Uygulamayı yükle! YÜKLE

37. Ankara Film Festivali'nde salon kuyrukları ve yönetmen söyleşileri dikkat çekti

Son Güncelleme:

37. Ankara Film Festivali son günlerinde Kızılay Büyülü Fener Sineması önünde uzun kuyruklar oluştu. Bazı filmler için bilet bulmak zorlaşırken yönetmen söyleşilerine ilgi, festivalin gösterimin yanı sıra sinema buluşması olduğunu gösterdi.

Haber: Hilal Solmaz

(ANKARA) - 37. Ankara Film Festivali'nde sinema salonlarının önündeki kuyruklar ve yönetmen söyleşileri dikkat çekti. Yeşim Ustaoğlu, Banu Sıvacı, Ali Vatansever, Pınar Yorgancıoğlu, Hüseyin Karabey ve Nuri Cihan Özdoğan'ın filmleri ekonomik krizden beyin göçüne, hastalıklardan çevre sorunlarına uzanan, herkesin hayatına dokunan hikayeleri beyazperdeye taşıdı.

37. Ankara Film Festivali son günlerine yaklaşırken Kızılay Büyülü Fener Sineması'nın önünde tanıdık bir telaş var. Gösterim saatleri yaklaştıkça uzayan kuyruklar, gişede bilet bulmaya çalışan sinemaseverler, hangi filmi izleyeceğine karar vermeye çalışan gençler... Bazı filmlere bilet bulmak hiç de kolay değil. Festivalin en sevindirici yanlarından biri de bu. Sinema salonlarının seyirci kaybettiğinin sıkça tartışıldığı bir dönemde, Ankara'da filmler için kuyruklar oluştuğunu görmek umut verici.

Başkent seyircisinin sinemayla kurduğu ilişki de dikkat çekici. Filmi izleyip salondan ayrılmakla yetinmeyen, jenerik bitene kadar koltuğunda oturan, yönetmene sorular yönelten, izlediği hikaye üzerine düşünmek isteyen bir seyirci var karşımızda. Gösterimlerin ardından gerçekleşen söyleşilerdeki ilgi, Ankara Film Festivali'nin yalnızca bir gösterim etkinliği değil, aynı zamanda önemli bir sinema buluşması olduğunu hatırlatıyor.

Dünya Kitle İletişimi Araştırma Vakfı tarafından düzenlenen festivalde bu yıl izlediğimiz filmlerin ortak bir özelliği var: Anlatılan hikayeler bize hiç de yabancı değil. Orta sınıfın giderek ağırlaşan ekonomik koşulları, gençlerin gelecek kaygısı, beyin göçü, hastalıklar, kayıplar, doğanın tahribatı, geçmişle hesaplaşma ve değişen insan ilişkileri... Beyazperdede karşımıza çıkan karakterlerin sorunları, aslında her gün çevremizde gördüğümüz, haberlerde okuduğumuz, zaman zaman kendi hayatımızda karşılaştığımız meseleler.

Yönetmenler farklı sinema dilleriyle, farklı karakterler üzerinden bu ülkenin insanlarını anlatıyor. Kimi geçmişin karanlık dönemlerine bakıyor, kimi bugünün ekonomik ve toplumsal koşullarını sorguluyor, kimi de insanın giderek yalnızlaşmasını ele alıyor. Filmler bittiğinde salonda başlayan tartışmaların bu kadar canlı olmasının nedenlerinden biri de belki bu: Perdede yalnızca başkalarının değil, biraz da kendi hikayelerimizi izliyoruz. 37. Ankara Film Festivali'nde gösterilen filmlerin ardından seyirciyle buluşan yönetmenler, yapımlarının çıkış noktalarını, anlatmak istedikleri hikayeleri ve sinemaya bakışlarını izleyicilerle paylaştı.

YEŞİM USTAOĞLU: MODERN YAŞAMIN HIZINDA KAYBOLAN İNSAN

Dünya prömiyerini San Sebastián Film Festivali'nde gerçekleştiren, Antalya Altın Portakal Film Festivali'nden En İyi Yönetmen dahil dört ödülle dönen Yeşim Ustaoğlu'nun "Artakalan" filmi, Ankara seyircisinin karşısına çıktı.

