ABD seçimlerinde sürpriz! İlk sonuçlarda Trump'a büyük şok

ABD'de, Senatonun bir kısmının ve Temsilciler Meclisinin tamamının yenileneceği ara seçimler için oy kullanma işlemleri tüm eyaletlerde sona erdi.

ABD ara seçimlerinde oy verme işlemlerinin başlama ve bitiş süreleri eyaletlere göre farklılık gösterirken, Indiana ve Kentucky, ülkede sandıkların kapandığı ve sayım işlemlerinin başladığı ilk iki eyalet oldu.

ABD doğu saatine göre 19.00'dan itibaren Florida, Georgia, New Hampshire, Güney Carolina, Vermont ve Virginia eyaletlerindeki sandıklar kapandı. Bunun ardından doğu eyaletlerinden başlamak üzere ilerleyen saatlerde sandıklar ardı ardına kapanmaya devam ederken, Alaska'da TSİ 09.00'da sandıkların kapanması ile tüm sandıklarda oy verme işlemi sona ermiş oldu.

ABD ARA SEÇİMLERİ

ABD halkı bulundukları eyaletlerdeki valilik ve diğer yerel pozisyonların yanı sıra Kongrenin Temsilciler Meclisi'ndeki 435 sandalyenin tamamı, Senatodaki 100 sandalyenin de 35'i için sandık başına gitti.

ABD seçim sisteminde 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi üyelerinin hepsi, biri ABD başkanının seçildiği genel seçimlerde, diğeri de ara seçimde olmak üzere her iki yılda bir sandığa gidiyor. Kongrenin 100 üyeli Senato kanadında da 6 yıllığına seçilen senatörlerin üçte biri, her iki yılda bir seçimle yenileniyor.

KONGREDEKİ MEVCUT DURUM

ABD'de halihazırda Senatoda Cumhuriyetçilerin 53, Demokratların ise 45 sandalyesi bulunuyor. İki sandalyeye sahip bağımsızlar, birçok konuda Demokratlarla hareket ediyor. Temsilciler Meclisinde ise Cumhuriyetçilerin 218, Demokratların 214, bağımsızların 1 sandalyesi bulunurken, 2 sandalye boş durumda.

SENATODA VE TEMSİLCİLER MECLİSİNDE SON DURUM

Açıklanan ilk sonuçlara göre Senatoda Demokratlar 54, Cumhuriyetçiler ise 44 sandalyeye ulaştı.

Temsilciler Meclisinde ise Demokratların kazandığı sandalye sayısı 231, Cumhuriyetçilerin sandalye sayısı 144 olarak kaydedildi.

Seçimlerde Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisindeki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı ve Demokratların Senatoda kontrolü yeniden ele geçirip geçiremeyeceği merakla bekleniyor.

59 MİLYONDAN FAZLA AMERİKALI ERKEN OY KULLANDI

Ara seçimlere katılımın yüksek olması dikkat çekti. Florida Üniversitesi Seçim Laboratuvarının verilerine göre 59 milyondan fazla Amerikalı, seçim gününden önce oyunu kullandı.

ABD genelinde seçim merkezlerinde yoğunluk yaşanırken, seçmenlerin kararlarında ekonomi, hayat pahalılığı, göçmenlik politikaları, İran savaşı ve Trump yönetiminin uygulamaları etkili oldu.

İlk sandık çıkış anketleri, ekonomi ve Amerikan demokrasisinin geleceğinin seçmenlerin en önemli gündem maddeleri arasında bulunduğunu ortaya koydu.

HAKEEM JEFFRIES VE ALEXANDRIA OCASIO-CORTEZ YENİDEN SEÇİLDİ

Temsilciler Meclisinde Demokratların Azınlık Lideri Hakeem Jeffries ile Demokrat Kongre üyesi Alexandria Ocasio-Cortez, seçimlerde koltuklarını korumayı başardı.

Michigan eyaletinden Filistin asıllı Kongre üyesi Rashida Tlaib de Cumhuriyetçi rakibi James D. Hooper'ı geride bırakarak yeniden seçildi.

Tlaib, 2019 yılından bu yana Michigan'ın 13. bölgesini Temsilciler Meclisinde temsil ediyor.

435 sandalyeli Temsilciler Meclisinde bir partinin çoğunluğu elde edebilmesi için en az 218 sandalyeye ulaşması gerekiyor.

