Diyanet İşleri Başkanı Görmez: Dini Konularda Karşılıklılık Aranmamalı

Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Görmez, iki ülke arasındaki dini konularda "karşılıklılık" aranmasına karşı olduğunu belirterek, "Benim anlayışıma göre hiçbir ülke başka bir ülkeye "Sen oradaki benim dinime mensup azınlığa nasıl muamele edersen, bende benim ülkemdeki azınlığa öyle muamele ederim' demesini dahi ahlaki bulmam. Bu siyasetin ve diplomasinin kuralı olabilir ancak din özgürlüğünün ve dini prensibin bir kuralı olamaz" dedi.

Resmi temaslar kapsamında Türkiye'ye gelen Gürcistan Ortodoks Kilisesi Patriği ll. İlia, Rize ziyaretinin ardından Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez'i ziyaret etti. Ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getiren Diyanet İşleri Başkanı Görmez, hem ortak coğrafyanın hem de dünya meselelerinin konuşulacağı bu görüşmenin yerinde fakat gecikmiş bir görüşme olduğunu belirtti.

Gürcistan'daki Müslümanların dini özgürlükleri ve ibadet mekânları konularının da konuşulduğu görüşmede Görmez, Türkiye'de yaşayan Gürcü bir Hıristiyan'ın kendi inancını, kendi kilisesini özgürce yaşaması gerektiğini belirterek, "Aynı şekilde Tiflis'te, Batum'da, Gürcistan'da yaşayan bir Müslüman da kendi inancını, kendi dinini özgürce yaşayabilmelidir. Bu konuda zaman zaman sorun çıkıyor olsa da bunları aşmak son derece kolaydır. Kendi ülkesinde yaşayan farklı inançlara özgürlük tanımayan bir ülkenin büyük ülke olması mümkün değildir. Her iki ülkenin de ortak tarihi aslında bu noktada büyük bir tarihe, kültüre işaret etmektedir" dedi.

Bugün dünyada artık her inanç mensubunun dünyada nerede yaşıyorsa yaşasın kendi inancını özgürlük içerisinde yaşamasının en temel hak olduğunu anlatan Görmez, "Her inanç mensubunun kendi mabedlerini özgürce inşa etmesi ve o mabedleri yaşatması kadar tabi bir şey olamaz. Her inanç mensubunun kendi çocuklarına kendi inançları doğrultusunda eğitim vermesi en tabi hakkıdır. Bu evrensel insan haklarının en önemli kurallarından olduğu gibi bütün ilahi dinlerin de birlikte yaşama ahlakı ve hukukunun en temel ilkesidir" dedi.

Türkiye ile Gürcistan arasında çok önemli bir tarihi ortak kültür mevcut olduğunu, 1800'lü yıllardan itibaren Gürcülerle Türklerin birbirine karışmış iki millet olduklarını, 1800'lü yıllarda Rusya'da başlayan savaştan dolayı pek çok Müslüman, gayrı Müslim, Katolik Gürcü'nün Türkiye'ye göç ettiğini, aynı zamanda Gürcistan'da da gerek Tiflis'te, Acara'da, Ahıska'da pek çok ortak arkabalaşma olduğunu kaydeden Görmez, "Bu ortak akrabaların dini konularını, din özgürlüklerini, mabed ihtiyaçlarını doğrusu görüşmek ve konuşmak son derece önem arz etmektedir.

Bilhassa yetmiş yıllık bir inanç tarihi bakımından inkıtadan sonra Gürcistan'da Ortodoks Kilisesi ve orada diğer Müslümanlar kendi kimliklerini, kendi inançlarını ayağa kaldırmaya çalışmaktadırlar" dedi.

-PATRİK: GÜRCİSTAN'DA MÜSLÜMANLAR RAHAT-

Patrik ll. İlia ise daveti büyük mutlulukla kabul ettiklerini belirterek, Gürcistan'ın birçok milletin ve din temsilcilerinin birlikte yaşadığı bir yer olduğunu kaydetti. Patrik ll. İlia, özellikle Gürcülerle Gürcistan'da yaşayan Müslümanlar arasındaki ilişkilerin çok yakın olduğunu bildirdi. Bunun bir örneği olarak Gürcistan'da 311 caminin, Müslüman üniversitenin, birçok medresenin, Türk Kültür Merkezinin faaliyette olduğunu anlatan İlia, "Gürcistan'da yaşayan Müslümanların din açısından hür olarak yaşadıklarının bir göstergesidir. Ben kendim Müslümanlarla çok yakın ilişkileri olan bir ailede büyüdüm. Gürcistan ile Türkiye arasında ilişkiler her zaman yakındı ve bu şekilde de devam edecektir. Türkiye'de bulunan Gürcü kiliselerinin restore edilmesinden büyük bir mutluluk duyuyoruz. Gürcistan'da yaşayan Türklerin ve Müslümanların rahat ve mutlu olmaları için elimizden geleni yapıyoruz. Tüm içtenliğimizle ve en kalbi duygularımızla buraya geldik ve bizim ilişkilerimizin gelecekte de bu şekilde devam edeceğine eminiz" dedi.

Ardından yeniden söz alan Diyanet İşleri Başkanı Görmez, Gürcistan'da pek çok yerde Müslümanların Cuma ve Bayram namazlarını kılacakları bir camiye ihtiyaç duyduklarını anlattı. Görmez, "Oşki ve İşhani kiliselerinin restorasyonu ile ilgili iki ülke arasındaki sözleşme aynı zamanda eş zamanlı olarak Batum'daki Aziziye Camisinin ve Ahıska'daki Ahmediye Camisinin birinin yapılması diğerinin de restore edilmesi hakkında beraber verilmiş bir karardır" dedi.

Görmez ayrıca din özgürlükleri konusunda siyasetin ve diplomasinin kabul ettiği muadelet (eş değerlilik, denklik, karşılıklılık) prensibine itirazı olduğunu da kaydetti ve "Benim anlayışıma göre hiçbir ülke başka bir ülkeye "Sen oradaki benim dinime mensup azınlığa nasıl muamele edersen, bende benim ülkemdeki azınlığa öyle muamele ederim' demesini dahi ahlaki bulmam. Bu siyasetin ve diplomasinin kuralı olabilir ancak din özgürlüğünün ve dini prensibin bir kuralı olamaz" dedi.

Gazetecilerin sorusu üzerine Suudi Arabistan'da görülen MERS virüsü ile ilgili gazetecilerin sorusu üzerine açıklama yapan Başkan Görmez, şu bilgileri verdi:

"Biz adım adım takip ediyoruz. Hem Suudi Arabistan hem de bizim kendi Sağlık Bakanlığımız nezdinde çalışmalarımız devam etmektedir. Oradaki gelişmeleri de her an takip ediyoruz. Vatandaşlarımızın herhangi bir endişesi olmasın. Sağlık Bakanlığı ile yapacağımız protokol gereği hem kendi personelimizi hem de umreye hacca gidecek vatandaşlarımızı bilinçlendirmenin programını yapıyoruz. Gelişmelerle birlikte açıklamalarımız olacaktır."