Ustaoğlu'nun sinemasında yıllardır izini sürdüğü aidiyet, bellek, insanın yaşadığı coğrafyayla ilişkisi ve toplumsal dönüşüm, bu kez modern yaşamın dayattığı hız ve tüketim kültürü üzerinden yeniden şekilleniyor.

Gösterimin ardından izleyicilerin sorularını yanıtlayan yönetmen, sinemayı düzyazıdan çok şiire yakın gördüğünü belirterek her sözcüğün kendi içinde bir imge taşıdığını söyledi. "Artakalan"da da insanın kendisini anlama çabasını söz, imge ve ses üzerinden kurduğunu anlattı.

Ustaoğlu'nun söyleşisinde üzerinde durduğu önemli noktalardan biri, sanatçının yaşadığı coğrafyayla kurduğu doğrudan ilişkiydi. Korunaklı bir köşede oturarak yazan bir yönetmen olmadığını; dolaşarak, görerek ve dokunarak üretmeyi tercih ettiğini belirtti.

"Güneşe Yolculuk"tan yaklaşık yirmi yıl sonra yeniden kuzeydoğuya yöneldiği bir süreçte Yusufeli'nde karşılaştığı manzaranın filmin hikayesini etkilediğini anlatan Ustaoğlu, kurumuş alanların, tahrip edilen dağların ve sular altında kalarak yerinden edilen köylerin kendisinde bıraktığı izleri paylaştı. Bu süreçte çektiği "Kuru Taşın Başı" belgeselinden bir bölümün de "Artakalan"ın anlatısına dahil edildiğini söyledi.

Ancak "Artakalan"ı yalnızca doğanın tahribatına ilişkin bir film olarak değerlendirmek eksik kalır. Ustaoğlu'nun asıl üzerinde durduğu mesele, modern yaşamın insanı kendisinden, geçmişinden ve yaşadığı topraklardan nasıl uzaklaştırdığı.

Yönetmen, modern yaşamın hızı ve baskısı altında insanların zamanı yalnızca tükettiğine, içinde bulundukları anı gerçekten yaşayamadıklarına dikkat çekti. Geçmişle ve binlerce yıllık birikimi taşıyan toprakla bağ koptuğunda adalet, vicdan, merhamet, zarafet ve "rikkat" gibi değerlerin de yitirildiğini ifade etti.

Bu yaklaşım, Ustaoğlu'nun sinemasında uzun yıllardır var olan insan ve coğrafya ilişkisini, günümüzün tüketim düzenine yöneltilen daha kapsamlı bir sorgulamaya dönüştürüyor.

Söyleşide filmin yapımcısı Anna Maria Aslanoğlu, filmi ilk kez Ankara seyircisiyle birlikte izlemenin heyecanını paylaştı. Sanat yönetmeni Osman Özcan, karakterlerin iç dünyalarını ve geçirdikleri dönüşümü mekanlara yansıtmaya çalıştıklarını anlatırken kostüm tasarımcısı Müge Orhan, senaryoyu okuduğu andan itibaren hikayeyi içselleştirdiğini ve Ustaoğlu ile çalışmanın kendisi için çok kıymetli olduğunu belirtti.

BANU SIVACI: KADIN KARAKTERLER SEVİMLİ OLMAK ZORUNDA DEĞİL

Dünya prömiyerini Berlin Film Festivali'nin Forum bölümünde gerçekleştiren, Taormina Film Festivali'nden dört, Adana Altın Koza Film Festivali'nden ise Yılmaz Güney Ödülü dahil üç ödülle dönen Banu Sıvacı imzalı "Günyüzü", Ankara Film Festivali'nde gösterildi.

Filmin ardından gerçekleştirilen söyleşide Sıvacı'nın kadın karakterlerin sinemada nasıl temsil edildiğine ilişkin sözleri dikkat çekti.

Yönetmen, sinemada kadın karakterlere yüklenen "sevimli ve sıcak olma" zorunluluğunu kırmak istediğini anlattı. Adalet arayan bir kadının her zaman izleyicinin kolaylıkla yakınlık kurabileceği, duygularını açıkça gösteren bir karakter olmak zorunda olmadığını vurguladı.

