BM Genel Kurulu'nun Suriye Toplantısı Sona Erdi

Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ertuğrul Apakan, Suriye'deki krizle ilgili olarak, "İyi niyete dayalı olan Annan Planı, kesinlikle ucu açık bir girişim değildir ve istismar edilmesine izin verilmemelidir" dedi.

Büyükelçi Apakan, BM Genel Kurulu'nun Suriye toplantısında Türkiye'nin konuya ilişkin görüşlerini açıkladı.

Türkiye'nin 6 maddelik Annan planının tüm unsurlarının derhal ve kapsamlı şekilde desteklediğini belirten Apakan, Suriye halkına karşı işlenen suçların hem uluslararası hukuk, hem Annan planı hem de BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) kararlarının ihlali olduğunu söyledi.

Hula katliamının insanlık suçu olduğunu ve uluslararası toplumun daha cesur bir yaklaşım içine girmesi yönünde bir dönüm noktası olduğunu ifade eden Apakan,

"Hama'da dün meydana gelen saldırıdan dolayı da dehşete düştük. Sivil halka karşı suç işleyenlere dokunulmazlık verilmemesi uluslararası toplumun bir sorumluluğudur" diye konuştu. Büyükelçi Apakan, "İyi niyete dayalı olan Annan Planı, kesinlikle ucu açık bir girişim değildir ve istismar edilmesine izin verilmemelidir. Suriye'de şiddetin durduğunu ve sahada görülür ve tartışmasız bir şekilde değişiklik olduğunu görmememiz gerekmektedir" ifadesini kullandı.

Suriye'de yüz binlerce kişinin yerlerinden olduğunu ve 1 milyondan fazla kişinin acil olarak insani yardıma ihtiyacı olduğunu belirten Apakan, Suriye'de mezhepsel ve etnik boyutları olan iç savaş ve krizin bölgeye yayılma olasılıklarının giderek artığını, bundan mutlaka kaçınılması gerektiğini belirtti.

Apakan bu kapsamda, uluslararası toplumun, şiddet sarmalının durması yönünde kararlılık sergileyerek bu konuda ek önlemler alması gerektiğini vurguladı.

Apakan sözlerinin sonunda, "Türkiye, Suriye'de daha fazla zulüm ve yıkımın olmaması ve en kısa zamanda Suriye halkının meşru taleplerine uygun şekilde ülkede demokrasi ve istikrarın kurulmasının sağlanması yönünde Suriye halkı ve uluslararası toplumla beraber çalışmaya devam edecektir" görüşünü belirtti.

-Suriye yönetimine 'plana uy' baskısı-

BM Genel Kurulu'nun Suriye konulu toplantısında konuşan diğer diplomatlar da Suriye hükümetinin Annan Planını tam şekilde uygulamasını istediler ve ülkede görev yapan BM Gözlemci Misyonu'na (UNSMIS) tam destek verdiler. Konuşmacıların çoğu, Annan'ın bugün BM Genel Kurulundaki konuşmasında, "Annan Planı'na uymamanın sonuçları olacağını" söylemesine de özellikle dikkati çektiler.

Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil El Arabi konuşmasında, Suriye'de şiddetin derhal sona ermesi için çabaların artırılması gerektiğini söyledi. El Arabi ayrıca tüm Arap ülkelerine, Şam'daki büyükelçilerini geri çekme ve Suriye hükümetiyle her türlü diplomatik teması durdurması çağrısında da bulundu.

-Pillay'dan UCM çağrısı-

BM İnsan Hakları Konseyi'nin Genel Sekreter Yardımcısı Ivan Simonoviç de toplantıya katılamayan BM İnsan Hakları Yüksek Temsilcisi Navi Pillay'ın konuşmasını okudu. Pillay konuşmasında Suriye'de daha dün Kubeyr'de büyük çaplı ölümlerin olduğunu, iki hafta önceki Hula katliamında da hükümet yanlısı Şebbiha milislerinin sorumlu olduğu yönünde tanıklardan gelen bilgiler olduğunu söyledi.

Pillay, "Suriye'deki adam öldürmelerin, sivil halka karşı sistematik ve yaygın bir şekilde yapıldığına yönelik işaretler var ve bunlar insanlığa karşı suç ve başka uluslararası suçları oluşturabilir. Ayrıca ülkede en azından bazı bölgelerde bir silahlı iç ihtilaf olduğu yönünde bazı belirtiler de bulunmaktadır, bunun yasal sonuçları olabilir, bu kapsamda savaş suçlarından da söz edilebilir. O yüzden daha önce BMGK'ya yaptığım Suriye'yi UCM'ye havale edilmesi çağrımı bir kez daha yineliyorum, bu aciliyet teşkil etmektedir" dedi.

-Suriye, Rus, İran temsilcileri-

Toplantıda konuşma yapan Suriye'nin BM Daimi Temsilcisi Beşşar Caferi, Suriye yönetimine karşı yapılan tüm suçlamaları reddetti ve Hula ve Hama'nın Kubeyr köyünde yapılan katliamları Suriye ordusunun değil, silahlı terör gruplarının yaptığını savunarak, olayı soruşturduklarını söyledi. Caferi ayrıca Suriye hükümetinin, Annan Planını uygulamak için her türlü çabayı gösterdiğini de iddia etti.

Rusya'nın BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Vitali Çurkin de konuşmasında Annan Planı'nın büyük ölçüde çalışmadığını, ancak bunun yerine yaptırım uygulamanın sorunu çözmeyeceğini söyledi. Konuşmasında Rusya'nın Suriye konusunda "anahtar ülke" konumundaki ülkelerle uluslararası bir toplantı düzenleme girişiminden de söz eden Çurkin, "Uluslararası konferans için danışmalarda bulunmaya hazırız, Suriye'deki sorun siyasi olarak çözülmeli" değerlendirmesinde bulundu.

İran'ın BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Muhammed Kazayi de Hula ve Kubeyr saldırılarıyla ilgili olarak uluslararası toplumun hemen önyargıyla hareket etmemesi gerektiğini, olayın soruşturulması gerektiğini ifade etti. Suriye'de silahlı grupların şiddeti bırakmadıklarını, bazı ülkelerin Suriye'de siyasi çözümün olmaması için çalıştıklarını savunan Kazayi, son olarak da Suriye'de terörist grupların ortaya çıktığını söyledi.

Kazayi, sorunun ancak Annan Planı çerçevesinde çözülmesi gerektiğini belirtti.

-BMGK toplantısı önemli-

BM-Arap Birliği Özel Temsilcisi Kofi Annan bugün BM Güvenlik Konseyi'ne de bilgi verecek.

Basına kapalı yapılacak toplantının ardından Annan'ın BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun ile geç saatlerde açıklamalarda bulunmaları bekleniyor.

Bu arada BM kulislerinde Annan'ın 6 maddelik planının canlandırılması kapsamında, BMGK'ya Suriye'deki sorunun çözümünde önemli ülkelerden oluşacak bir

"temas grubu" oluşturulmasını önereceği konuşuluyor.

Muhabir: Özlem Şahin Şakar

Yayıncı: İbrahim Uyar - BİRLEŞMİŞ MİLLETLER