Emine Erdoğan’ın sıfır atık vizyonu 1 milyon kadınla hanelere taşınıyor

Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda büyüyen Sıfır Atık Hareketi, çevresel dönüşümün toplumun bütün kesimlerinde benimsenmesi ve günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası hâline gelmesi için çalışmalarını sürdürüyor.

LANSMAN COP31 MAVİ ALAN’DA YAPILDI

Bu kapsamda, Sıfır Atık Vakfı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş birliğinde hazırlanan “Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi”, COP31 kapsamında düzenlenen lansman programıyla kamuoyuna tanıtıldı. COP31 Mavi Alan’da Sıfır Atık Müzesi içinde yer alan Sıfır Atık Forumu Sahnesi’nde gerçekleştirilen lansmana, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş katıldı.

“İKLİM KRİZİ AYNI ZAMANDA BİR ADALET, KALKINMA VE AİLE MESELESİDİR”

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, kadınların iklim krizinden en fazla etkilenen kesimler arasında yer aldığını ancak çözümün de en önemli aktörlerinden biri olduğunu belirterek, “Bugün iklimi konuşurken aslında nasıl bir dünyada yaşayacağımıza karar veriyoruz. Nasıl üreteceğimizi, kaynaklarımızı nasıl kullanacağımızı konuşuyoruz. Bir bakıma evlatlarımızın hayatını bugünden şekillendiriyoruz. Bu yüzden iklim değişikliği bir çevre meselesinin çok daha ötesindedir. Bir adalet meselesidir, bir kalkınma meselesidir ve en nihayetinde bir aile meselesidir” dedi.

“SIFIR ATIK HAREKETİ AYNI ZAMANDA BİR KADIN HAREKETİDİR”

Sıfır Atık Hareketi’nin kadınların öncülüğünde küresel bir dönüşüme dönüştüğünü belirten Göktaş, şunları kaydetti:

“Türkiye, bu gerçeği dünyaya en güçlü biçimde gösteren ülkelerden biridir. Saygıdeğer Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi, evlatlarımıza yaşanabilir bir gezegen bırakma sözünün dünyadaki en güçlü seslerinden biridir. Bir kadın olarak bu harekete inandı, güvendi ve yıllarca emek vererek adeta küresel bir dönüşümün öncüsü oldu. Sıfır Atık Vakfı’nı kurdu. Sıfır Atık Hareketi’nin bir kadın hareketi olduğunu unutmayalım.”

Sıfır atığın artık bir dünya markası hâline geldiğini ifade eden Göktaş, “Sıfır atık hayatımızın her alanında var. Zihinlerde var, sokaklarda var, hanelerde var, mahallelerde var. Bunları yaşatmak, yaygınlaştırmak ve büyük bir harekete dönüştürmek için çabalayan vakfımıza, bu hareketi mahallelerimize taşıyan kadınlara ve çocuklara yürekten teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

“İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ KADIN POLİTİKALARIMIZIN TEMEL ALANLARINDAN BİRİ OLARAK BELİRLEDİK”

Kadınların güçlenmesini bakanlık politikalarının merkezine aldıklarını belirten Göktaş, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde kadınların emeğini, bilgisini ve iradesini kalkınmanın asli unsuru hâline getirdik. Enerjiden teknolojiye, sanayiden girişimciliğe kadar her alanda kadınların daha etkin yer almasının önünü açtık. Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planımız, tüm bu çalışmalarımızın yol haritasını oluşturuyor. Eylem planımızda ilk kez çevre ve iklim değişikliğini temel politika alanlarımızdan biri olarak belirledik. Böylece kadınları iklim krizinden etkilenen taraf olmaktan çıkarıp çözüme yön veren tarafa taşıdık.”

Kadın girişimcilerin yeşil ekonomide daha etkin rol almasını desteklediklerini aktaran Göktaş, “Kadın girişimcilerimizin yeşil ekonominin öncü aktörleri olması için çalışıyoruz. Kadınlarda o potansiyel var. Yeter ki onlara inanalım, yeter ki önlerini açalım. İş birliğiyle temiz teknoloji alanında kadın girişimcilerimizi desteklemeyi sürdürüyoruz” dedi.

