Somali'de Seçimlerde Yeni Dönem

Somali Gelecek Konseyi, ülkede siyasi istikrarın sağlanması, uzlaşıya dayalı, serbest ve adil seçimlerin gerçekleştirilmesi amacıyla "Geçiş Dönemi Doğrudan Seçim Modeli" olan 1 kişi, 1 oy sistemini desteklediğini açıkladı.

Konseyden yapılan yazılı açıklamada, "Söz konusu girişim, siyasi çıkmazın aşılmasına katkı sağlamayı, üzerinde uzlaşı sağlanmış, özgür ve adil seçimlerin önünü açmayı ve bunun yasal ile siyasal süreçler çerçevesinde gerçekleştirilmesini hedefliyor." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, konseyin amacının, siyasi uzlaşıyı güçlendirmek ve Somali toplumunun tüm kesimlerini seçimlere ilişkin anlaşmazlıkların çözümü konusunda ortak bir mutabakata hızla ulaşmaları için teşvik etmek olduğu belirtildi.

Konsey açıklamasında, seçim sonuçlarının mevcut cumhurbaşkanının görev süresini uzatacak şekilde kullanılmasına karşı olduklarını vurgulayarak, doğrudan seçimlere ilişkin uzlaşının amacının anayasal ve siyasi meşruiyet çerçevesinde Somali halkının iradesini sandığa yansıtmak olduğunu kaydetti.

Açıklamada son olarak, "Seçim süreci ve ülkenin siyasi geçiş dönemine ilişkin resmi müzakereler başlayıncaya kadar kamuoyunun bilinçlendirilmesi, ilkelerin korunması ve sürece ilişkin bilgilendirme faaliyetleri sürdürülecektir." değerlendirilmesi yapıldı.

Somali'de hükümet ile muhalefet arasında uzun süredir devam eden en önemli anlaşmazlık konularından birini seçim sistemi oluşturuyor.

Ülkede seçim modeline ilişkin anlaşmazlık nedeniyle muhalefet liderlerinin başlattığı protestolar sırasında başkent Mogadişu'da çatışmalar yaşanmış, hükümet ise siyasi krizin çözümü için muhalefete diyalog ve uzlaşı çağrısında bulunmuştu.

Somali'de en son doğrudan seçimler 1969'da yapıldı

Ülke, 1991'de başlayan iç savaşın ardından uzun yıllar "4,5 sistemi" olarak bilinen kabile temelli temsil modeliyle yönetildi. Bu sistemde vatandaşlar doğrudan oy kullanamıyor, milletvekilleri kabile delegeleri tarafından seçiliyor, Cumhurbaşkanı ise bu milletvekilleri arasından belirleniyordu.

Federal hükümet, Aralık 2025'te başkent Mogadişu'nun da bulunduğu Benadir bölgesinde 57 yıl sonra ilk kez doğrudan seçim modelini uygulamıştı.

Hükümet, yerel seçimlerin ardından ülke genelinde doğrudan, kapsayıcı ve sürdürülebilir bir seçim sistemini kalıcı hale getirmeyi hedeflediğini açıklamıştı.

Ülkede uzun süredir uygulanan dolaylı ve kabile temelli "4,5 sistemi"nden "1 kişi, 1 oy" esasına dayalı doğrudan seçim sistemine geçiş, Somali'nin demokratikleşme sürecinde tarihi bir adım olarak değerlendiriliyor.