Bilim İnsanları Depremin Algısını Ölçtü

Van'da yaşanan depremlerin ardından Van Yüzüncü Yıl Ünversitesi (YYÜ) bilim insanları kamuoyunun deprem algısını ölçen bir araştırma yaptı. Yüzlerce gönüllünün katılımıyla yapılan araştırmada, deprem krizinin yönetilmesi konusunda yöntemler belirlenip yapılan işlerin kamuoyuna doğru yansıtılması amaçlandı. Algı araştırmasında ilk günlerde belirlenen 17 değişkenden arama-kurtarma 5 puan üzerinden 5 alırken, malzeme dağıtımı ve barınma 1 puan alabildi. Araştırmayla birlikte krizi daha iyi yönetmeye başladıklarını belirten Van YYÜ Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, Bu çalışma ülkemizdeki afetlerde kriz yönetimine katkı sağlayacaktır. Algıları yönetemediğimiz zaman, hiç bir şey yapamayız. Başarılı olmak için kamuoyu algısı yönetilmeli dedi.

Van'da yaşanan 7.2 ve 5.6 büyüklüğündeki depremin ardından YYÜ bilim insanları bir ilke imza atarak kriz yönetiminde yaşanan sorunları, yapılan Kamuoyu algısının ölçülmesi araştırmasıyla ortadan kaldırmaya çalıştı. Bunun için depremden sonra Afet Koordinasyon Merkezi'nde YYÜ Su Ürünleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı ve İktisadi İdari Bilimler Fakültesi'nden Yrd. Doç. Dr.Sait Ebinç gönüllü olarak görev aldı. Çalışmada ilk olarak Van'da yapılan hizmetlerin il dışından nasıl algılandığı ölçülmeye çalışıldı. Hizmetler yapılmasına rağmen bunun dışardan çok kötü algılandığını belirten Prof. Dr. Sarı, Türkiye'nin birçok ilinden gönüllülere ulaşarak medyanın takip edilmesini istedi. Yüzlerce gönüllü, Prof. Sarı'nın bu isteği üzerine araştırma kapsamında internetleri, gazeteleri, televizyonları izleyip depremle ilgili haberlerden algıladıklarını puanlandırıp tekrar Prof. Sarı'ya iletti.

17 AYRI DEĞİŞKEN İHTİYACA NOT VERİLDİ

Medyadan haberleri takip edip çevresindekilere yayan gönüllüler, arama-kurtarma, örgütlenme, iaşe, barınma gibi 17 ayrı ihtiyacın karşılanması ile ilgili haberleri değerlendirip 5 üzerinden notlar verip, algının olumlu mu olumsuz mu olduğunu Prof. Sarı'ya bildirdi. Prof.Sarı kendilerine ulaşan bilgileri İktisat Fakültesi'nden Yrd. Doç. Sait Ebinç ile ellerinde bulunan bilgileri bir araya getirip, bir karne oluşturdu. Buna göre öncelik belirlediklerini anlatan Prof. Sarı, Depremin ilk günleri kriz ortamı vardı. Hizmetler yapılmasına rağmen dışarıda yapılmıyor gibi algılanıyordu. Bizde ihtiyaçlar ne, nasıl karşılanıyor ve nasıl algılanıyor. Bunu ölçmemiz gerektiğini düşündük. Çalışmamızı yaptık. Özellikle arama-kurtarmada 5 üzerinden 5 puan alırken, malzeme dağıtımı ve barınma da 1 puan alabildik. Sonra puanı düşük olan yerlerde sıkıntı olduğunu düşünüp bu sorunları çözecek ekipler oluşturduk. Ekiplerimiz gelen ihbarları değerlendirip yerinde inceleme yapıp bize gerçek bilgileri ulaştırdı. Depremden 4 gün sonra yeniden algı konusunda puanlama istedik. Bu kez daha önce 1 aldığımız malzeme dağıtımında 4 barınmadan ise 3 puana yükseldik dedi.

BAYRAM OTELİ SENDROMU DÜŞ KIRIKLIĞINI UZATTI

Yapılan çalışmalarla bilgilerin de doğru olarak yansımasından sonra krizin doğru yönetilmeye başlandığı algısının oluştuğunu belirten Prof. Sarı, bu aşamadan sonra farklı problemlerin ortaya çıktığını söyledi. Prof. Sarı, ihtiyaçlar piramidi oluşturup ona göre hareket ettiklerini belirterek, Toplumsal algıyı doğru yönetmeye başladıktan sonra farklı problemler ortaya çıkmaya başladı. Şimdi değerler ihtiyacı başladı. Bunun için de sosyal aktiviteler yapacak birimler oluşturulmalıydı. Bunlar da yapıldı. Bunun ardından asıl sorun yaklaşık 2 sürecek düş kırıklığının başlamasıdır. İlk depremin ardından düş kırıklığı hızla atlatılırken, Van'ın şansızlığı ikinci deprem oldu. Ben buna Bayram Oteli sendromu diyorum. Bayram Oteli'nin yıkılmasıyla düş kırıklığının süresi uzadı. İnsanlar evlerine girmek istemiyor. Bunun atlatılması için hızlı bir yapılaşma olması lazım. Ekonomik paketler açıklanmalı. Umuyorum ki Van bu çalışmayla düş kırıklığını Nisan ayı sonuna kadar atmış olacak. Ayrıca Bayram Oteli sendromunun afet yönetim uzmanları tarafından akademik olarak ortaya koyulması gerektiğini düşünüyorum dedi.