TRUMP YENİLGİYİ KABUL ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump, ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yaşadığı kayıpların ardından kendisinin aday olmamasına dikkat çekti. Seçim sonuçlarına ilişkin Truth Social hesabından açıklama yapan Trump, Cumhuriyetçilerin kendisinin de yarışta olması halinde çok daha farklı bir sonuç elde edeceğini savundu. Trump, "Ben pusulada olsaydım büyük farkla kazanırdık" ifadelerini kullanarak Cumhuriyetçi Parti'nin seçim performansını kendi adaylığı üzerinden değerlendirdi.

ABD basınından Axios'un aktardığına göre Trump, Demokratların seçimlerde önemli kazanımlar elde etmeye başladığı saatlerde yaptığı açıklamada, Cumhuriyetçilerin kendisi pusulada olsaydı ezici bir zafer kazanacağını öne sürdü. Trump'ın sözleri, seçim kampanyası boyunca Cumhuriyetçi seçmenlere yaptığı çağrılarla da örtüştü. ABD Başkanı, seçimlerden önce düzenlediği mitinglerde seçmenlerden kendisi de adaymış gibi sandığa gitmelerini istemişti.

"KESİNLİKLE SEÇİM SONUÇLARINI KABUL ETMEYE HAZIRIM"

Seçim sonuçlarını kabul edip etmeyeceği de merak edilen Trump, New York Times'a yaptığı açıklamada, "Kesinlikle seçim sonuçlarını kabul etmeye hazırım" dedi. Trump'ın seçim sonuçlarına ilişkin bu mesajı, Demokratların Kongrede önemli kazanımlar elde ettiği bir dönemde geldi. Cumhuriyetçilerin özellikle Temsilciler Meclisindeki üstünlüğünü kaybetme ihtimali, Trump yönetiminin ikinci döneminin geri kalanında Beyaz Saray ile Kongre arasındaki ilişkilerin nasıl şekilleneceği sorusunu gündeme taşıdı.

DEMOKRATLARLA ÇALIŞMAYA YEŞİL IŞIK

Trump, seçim sonuçlarının ardından Demokratlarla birlikte çalışma ihtimaline ilişkin de açıklamalarda bulundu. ABD Başkanı, siyasi rakipleriyle uzlaşmaya açık olduğunu ifade ederek Demokratlarla çalışma konusunda hazır olduğu mesajını verdi.

DAKİKALAR SONRA "VETO" RESTİ GELDİ

Bu açıklamalardan dakikalar sonra ise Trump'tan "veto" resti geldi. Demokratların Kongre'de çoğunluğu ele geçirmesi ihtimali sorulan Trump, başkanın yasaları veto etme yetkisini hatırlatarak, "Nihai güç benim elimde. Buna veto deniyor" ifadelerini kullandı.

Demokratların hazırlayacağı yasa tasarılarını gerektiğinde engellemeye hazır olduğunu belirten Trump, bu yaklaşımı nedeniyle kendisine "Bay Veto" denilmesinden memnuniyet duyacağını dile getirdi. Trump, veto yetkisinin Demokratları kendisiyle anlaşmaya zorlayabileceğini savunarak, "Tarihsel olarak birkaç ay boyunca veto kullanırsınız, ardından gelip 'Bir anlaşma yapmamız gerekiyor' derler" dedi.

ABD'NİN İLK SİYAHİ KADIN VALİSİ SEÇİLDİ

Kongre seçimleriyle birlikte bazı eyaletlerde valilik seçimleri de yapıldı.

Demokrat Parti adayı Keisha Lance Bottoms, Georgia'daki valilik seçimlerini kazanarak ABD tarihindeki ilk siyahi kadın vali oldu.

DEMOKRATLAR TEMSİLCİLER MECLİSİNDE ÇOĞUNLUĞA YAKIN

Cumhuriyetçiler, 2024 seçimlerinin ardından Temsilciler Meclisindeki çoğunluklarını korumuştu. Ancak aradan geçen iki yılda istifalar ve boşalan sandalyeler nedeniyle iki parti arasındaki fark daraldı.

1 Kasım itibarıyla Temsilciler Meclisinde 218 Cumhuriyetçi, 214 Demokrat ve bir bağımsız üye bulunurken, iki sandalye boş durumdaydı.

435 sandalyeli Mecliste salt çoğunluk için 218 sandalye gerekiyor. Bu nedenle Demokratların çoğunluğu elde edebilmesi için mevcut sandalyelerine ek olarak en az 4 sandalye daha kazanması gerekiyor.

Temsilciler Meclisindeki çoğunluk, Meclis Başkanının belirlenmesi, yasama gündeminin oluşturulması, bütçe görüşmeleri ve Kongre komitelerinin yönetilmesi açısından önem taşıyor.