Filmde adaletin peşinden giden Suna karakterinin mesafeli ve donmuş ruh halini keskin iyi-kötü ayrımları kurmadan anlatmayı tercih ettiğini belirten Sıvacı, izleyiciyi de kendi ön yargılarıyla yüzleşmeye davet ettiğini söyledi.

Suna'ya hayat veren Selva Erdener ise karakterini geçmişin muhasebesinden çıkamayan, yaşadıklarının içinde sıkışıp kalmış bir kadın olarak değerlendirdi.

Sıvacı, merkez-taşra ayrımına mesafeli yaklaştığını belirterek Anadolu insanını yalnızca dışarıdan gözlemlenen bir hikayenin parçası olarak değil, kendi sözünü söyleyen bireyler olarak göstermek istediğini anlattı.

Çekimlerde anneannesine ait eşyaları ve çocukluğunun geçtiği mekanları kullandığını paylaşan yönetmen, kişisel geçmişiyle filmin dünyası arasında kurduğu bağı da ortaya koydu.

Sıvacı'nın söyleşisinde üzerinde durduğu en çarpıcı konulardan biri ise kadın cinayetleriydi. Üçüncü sayfa haberlerinde kısa süre yer bulup ardından unutulan kadın cinayetlerinin, geride kalan ailelerde otuz yıl sonra bile kapanmayan yaralar bıraktığına dikkati çekti.

Yönetmen, filmdeki kedi metaforuyla kayıp duygusunu, manda sahneleriyle de insan ve doğa arasındaki bağı görünür kılmayı amaçladıklarını anlattı.

Filmin yapımcısı Orkun Huylu ve Sıvacı, çekimler sırasında hayvanlara herhangi bir müdahalede bulunulmadığını belirterek, çalıştıkları köydeki dayanışma ve samimiyetin hayvanlarla kurulan ilişkiye de yansıdığını ifade etti.

"Günyüzü", kadınların adalet arayışını yalnızca bireysel bir mücadele olarak değil, geçmişle hesaplaşmanın ve toplumsal hafızanın bir parçası olarak ele almasıyla öne çıkıyor.

NURİ CİHAN ÖZDOĞAN: ÇEVRESEL YIKIMIN ORTASINDA İKİ İNSAN

Dünya prömiyerini 2026 Uluslararası Rotterdam Film Festivali'nde gerçekleştiren ve Adana Altın Koza Film Festivali'nde SİYAD En İyi Film Ödülü'nü kazanan "Ölü Köpekler Isırmaz", Türkiye'nin önemli çevre sorunlarından birini iki karakterin hikayesi üzerinden gündeme taşıyor.

Nuri Cihan Özdoğan'ın yönettiği, Kemal Burak Alper ve Burak Can Doğan'ın başrollerini paylaştığı film, İsmet ve Dogo'nun Adana Karataş'taki bir lunapark çevresinde gelişen dostluğundan yola çıkıyor.

Ancak bu dostluk hikayesi zamanla çok daha karanlık bir toplumsal gerçeklikle buluşuyor: Türkiye'ye ithal edilen plastik atıklar ve bu atıkların yarattığı ekolojik tahribat.

Gösterimin ardından konuşan Özdoğan, filmin başlangıçta iki karakterin ilişkisine odaklandığını, ancak Adana'da yaşadıkları için yakından tanık oldukları ithal atık ve çevre kirliliği meselesini senaryoya dahil ettiklerini anlattı.

Yönetmen, ekolojik kirlilikle karakterlerin ruhsal çürümesi arasında paralel bir anlatı kurduklarını söyledi. Böylece çevresel yıkım, filmin yalnızca arka planında yer alan bir sorun olmaktan çıkıp karakterlerin yaşamını ve ruh halini belirleyen bir unsura dönüşüyor.

