Almanya'da İklim Fonu Eleştiriliyor

Almanya'da federal hükümetin altyapı yatırımlarını hızlandırmak ve iklim nötrlüğü hedeflerine ulaşmak amacıyla kurduğu 500 milyar avroluk Altyapı ve İklim Nötrlüğü Özel Fonu (SVIK) birinci yılında sert eleştirilerin hedefi oldu.

Köln Ekonomi Araştırma Enstitüsü (IW) ve Münih merkezli Ekonomi Araştırma Enstitüsü (Ifo) SVIK'nin kullanımına ilişkin gerçekleştirdiği analiz sonuçlarını yayımladı.

Almanya'nın önde gelen iki araştırma enstitüsü, fonun kullanımına ilişkin sundukları ara raporlarda "negatif" bir tablo ortaya koydu.

IW tarafından yapılan hesaplamalarda, 2025 yılında fon kapsamındaki kaynakların yüzde 86'sının amacına aykırı kullanıldığı savunuldu. Ifo ise daha çarpıcı bir veri paylaşarak, fon aracılığıyla alınan yeni borçların yüzde 95'inin ek altyapı yatırımları için harcanmadığını bildirdi.

Analizlerde, fonun "doğuştan kusurlu" ve etkili bir kontrol mekanizmasından yoksun olduğu öne sürüldü.

Öte yandan, hükümetin ana bütçedeki yatırım payının yüzde 10 olması şartı kağıt üzerinde sağlanmış görünse de fiili rakamların yüzde 8,7'de kaldığı belirtildi.

"Hükümet bu fonları bütçedeki delikleri kapatmak için kullandı"

Ifo Başkanı Clemens Fuest, konuya ilişkin değerlendirmesinde, borçlanma yoluyla finanse edilen kaynakların neredeyse tamamının başka amaçlar için kullanıldığını tespit ettiklerini belirtti.

Fuest, "Hükümet bu fonları bütçedeki delikleri kapatmak için kullandı. Bu çok ciddi bir sorun. Ek borçlanmanın asıl amacı, uzun vadeli ekonomik büyümeyi destekleyecek ilave yatırımları finanse etmek olmalıydı." ifadelerini kullandı.

Ifo'nun verilerine göre, 2025 yılında SVIK bünyesindeki borçlanma miktarı 24,3 milyar avro artırıldı. Buna karşın, federal hükümetin fiili yatırımları 2024 yılına kıyasla sadece 1,3 milyar avro yükseldi. Bu durum, alınan ek borcun 23 milyar avroluk kısmının yatırıma dönüşmediğini ve amacından saptırıldığını ortaya koydu.

Ifo Makroekonomi ve Anketler Merkezi araştırmacısı Emilie Höslinger, bu durumun hükümetin ana bütçedeki yatırım miktarını düşürmesinden kaynaklandığını belirtti.

Höslinger, "Özellikle ulaşım sektöründeki sübvansiyonlar gibi bazı kalemler ana bütçeden krediyle finanse edilen SVIK'e kaydırıldı. Bu nedenle ana bütçedeki yatırım payı önceki yıllara göre azaldı. Dolayısıyla özel fondaki yatırımların büyük bir kısmı 'ilave yatırım' niteliği taşımıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Bu arada, Ifo'nun analizinde, söz konusu fonun harcanmasındaki gecikmelerin yasama süreçleri veya ekonomik darboğazlarla açıklanamayacağı, zira bu durumda borçlanma miktarının bu kadar sert yükselmemesi gerektiğini vurgulandı.

Araştırma enstitüleri, hükümeti 2026 yılından itibaren "ek yatırım" taahhüdüne sadık kalmaya ve kamu yönetimindeki hantal süreçleri hızlandırarak kaynakları doğrudan altyapıya yönlendirmeye çağırdı.