Trump'ın 'Yok Etme' Tehdidinden Sonra Ateşkes Kabul Edildi, İran'ın 10 Maddelik Planı Müzakerelerin Temeli Oldu
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik sert tehditlerinin ardından son dakikada ateşkes sağlandı. İran'ın sunduğu 10 maddelik plan, Hürmüz Boğazı'nın kontrolü ve uranyum zenginleştirme hakkı gibi talepleri içeriyor. Taraflar, Pakistan'ın arabuluculuğunda İslamabad'da kalıcı çözüm görüşmelerine hazırlanıyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ı 'yok etme' tehdidinden sonra ateşkes kabul edildi. Pakistan'ın arabuluculuğunda, Washington ve Tahran heyetleri bu Cuma İslamabad'da kalıcı çözüm görüşmeleri için bir araya gelecek. Türkiye, Mısır ve Çin'in de destek verdiği uzlaşı çabaları, savaşın 40'ıncı gününde duyurulan iki haftalık ateşkes süresince devam edecek.
Trump, Truth Social'dan İran'dan 10 maddelik bir teklif aldıklarını ve bunun müzakereler için 'üzerinde çalışılabilir bir temel sunduğunu' yazdı. Tasnim haber ajansına göre, İran'ın planı arasında ABD'nin saldırmazlık garantisi vermesi, Hürmüz Boğazı'nın İran kontrolünde kalması, uranyum zenginleştirme hakkının kabulü, yaptırımların kaldırılması, savaş tazminatı ödenmesi ve bölgedeki Amerikan askerinin çekilmesi gibi maddeler yer alıyor. İran, anlaşmayı bağlayıcı kılacak bir BM Güvenlik Konseyi kararını da şart koşuyor.
ABD, iki hafta önce İran'a nükleer silah geliştirmeme taahhüdü ve Hürmüz Boğazı'nın trafiğe açılması gibi unsurları içeren 15 maddelik bir teklif iletmiş, ancak Tahran bunu reddetmişti. İran'ın yeni planında, nükleer program ve füze üretimine dair kısıtlama bulunmazken, yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması öngörülüyor. Ateşkes sonrası İranlı yetkililer, Hürmüz'den geçen gemilerden araç başına 2 milyon dolar geçiş ücreti almayı planladıklarını açıkladı, ancak bu, denizcilik hukukuna aykırı olabilir.
Taraflar arasında hala önemli farklılıklar bulunuyor; örneğin İsrail, Lübnan'ı anlaşmanın dışında tutmaya çalışırken, İran ateşkesin Lübnan'ı da kapsamasını istiyor. Trump, savaşın başında rejim değişikliği hedefini açıklamıştı, ancak şimdi İran'ın planını 'üzerinde çalışılabilir' buluyor ve ateşkesi 'zafer' olarak nitelendiriyor. ABD'de Kasım ara seçimleri öncesinde, savaşın onaylanmaması ve artan benzin fiyatları Trump için zorluk oluşturuyor.