Özdoğan, ithal edilen plastik atıkların yalnızca yüzde 30'unun geri dönüştürülebildiğini, kalan bölümünün ise maliyet gerekçesiyle doğaya ve nehir kenarlarına bırakıldığını belirtti. Türkiye'ye en çok atık gönderen üçüncü ülke olarak nitelendirdiği Hollanda'da gerçekleştirilen prömiyerde seyircilerin konuya ilişkin yüksek farkındalığının kendisini şaşırttığını da dile getirdi.

Yönetmenin aktardığı bu veriler, filmin çıkış noktasındaki çevresel sorunun boyutlarını ortaya koyarken, sinemanın yerel bir meseleyi uluslararası bir tartışmaya taşıyabilme gücünü de gösteriyor.

Filmin çekim koşulları da söyleşinin dikkat çekici başlıklarından biriydi. Adana'daki gerçek geri dönüşüm tesislerinde ve çöplüklerde çalışan ekip, kış soğuğu, ağır kokular ve fareler arasında çekim yapmak zorunda kaldıklarını anlattı.

Senaryo danışmanı klinik psikolog Mine Ağaç, karakterlerin bağımlılık ve bağlanma dinamikleri üzerine çalıştıklarını ifade etti. Ortak yapımcı Oben Yılmaz ise çekimlerin fiziksel açıdan ne kadar zorlu geçtiğini paylaştı.

Filmin müziklerini hazırlayan Nuri Oğuz Özdoğan, karakterlerin ve hikayenin önüne geçmemek için çello ağırlıklı, sade bir müzik dili oluşturduğunu anlattı.

Yönetmen Özdoğan, İsmet karakteri için en başından beri Kemal Burak Alper ile çalışmayı düşündüğünü, Dogo rolüne Burak Can Doğan'ın katılmasıyla iki karakter arasında daha yatay ve güçlü bir ilişki kurulduğunu söyledi.

"Ölü Köpekler Isırmaz"ın 2027 ilkbaharında vizyona girmesi planlanıyor.

PINAR YORGANCIOĞLU: HAYALETLERİN GÖZÜNDEN YAŞAYANLARA BAKMAK

Pınar Yorgancıoğlu'nun yönettiği "Karanlıkta Islık Çalanlar", festivalin toplumsal gerçekçi anlatılarının arasında mizahla dramı bir araya getiren farklı bir sinema diliyle dikkati çekti.

Müfit Kayacan, Hülya Gülşen ve İnci Sefa Cingöz'ün başrollerini paylaştığı film, yaşamla ölüm arasındaki ilişkiyi alışılmışın dışında bir bakış açısıyla ele alıyor.

Gösterimin ardından izleyicilerle buluşan Müfit Kayacan, üniversite yıllarını geçirdiği Ankara'ya ilişkin anılarını paylaşırken Başkent seyircisinin jenerik sonuna kadar salonda kalmasını da takdirle karşıladığını söyledi.

Kayacan, filmdeki mizahın yönetmen Pınar Yorgancıoğlu'nun incelikli anlatımından kaynaklandığını belirtti. Yorgancıoğlu ise komedinin büyük ölçüde zamanlamaya dayandığını, Kayacan'ın oyunculuk deneyiminin sahnelerin ritmini belirlemede önemli rol oynadığını anlattı.

Toprak karakterini canlandıran İnci Sefa Cingöz, kendi mesleğini yapmaya çalışan ancak yaşamın farklı baskıları arasında sıkışıp kalan gençlerin duygularını karakterine taşırken kişisel deneyimlerinden yararlandığını söyledi.

Yorgancıoğlu, üç ana karakter arasındaki dramaturjik dengeyi ve mizahla dram arasındaki geçişleri kurgu aşamasında yeniden şekillendirdiklerini belirtti. Yönetmenin anlatımına göre film, çekimler tamamlandıktan sonra da kurgu masasında yeniden yazılmış oldu.

Filmin çıkış noktası ise oldukça kişisel bir deneyime dayanıyor. Yorgancıoğlu, bir arkadaşının annesinin yas sürecinde yaşadığı sanrılardan etkilendiğini, filmin belgeselvari anlatım dilinin de bu gözlemden doğduğunu anlattı.

Yönetmen, insanların gözünden hayaletleri anlatmak yerine hayaletlerin gözünden yaşayanların gündelik dertlerine ve birbirlerini anlama çabalarına bakmayı seçtiğini söyledi.