Demokratların çoğunluğu kazanması durumunda Trump'ın azline yönelik süreç de dahil olmak üzere birçok kritik konunun Temsilciler Meclisinin gündemine gelebileceği değerlendiriliyor.

SENATODA KAFA KAFAYA YARIŞ

Cumhuriyetçiler, seçim öncesinde 100 üyeli Senatoda 53 sandalyeyle çoğunluğu elinde bulundururken, Demokratlar kendileriyle hareket eden 2 bağımsız senatörle birlikte toplam 47 sandalyeye sahipti.

Bu tabloya göre Demokratların Senatoda çoğunluğu ele geçirebilmesi için Cumhuriyetçilerin elindeki en az 4 sandalyeyi kazanması gerekiyor.

Senato seçimlerinde Georgia, Michigan, Maine, Alaska, Kuzey Carolina, Ohio ve Iowa gibi eyaletlerdeki yarışlar yakından takip ediliyor.

Demokratlar, 2024 başkanlık seçimlerinde Trump'ın kazandığı Georgia ve Michigan'daki sandalyelerini korumaya çalışırken, Cumhuriyetçiler ise Demokrat başkan adayı Kamala Harris'in kazandığı Maine'deki sandalyelerini korumayı hedefliyor.

SENATONUN KONTROLÜ NEDEN ÖNEMLİ?

ABD Senatosu, Yüksek Mahkeme üyeleri dahil federal yargıçların ve üst düzey yönetim görevlilerinin onaylanması ile uluslararası anlaşmaların değerlendirilmesi gibi yetkileri nedeniyle başkanlık yönetimi açısından büyük önem taşıyor.

Bununla birlikte Senatoda çoğunluğun elde edilmesi, her yasa teklifinin kabul edilmesi için yeterli olmuyor. Birçok düzenlemede tartışmaların sona erdirilebilmesi için 60 senatörün desteği gerekiyor.

Amerikan siyasi sisteminde "filibuster" olarak bilinen yöntem nedeniyle senatörler, uzun süre kürsüde konuşarak yasama sürecini geciktirebiliyor. Bu durum, Senatoda çoğunluğa sahip olan partinin bazı düzenlemeleri geçirmesini zorlaştırabiliyor.

ABD'DE OY VERME İŞLEMİ NASIL YAPILIYOR?

ABD'de seçimler federal düzeyde gerçekleştirilmesine rağmen oy verme ve oy sayım süreçleri büyük ölçüde eyalet yönetimleri tarafından yürütülüyor.

Seçmenler, bulundukları eyaletin belirlediği kurallar çerçevesinde seçim günü sandığa giderek, erken oy kullanarak veya posta yoluyla oylarını verebiliyor.

Bazı eyaletlerde seçmenlere posta yoluyla oy pusulaları otomatik olarak gönderilirken, bazı eyaletlerde ise posta yoluyla oy kullanmak isteyenlerin önceden başvuruda bulunması gerekiyor.

Oy kullanırken kimlik gösterme zorunluluğu, seçmen kayıt süreleri ve posta oylarının kabul edilmesine ilişkin son tarihler de eyaletlere göre farklılık gösteriyor.

Trump'ın seçim sistemine yönelik eleştirilerinde öne çıkan posta yoluyla oy kullanma ve kimlik gösterme zorunluluğu konuları, Amerikan kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor.

KESİN SONUÇLARIN AÇIKLANMASI GÜNLER SÜREBİLİR

ABD genelinde ortak bir sandık kapanış saati bulunmadığı için seçim sonuçları ülkenin doğusundan batısına doğru farklı saatlerde açıklanıyor.

Özellikle oy farkının düşük olduğu eyaletlerde posta yoluyla kullanılan oyların sayılması ve olası itiraz süreçleri nedeniyle kesin sonuçların açıklanması birkaç gün sürebiliyor.

Bu yılki Kongre ara seçimlerinde katılımın yüksek olması beklenirken, Trump'ı destekleyenlerle karşı çıkanlar arasındaki siyasi ayrışmanın seçmenlerin sandığa yönelmesinde etkili olduğu değerlendiriliyor.

ABD medyasına yansıyan önceki analizlerde, 47 eyalet ve başkent Washington'da 43 milyondan fazla seçmenin erken oy kullandığı veya posta yoluyla oyunu gönderdiği belirtilmişti. Bu sayı, 2022 ara seçimlerinin aynı dönemine kıyasla yaklaşık 10 milyonluk artışa işaret etmişti.