Cemal Kıvanç Öner: "Yapay Zekânın Geleceğini Konuşurken, Nasıl Bir Toplumda Yaşamak İstediğimizi de Konuşuyoruz"
İstanbul, 5 Kasım 2026 — TBD İstanbul Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Cemal Kıvanç Öner, 20. İstanbul Bilişim Kongresi'nin açılışında yapay zekâya ilişkin tartışmanın teknolojinin ötesinde bir toplum tercihi olduğunu vurguladı. Öner, kurumlara ve bilişim profesyonellerine üç öncelik çerçevesinde çağrıda bulundu: insan ve yetkinlik, güven ve sorumluluk, birlikte üretmek.
"Hangi ihtiyaç, hangi veri, kimin sorumluluğu?"
"Yapay Zekâ Destekli Gelecek: Teknoloji ve Toplum" temasıyla İstanbul Nişantaşı Üniversitesi'nde düzenlenen kongrede konuşan Öner, temadaki her kelimenin üzerinde durulması gerektiğini söyledi. Yapay zekânın geleceğini konuşmanın; hangi işlerin kolaylaşacağını, hangi yeteneklerin geliştirileceğini, hangi değerlerin korunacağını ve ortaya çıkacak faydanın nasıl paylaşılacağını tartışmak anlamına geldiğini belirtti.
Öner, yapay zekânın artık bir yöneticinin yatırım gündeminde, bir mühendisin tasarım sürecinde, bir öğretmenin hazırlığında ve bir gencin kariyer planında karşımıza çıktığını söyledi. Herkesin sorması gereken soruyu da şöyle özetledi: "Bu teknolojiyi hangi ihtiyacımızı çözmek için, hangi veriye dayanarak ve kimin sorumluluğunda kullanacağız?"
Bir yılda iki katı aşan yatırım
Öner, dönüşümün ölçeğini IDC verileriyle anlattı. Bu verilere göre dünya genelinde yapay zekâ altyapısı harcamaları 2024'te 153 milyar dolardı ve 2025'te 318 milyar dolara ulaştı. Öner, "Bu rakamların arkasında sunucular, işlemciler ve veri depolama sistemleri var. Bizim önümüzde ise bu kapasiteyi verimli üretime, daha iyi kamu hizmetine, bilimsel gelişmeye ve toplumsal refaha dönüştürme görevi bulunuyor" dedi.
Öner'e göre kurumların başarısı, kurdukları sistemin büyüklüğüyle değil, o sistemin çözdüğü sorunla ölçülmeli: "Vatandaşın bekleme süresi kısalıyor mu? Çalışanın işi kolaylaşıyor mu? Üretimde hata azalıyor mu? Kaynaklar daha verimli kullanılıyor mu? Yapılan yatırımın değeri, bu sorulara verebildiğimiz cevaplarda ortaya çıkacak."
Üç öncelik
Öner, tartışmaların merkezinde olması gereken üç önceliği şöyle sıraladı:
• İnsan ve yetkinlik: "Kurumlarımız yeni sistemlere yatırım yaparken, çalışanlarının öğrenmesine de zaman ve kaynak ayırmalı." Öner, gençlerin deneme yapabileceği, hata yaparak öğrenebileceği ve fikirlerini ürüne dönüştürebileceği alanların çoğaltılması gerektiğini söyledi.
• Güven ve sorumluluk: Verinin nasıl toplandığı, nerede işlendiği ve kimlerle paylaşıldığı açık olmalı. Yapay zekânın ürettiği sonuçların doğruluğunun nasıl kontrol edileceği bilinmeli. Öner, "Güven, tasarım aşamasından günlük kullanıma kadar her adımda emek ister" dedi.
• Birlikte üretmek: Öner, Türkiye'nin bu alandaki gücünün üniversitelerin bilgisi, girişimcilerin cesareti, şirketlerin deneyimi ve kamunun ihtiyaçları arasında kurulacak bağlarla büyüyebileceğini söyledi. Türkçe verinin niteliğini artırmanın, yerli çözümler geliştirmenin ve bunları dünya pazarlarına taşımanın bu iş birliğine bağlı olduğunu vurguladı.
"Kongreden somut bir adımla ayrılalım"
Öner, katılımcılara kongreden somut bir adımla ayrılma çağrısı yaptı. Bu adım birlikte çalışılacak yeni bir ortak, denenecek bir uygulama, yeniden ele alınacak bir süreç ya da gençlere açılacak bir fırsat olabilir. Öner, "Burada paylaşılan bilginin değeri, kongre sonrasında atacağımız adımlarla büyüyecek" dedi.
Öner konuşmasının sonunda ev sahibi İstanbul Nişantaşı Üniversitesi'ne, konuşmacılara, bilim ve organizasyon kurullarına, sponsorlara ve emeği geçen herkese teşekkür etti.