Bu tercih, ölüm ve yas gibi ağır konuları mizahın olanaklarıyla ele alan filmin anlatısını da belirliyor.

ALİ VATANSEVER: "BİR ARADA YALNIZ" İLE ADANA'DAN ÖDÜLLERLE ANKARA'YA

34. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali'nde En İyi Film ve En İyi Yönetmen ödüllerini kazanan Ali Vatansever'in "Bir Arada Yalnız" filmi, Ankara Film Festivali'nde de izleyiciyle buluştu. Film, Adana'da Fatih Al'a En İyi Erkek Oyuncu, Onur Gözeten'e Umut Veren Genç Erkek Oyuncu ödüllerini kazandırırken Vatansever, Pınar Yorgancıoğlu ile birlikte Film-Yön En İyi Yönetmen Ödülü'ne değer görüldü.

Başrollerini Fatih Al, Esra Kızıldoğan ve Onur Gözeten'in paylaştığı film, aynı evde yaşayan ancak yaşadıkları acıyla farklı biçimlerde baş etmeye çalışan bir ailenin hikayesini anlatıyor. Kanser hastası çocuklarını kaybetme korkusuyla çare arayan anne ve babayla kendi dünyasına sığınan genç bir insanın ilişkisi üzerinden aile bağlarını, hastalık karşısındaki çaresizliği ve birbirini anlama çabasını sorguluyor.

Gösterimin ardından filmin yapımcıları Oya Özden Özdemir ve Aytun Aktan Bahçeci, oyuncular Esra Kızıldoğan ve Onur Gözeten, kostüm tasarımcısı Mecra Yazıcı ile VR konsept tasarımcısı Serra Cılızoğlu seyircilerin sorularını yanıtladı. Yönetmen Ali Vatansever ise Tallinn Film Festivali'nde jüri üyesi olarak görev yaptığı için söyleşiye katılamadı. Film ekibinin izleyicilerle buluştuğu söyleşide, hikayenin çıkış noktası, oyunculuk süreci ve filmin görsel dünyası ele alındı.

HÜSEYİN KARABEY: 90'LI YILLARIN KARANLIĞIYLA YÜZLEŞMEK

Hüseyin Karabey'in yönettiği, Hasan Öztoprak'ın aynı adlı romanından serbest uyarlanan "Hakikatin Ölümü", Türkiye'nin 90'lı yıllarındaki politik atmosferine ve geçmişle yüzleşme meselesine odaklanıyor. Mert Fırat, Mehmet Günsür, Yağmur Elif Seber, Emre Yetim ve Ümit Çırak'ın rol aldığı filmin gösteriminin ardından Karabey, altı aylık prova sürecinin ardından çekimleri tek mekanda üç haftada tamamladıklarını anlattı.

Günümüzde yalnızca belgelemenin yeterli olmadığını, kurmaca sinemanın vicdani bir derinlik yaratabileceğini vurgulayan Karabey, toplumun apolitikleştirilmeye çalışıldığı bir dönemde sanatın vicdanları uyandırması gerektiğini söyledi. Yönetmen, otosansüre başvurmadan geçmişle cesur bir hesaplaşma gerçekleştirmeyi amaçladığını belirtti.

WAJDA'NIN SAVAŞ ÜÇLEMESİ YENİDEN BEYAZPERDEDE

Festivalin Dünya Sineması programında, Polonya Cumhuriyeti Büyükelçiliği Ankara iş birliğiyle hazırlanan "Hafızanın Sineması: Wajda & Savaş Üçlemesi" seçkisi de sinemaseverlerle buluştu.

Polonya sinemasının önemli yönetmenlerinden Andrzej Wajda'nın 1955 tarihli ilk uzun metrajlı filmi "Bir Nesil" (A Generation), restore edilmiş kopyasıyla gösterildi.

İkinci Dünya Savaşı'nın yıkımı altında büyüyen gençlerin direnişini ve vicdani uyanışını konu alan filmin ardından sinema yazarı ve akademisyen Aslı Kotaman bir sunum gerçekleştirdi.

