TİHEK ile Katar Ulusal İnsan Hakları Komitesi COP31'de mutabakatı yeniledi
Antalya'daki COP31 kapsamında TİHEK ile Katar Ulusal İnsan Hakları Komitesi mutabakat zaptını yeniledi. TİHEK Başkanı Vasip Şahin, iklim değişikliğinden en çok engelliler, yaşlılar, çocuklar ve kadınların zarar gördüğünü, faturanın en fazla kirletenlerce ödenmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) ile Katar Ulusal İnsan Hakları Komitesi arasında mutabakat zaptı imzalandı.
Mavi Bölge'deki Katar Pavilyonu'nda düzenlenen "İnsan Hakları Temelli İklim Yönetişimi: Uluslararası Yükümlülüklerin Bütünleştirilmesi ve Ulusal İzleme ve Başvuru Mekanizmalarının Harekete Geçirilmesi" başlıklı panel öncesinde TİHEK Başkanı Vasip Şahin, Katar Ulusal İnsan Hakları Komitesi Genel Sekreteri Sultan Bin Hassan Al-Jamli, Katar Çevre ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Ahmad Al-Sada bir araya geldi.
Görüşmenin ardından Şahin ile Jamli, mutabakat zaptını imzaladı.
Şahin, yaptığı konuşmada, COP31'in ilk amacının iklim değişikliğini ve bunun hayata yansımalarını tespit etmek, bununla ilgili çözümler üretmek olduğunu söyledi.
Bu bağlamda insan haklarının da iklim değişikliğiyle çok yakından ilgili olduğunu belirten Şahin, "Bütün kurumlarıyla, sivil toplum kuruluşlarıyla, halklarıyla, bütün dünyanın ve ülkelerin bu konu üzerinde çok daha fazla hassasiyetle durmasını gerektiren bir sorun yumağıyla karşı karşıyayız." dedi.
Şahin, hassas gruplardan engelliler, yaşlılar, çocuklar ve kadınların iklim değişikliğiyle gelen sorunların en öncelikli muhatapları ve zarar görenleri olduğunu ifade etti.
Bunun gerçekten önemli bir sorun olduğunun uluslararası düzeyde kabul edilmesi ve ardından bütün ülkelerin bu amaçla belirlenen hedeflerini uygulanabilir kurallara dönüştürebilmesi gerektiğine dikkati çeken Şahin, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Yani gerekirse yasal, anayasal değişikliklere gidilmeli. Yine kamu kurum ve kuruluşları başta olmak üzere ilgili paydaşların görev ve sorumlulukları açıkça ortaya konulmalı ve alınan bu tedbirlerin uygulamalarının sonuçlarını da objektif bir şekilde, bağımsız bir şekilde denetlemeli ve takip edebilmeliyiz. Bunun gerçekleşebilmesi için de çok güçlü kurumlar oluşturulmalı ve bu kurumlar gerçekten bağımsız bir şekilde denetleme ve gözetleme faaliyetini sürdürebilmeli ve sonuçları da etkili müeyyidelerle ortaya çıkmalı. Bu anlamda da hak arama kurumlarının, insan hakları ulusal ya da uluslararası kuruluşlarının üzerine önemli görevler düştüğünü görmekteyiz. Tabii belki en önemli bu konuda vurgulanması gereken şey mutlaka bu konuda samimi olunmalı, dürüst olunmalı ve objektif olunmalı. Öncelikle iklim değişikliğine en fazla katkıda bulunan ülkeler, kuruluşlar, gruplar, şirketler bu konuda elini taşın altına koymalı."
Bu konuların sadece bu tür faaliyetlerde, etkinliklerde ve salonlarda konuşularak kalmaması gerektiğinin altını çizen Şahin, bir kesim dünyada zenginleşirken, acımasız bir şekilde rekabet farkını açarken bir başka kesimin de daha fakir kalmaması ve bu kirliliğin, değişimin ve iklimdeki bozulmanın faturasını ödemek zorunda olmaması gerektiğini ifade etti.
"Kim ne kadar kirletiyorsa, kim ne kadar iklim değişikliğinin menfi bir şekilde değişmesine, bozulmasına yol açıyorsa onlar öncelikle bu faturayı ödemeli." diyen Şahin, dolayısıyla ulusal ya da uluslararası insan haklarının bu konunun ciddi ve çok yakın takipçisi olması gerektiğini vurguladı.
COP31'in bu yönde önemli pratik ve uygulanabilir adımlar atacağına inandığını kaydeden Şahin, şöyle devam etti:
"Panelin yanı sıra biz Katar devletiyle 2023'te imzalamış olduğumuz mutabakat metnimizi bugün tekrar tazeledik, yeniledik. İnşallah hayırlara vesile olacaktır ve iki ülke arasında insan hakları bağlamında çok ciddi karşılıklı alışverişimiz, karşılıklı birbirimize sunabileceğimiz tecrübe ve desteklerimiz olacak. Bundan da memnuniyet duyuyor, özellikle Katar'a, Sayın Genel Sekreter'e şükranlarımı sunuyorum."
İklim krizinin insan haklarına etkisi vurgulandı
Katar Ulusal İnsan Hakları Komitesi Genel Sekreteri Sultan Bin Hassan Al-Jamli de iklim krizinin özellikle kırılgan gruplar üzerindeki etkilerine dikkati çekerek, uluslararası yükümlülüklerin ulusal politikalara ve uygulamalara yansıtılmasının önemini vurguladı.
İklim krizinin artık uzak bir tehdit veya geleceğe ilişkin bir sorun olmadığını belirten Jamli, "İklim krizi, başta yaşam, sağlık, gıda, güvenli içme suyu, yeterli barınma ve insana yakışır bir yaşam standardının diğer temel unsurları olmak üzere insan haklarını tehdit eden bir gerçekliğe dönüşmüştür." dedi.
İklim değişikliğinin insan hakları üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması için güçlü denetim kurumları ve mağdurların zararlarının giderilmesini sağlayacak etkili ulusal telafi mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini kaydeden Jamli, mevzuat ve kamu politikalarının uluslararası standartlarla uyumlu hale getirilmesinin önemine işaret etti.
Jamli, parlamentolar, yargı, ulusal insan hakları kurumları, sivil toplum ve kamu otoritelerinin kendi görev ve yetki alanları çerçevesinde işbirliği yapmasının iklim yönetiminde insan hakları temelli yaklaşımın güçlendirilmesine katkı sağlayacağını anlattı.