla kullanılacak. Bütçe, Kurulun stratejik planlarına göre hazırlanacak, uygulanacak ve kontrol edilecek. Bütçe, Kurulun mali işlemlerinin kapsamlı ve saydam bir şekilde görünmesini sağlayacak. Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçede gösterilecek. Bütçe ait olduğu yıl başlamadan önce yetkili organlarca kabul edilmedikçe veya onaylanmadıkça uygulanmayacak. Bütçe kurumsal, işlevsel ve ekonomik sonuçların görülmesini sağlayacak şekilde uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanacak ve uygulanacak. Bütçeye ilişkin gelir ve gider tahminleri ile uygulama sonuçlarının raporlanmasında açıklık, doğruluk ve mali saydamlık esas alınacak. Kurul hizmetleri, bütçeye konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirilecek.

-BÜTÇENİN KAPSAMI-

Bütçeye ilişkin Karar organı tarafından alınacak kararda, ilgili yıl ve izleyen iki yılın gelir ve gider tahminleri, varsa bütçe açığının veya fazlasının tutarı, açığın nasıl kapatılacağı veya fazlasının nasıl kullanılacağı bütçenin uygulanmasında tanınacak yetkiler, bağlı cetveller ve mali yıl içinde gelir ve giderlere yönelik olarak uygulanacak hükümler yer alacak.

-KURUL BÜTÇESİNİN HAZIRLANMASI-

Bütçe; üç yıllık bütçeleme anlayışına, stratejik plana, kurumsal, işlevsel ve ekonomik sınıflandırma sistemine göre hazırlanacak. Bütçenin zamanında hazırlanabilmesi için Kurul hizmet birimlerinin bütçe teklifleri Temmuz ayının on beşine kadar bütçeyi hazırlamakla görevli daireye gönderilecek. Bütçe teklifinde ilgili birimin cari yılın geçmiş aylarında gerçekleşen harcamalarına, yılsonu harcama tahminlerine, izleyen üç yılın gelir ve gider tahminlerine ve ilgili hizmet biriminin hizmet gerekçesi ve hedeflerine yer verilecek. Başkan tarafından nihai şekli verilen bütçe teklifi Karar Organında görüşülür ve kesinleşen bütçe Eylül ayı sonuna kadar doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisine, bir örneği de Maliye Bakanlığına gönderilecek.

-ÖDENEKLERİN KULLANILMASI-

Bütçede yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapılamayacak. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılacak. Ancak, ait oldukları mali yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar Kurulun cari yıl bütçesinden ödenecek. Cari yılda kullanılmayan ödenekler yılsonunda iptal edilir. Ancak cari yıl içinde kullanılmayan ödeneklerden bütçeye ilişkin Karar Organı tarafından alınacak kararda belirtilenler ertesi yıla devredilebilir. Ödenek devir işlemlerini yapmaya Başkan yetkili olacak.

-ÖDENEK AKTARMASI-

Bütçe içerisinde ödenek aktarma işlemi yapmaya Başkan yetkili olacak. Daha önce aktarma yapılmış tertiplerden, diğer tertiplere aktarma yapılamayacak. Öngörülemeyen ihtiyaçların ortaya çıkması halinde Kurul bütçesi içerisinde yeni bütçe tertibi açmaya Başkan yetkili olacak. Kurulun yatırım nitelikli projeleri bilgi için yılı yatırım programında yer verilmek üzere Kalkınma Bakanlığına gönderilecek.

-ERTESİ YILA GEÇEN VE GELECEK YILLARA YAYGIN YÜKLENME-

Niteliğinden dolayı mali yılla sınırlı tutulamayan ve sürekliliği bulunan aşağıdaki iş ve hizmetler için her iş itibarıyla, bütçede öngörülen ödeneklerin yüzde 50'sini, izleyen yılın Haziran ayını geçmemek ve yüklenme süresi on iki ayı aşmamak üzere, Başkanın onayıyla ertesi yıla geçen yüklenmelere girişilebilecek.

-HARCAMA YETKİLİSİ-

Kurulun harcama yetkilisi Kanunda Karar Organına verilen yetkiler dışında Başkandır. Karar Organı harcama yetkisini Başkana, Başkan da harcama yetkisini başkan yardımcılarına veya daire başkanlarına devredebilecek. Harcama yetkilisi bütçede öngörülen ödenek tutarında harcama yapabilecek.

-HAZİNE YARDIMI VE AVANS-

Kurulun gelirlerinin giderlerini karşılamaması durumunda açık, genel bütçeden yapılacak Hazine yardımlarından karşılanacak. Ayrıca, ihtiyaç olması halinde Karar Organı kararı ile Kanunun 130 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan kurumlardan Kurulun gelecek yıllardaki alacağına mahsuben avans alınabilecek. Kurul gelirleri, yetkili ve görevli olanlar tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde tahsil edilecek.