Kotaman, Wajda'nın Polonya Sinema Okulu'nun kurucu isimlerinden biri olduğunu hatırlatarak, yönetmenin savaş anlatılarını geleneksel kahramanlık kalıplarının dışına taşıdığını anlattı.

Wajda'nın sinemasında bireyin yaşadığı trajedilerin, ahlaki ikilemlerin ve savaşın insan üzerindeki etkilerinin öne çıktığını vurgulayan Kotaman, "Bir Nesil"in üçlemenin diğer filmleri "Kanal" ve "Küller ve Elmaslar" ile kurduğu tematik ve görsel ilişkiyi de değerlendirdi.

Bu gösterim, festivalin güncel filmlerinin gündeme getirdiği vicdan, tarih ve toplumsal hafıza tartışmalarını sinema tarihinin önemli örnekleriyle buluşturdu.

ORHAN MİROĞLU: GEÇMİŞİ ANLATMAK GELECEĞE DE BAKABİLMEK

Festivalin Özel Gösterim seçkisinde yer alan "Posta Kutusu 213 Diyarbakır" belgeseli de Türkiye'nin yakın tarihine odaklanan yapımlar arasında yer aldı.

Yönetmen Orhan Miroğlu, gösterimin ardından izleyicilerin sorularını yanıtlayarak hem kişisel tanıklığını hem de belgeselin yapım sürecini anlattı.

Miroğlu, Diyarbakır Cezaevi gerçeğini yalnızca geçmişte yaşanmış acıların kaydı olarak ele almak istemediğini belirtti.

Filmi yalnızca "bir daha olmasın" düşüncesiyle çekmediğini vurgulayan yönetmen, geçmişin ışığında geleceğe bakabilmenin ve yaşananları insani boyutuyla ortak toplumsal hafızaya taşımanın önemine dikkat çekti.

Miroğlu'na göre sinema, farklı kuşaklar arasında konuşulması zor meseleler üzerine bir diyalog zemini oluşturabilir.

Yönetmen, belgeselin yalnızca geçmişi hatırlatmasını değil, aynı zamanda izleyicilerin birbirlerinin deneyimlerini anlamasına ve empati kurmasına katkı sağlamasını hedeflediğini ifade etti.

GÖZLER YARINKİ ÖDÜL TÖRENİNDE

Ankara Film Festivali'nde Ulusal Uzun Film Yarışması'nın son üç filmi dün ekiplerinin katılımıyla izleyici karşısına çıktı.

Melik Kuru'nun yönettiği "İsimsiz Eserler Mezarlığı", Ali Vatansever'in "Bir Arada Yalnız" filmi ve Ufuk Emiroğlu imzalı "Sevda" ile yarışma gösterimleri tamamlandı.

Festivalin son günlerinde uluslararası sinema seçkileri de devam ediyor. Doris Dörrie'nin ustalık sınıfı ve Uğur Vardan, Esin Küçüktepepınar ile Olkan Özyurt'un katıldığı "SİYAD Sohbeti: Eleştirmenin Yolculuğu" buluşması, gösterimlerin yanı sıra sinema üzerine düşünme ve tartışma olanağı sundu.

Festivalin bugünkü programında "Üzgün Kızlar", "Evden Uzak", "Teneke Kale", "Uysal Canavar", "3 Hafta Sonra", "Sevda", "Cennete 9 Tapınak", "Uyuyan Kadın", "Ölü Arının İğnesi", "Gitmeden Bir Yolluk", "İsimsiz Eserler Mezarlığı" ve "Bir Arada Yalnız" filmlerinin gösterimleri yer alıyor.

Ayrıca Vikki Bardot ve Alkan Avcıoğlu'nun katılımıyla saat 20.00'de "Yapay Zeka, Yaratıcılık ve Sinema" başlıklı söyleşi gerçekleştirilecek.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Ankara Büyükşehir Belediyesi, Çankaya Belediyesi ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu'nun destekleriyle düzenlenen festival, yarın Devlet Tiyatroları Şinasi Sahnesi'nde yapılacak Kapanış ve Ödül Töreni ile sona erecek.

Kaynak: ANKA