AİHM Davalarına, Tazminat Çözümü

Uzun yargılama süreleri nedeniyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) yapılmış başvuruların tazminat ödenmesi suretiyle iç hukukta çözülmesi amacıyla hazırlanan kanun tasarısı TBMM Başkanlığı'na sunuldu.

'Yargılama Sürelerinin Uzunluğu ile Mahkeme Kararlarının Geç veya Kısmen İcra Edilmesi ya da İcra Edilmemesi Nedeniyle Tazminat Ödenmesine Dair Kanun Tasarısı TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Tasarıda, 'ceza hukuku kapsamındaki soruşturma ve kovuşturmalar ile özel hukuk ve idare hukuku kapsamındaki yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı, mahkeme kararlarının geç veya kısmen icra edildiği ya da icra edilmediği iddiasıyla AİHM'e yapılmış başvuruların tazminat ödenmek suretiyle çözümüne ilişkin esaslar belirleniyor.

TAZMİNAT KOMİSYONU

Tasarıda, tazminat talebi hakkında karar vermek amacıyla bir komisyon kurulması da

öngörülüyor. Komisyonun Adalet Bakanlığı'nın merkez ve bağlı, ilgili kuruluşlarında çalışan, hakim ve savcılar ile üniversite öğretim görevlileri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan kamu görevlileri arasından Adalet Bakanı tarafından atanacak dört kişi ile Maliye Bakanı tarafından atanacak bir kişiden oluşan toplum beş kişiden oluşması öngörülüyor. Tasarıda, komisyon başkanının da Adalet Bakanı tarafından seçileceği belirtiliyor.

Tasarıda, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde Komisyona müracaat edilebileceği ve bu süre içinde müracaatta bulunmayanların AİHM'nin münhasıran iç hukuk yollarının tüketilmemiş olması gerekçesine dayanan kabul edilemezlik kararının kendilerine tebliğinden itibaren bir ay içinde de Komisyona müracaat edebilecekleri maddesi yer alıyor.

Komisyon, müracaat hakkında 9 ay içinde karar vermek zorunda olacak. Komisyon, AİHM'nin emsal kararlarını da gözetmek konusunda gerekçeli olarak karar verecek. Komisyon kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Komisyon aracılıyla Ankara Bölge İdare Mahkemesine itiraz edilebilecek. Bu itiraz öncelikli işlerden sayılarak 3 ay içinde karara bağlanacak. Bölge İdare Mahkemesi tarafından Komisyon kararı yerinde görülmezse işin esası hakkında karar verilecek ve itiraz üzerine verilen kararlar kesin olacak.

Ödenmesine karar verilen tazminat, kararın kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde Adalet Bakanlığı tarafından ödenecek. 3 ay içinde tazminatın ödenmemesi durumunda kanuni faiziyle birlikte ödenecek.

Komisyona yapılan müracaatlar ve müracaat sonucunda Komisyonun kesinleşen kararlarının bir örneği müracaata konu işlemin yapıldığı adli ve idari mercie gönderilecek. Müracaata konu işlem henüz sonuçlanmamışsa ilgili adli ve idari merci tarafından bu işlem ivedilikle sonuçlandırılacak.

Kanun, 5 Mayıs 2012 tarihi itibariyle AİHM nezdinde kaydedilmiş başvurular hakkında uygulanacak. Ayrıca, ihtiyaç duyulması halinde, bu iç hukuk yolundan yararlanılabilmesi amacıyla Adalet Bakanlığı teklifi üzerine Bakanlar Kurulu'nca süre uzatılabilecek. - ANKARA