-FAALİYET RAPORU-

Kurul, faaliyetlerine ilişkin olarak her yılın Haziran ayı sonuna kadar bir önceki yıla ait kararları, yaptığı ikincil düzenlemeler ile bunların ekonomik ve sosyal etkilerini analiz eden bir faaliyet raporu hazırlayacak. Faaliyet raporu, ayrıca Kurulun performans hedefleri ile uygulama sonuçlarının karşılaştırılmasını ve değerlendirilmesini de içerecek.

-SATIŞ VE BENZERİ İŞLER-

Kurulun taşınır satışı ile mülkiyetindeki taşınmazların satışı, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması, kiraya verilmesi, ön izin verilmesi ve üzerlerinde irtifak hakkı kurulması ve taşınır mal tahsis işleri bu Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak.

-SATIŞ KOMİSYONLARINA İLİŞKİN GENEL ESASLAR-

Kurulun satış ve benzeri işleri, Başkan tarafından bu amaçla oluşturulacak en az beş asil ve beş yedek üyeden oluşan satış ihale komisyonu tarafından yürütülecek. İhale komisyonları eksiksiz olarak toplanır. Komisyon kararları çoğunlukla alınacak. Oyların eşit olması halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta kabul edilecek. Kararlarda çekimser kalınamayacak. Muhalif kalan üye karşı oy gerekçesine kararın altına yazarak imzalamak zorunda olacak. Komisyon başkan ve üyeleri, oy ve kararlarından sorumlu olacak. Satış İhale Komisyonunun kararı yetkili merci onayı ile tamamlanacak. Kurulda satış ve benzeri işlerin ihaleleri pazarlık ve kapalı zarf usullerinden biri ile yapılacak.

-SATIŞTA ALINACAK TEMİNATLAR-

İhaleye giren ve kendisine ihale yapılan isteklinin sözleşme yapmaktan kaçınması veya imzaladığı sözleşme gereğince yükümlülüğünü kısmen veya tümüyle şartlara uygun biçimde yerine getirmemesi durumunda Kurulun uğrayacağı zararın kısmen veya tümüyle giderilmesini sağlayacak ceza şartı niteliğinde bir karşılık olmak üzere 52. maddede yazılı değerler teminat olarak alınacak. Teminat, geçici ve kesin olarak iki çeşit olacak: "Geçici teminat; ihaleye girenin teklifini ve bu teklifinin sonuçlarını,kesin teminat; kendisine ihale yapılan isteklinin imzalayacağı sözleşme hükümlerini yerine getirmesini sağlamak amacı ile alınan teminat olacak. Kesin teminat, geçici teminatın iki katı olarak belirlendi. Satılacak mal ve hizmetler için tahmini bedel üzerinden alınacak geçici teminatın oranı tahmini bedelin yüzde üçü olacak."

-TEMİNAT OLARAK KABUL EDİLEBİLECEK DEĞERLER-

Yönetmelik ile teminat olarak kabul edilebilecek değerler belirlendi. Buna göre tedavüldeki Türk parası, Türkiye'de faaliyet gösteren bankaların usulüne göre verecekleri, kayıtsız şartsız ödeme taahhüdünü içeren teminat mektupları ile ilgili mevzuatına göre Türkiye'de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontr garantisi üzerine Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların düzenleyecekleri kayıtsız şartsız ödeme taahhüdünü içeren teminat mektupları. devlet iç borçlanma senetleri ve Hazine kefaletini haiz tahviller teminat olarak kabul edilecek. Para ve menkul değerler ya da bunları temsil eden belgelerin makbuz karşılığında Kurul veznesine yatırılması zorunlu olacak.

ihaleyi kazanmış olan isteklinin yapılacak tebligatta belirtilmek kaydıyla tebliğ tarihinden itibaren 7 iş günü içinde sözleşmeyi imzalamaması durumunda yatırdığı geçici teminat, sözleşme şartlarına uymaması halinde ise protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilir ve kesin teminat gelir yazılacak.

-TEMİNATIN GERİ VERİLMESİ-

Satış ihale komisyonunun kararına göre ilk üç sırayı alan istekliler hariç diğerlerine ait geçici teminatlar hemen, kazanan istekli dışındaki isteklilerin teminatları ihalenin onayından sonra, ihale yapılan isteklinin teminatı ise kesin teminatın alınmasından sonra geri verilecek. Kesin teminat ise satış ve benzeri işe ait bedelin Kurula ödenmesinden veya isteklinin yükümlülüklerini yerine getirdiğinin Kurulca tespitinden sonra iade edilecek.

-KAMU ZARARININ TAHSİLİ-

Kurul malvarlığından gerekli görülenlerin sigorta ettirilmesine Başkan yetkili olacak. Kamu zararlarının tahsilinde Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri kıyasen uygulanacak.

Bu Yönetmelikte yer almayan ya da açıklık bulunmayan konularda, genel hükümlere göre karar vermeye, uygulamayı düzenlemeye ve yönlendirmeye Kurul Başkanı, ikinci başkan, başkan vekili ve üyelerinin katılımıyla oluşan Karar Organı yetkili olacak. Yönetmelik bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.