“81 İLDE 1 MİLYON KADINA ULAŞMAYI HEDEFLİYORUZ”

COP31'in yalnızca söylem değil, eylem dönemi olması gerektiğini vurgulayan Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sıfır Atık Vakfı iş birliğinde hayata geçirilen Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi’nin hedeflerini şöyle anlattı:

“COP31 sadece söylemde değil, eylemdedir. Bundan sonra artık söylemden eyleme geçmenin tam zamanı. Bugün bu yolda milyonlarca kadına ulaşacak yeni bir adım atıyoruz. Bakanlığımız ve Sıfır Atık Vakfı iş birliğinde Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi’ni hayata geçiriyoruz. Bu projeyle bakanlığımızın 81 ile yayılan hizmet ağını Sıfır Atık Vakfımızın birikimiyle buluşturuyoruz. 24 ay boyunca yürüteceğimiz çalışmalarla ülke genelinde 1 milyon kadına ulaşmayı hedefliyoruz.”

Projenin üç temel ayak üzerine kurulduğunu belirten Göktaş, bilgi ve farkındalık çalışmaları kapsamında 81 ildeki merkezlerde sıfır atık eğitimleri düzenleneceğini, aile eğitim programı ve dijital altyapı aracılığıyla daha geniş kitlelere ulaşılacağını söyledi. Çocukların aileleriyle birlikte katılacağı etkinliklerle sıfır atık bilincinin evlere taşınacağını kaydeden Göktaş, “Böylece bu bilinç nesilden nesle aktarılan bir aile mirasına dönüşecek” dedi.

“81 İLDE SIFIR ATIK KADIN ELÇİLER AĞI KURUYORUZ”

Projenin ikinci ayağının yerel liderlik olduğunu ifade eden Göktaş, “81 ilimizin tamamında gönüllü kadınlardan oluşan Sıfır Atık Kadın Elçiler ağı kuruyoruz. Elçilerimiz kendi çevrelerinde farkındalığı artıracak, iyi uygulamaların yaygınlaşmasına vesile olacaklar. Onları düzenli olarak bir araya getirerek tecrübelerini paylaşabilecekleri ortak bir zemin oluşturacağız. Böylece bir ilimizde hayata geçen başarılı bir uygulamanın başka bir ilimizde de karşılık bulacağına inanıyoruz” diye konuştu.

“SIFIR ATIK HAREKETİ, 193 ÜLKEDE KARŞILIK BULAN KÜRESEL BİR HAREKETE DÖNÜŞTÜ”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Sıfır Atık Hareketi’nin 2017 yılında Türkiye’de bir kadın hareketi olarak başladığını ve bugün 193 ülkede karşılık bulan küresel bir harekete dönüştüğünü belirtti.

COP31'in Türkiye’de düzenlenmesinin Sıfır Atık Hareketi açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu vurgulayan Ağırbaş, “Birleşmiş Milletler 30 yıldır COP toplantılarını yapıyor. 31'incisine Türkiye olarak ev sahipliği yapıyoruz. COP31'e Sıfır Atık ve Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin yaptığı çalışmalar damgasını vuruyor. COP tarihinde ilk defa Sıfır Atık konuları COP’un ana gündem maddeleri arasına girdi” ifadelerini kullandı.

“DÜNYA İKLİM DEĞİŞİKLİĞİYLE MÜCADELE ETMEK İSTİYORSA ÖNCE ATIĞI DOĞRU YÖNETMEK ZORUNDADIR”

İklim değişikliğiyle mücadelede atık yönetiminin temel bir başlık olduğunu belirten Ağırbaş, Emine Erdoğan’ın liderliğinde savunulan yaklaşımı şu sözlerle anlattı:

“Sayın Emine Erdoğan’ın liderliğinde savunduğumuz güçlü bir görüş var. Şayet dünya iklim değişikliğiyle mücadele etmek istiyorsa, iklim değişikliğiyle alakalı sürdürülebilir politikaları uygulamak istiyorsa önce atığı doğru yönetmek zorundadır.”

Dünyanın karşı karşıya olduğu atık krizinin boyutlarına dikkat çeken Ağırbaş, “Bugün dünyada büyük krizlerden bahsediyoruz. Okyanuslarımızda yeni bir kıtadan bahsediyoruz. Plastik kıtası… 2050 yılı ve sonrasında denizlerimizde, balıklardan çok plastiklerin olması öngörülüyor. Ne yazık ki artık insanoğlu dünyadaki atık krizini yönetemez noktaya geldi ve uzaydaki atık krizini tartışmaya başladı” diye konuştu.

Sıfır Atık Hareketi’nin kadınların öncülüğünde başladığını ve bugün yine kadınların emeğiyle büyüdüğünü ifade eden Ağırbaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile yürütülen iş birliğine ilişkin şunları kaydetti:

“Sıfır Atık Hareketi’nin şöyle bir özelliği var. Sıfır Atık Hareketi, 2017 yılında başladığı zaman evlerde başladı ve bir kadın hareketi olarak başladı. Türkiye’nin kadınlarının omuzlarında, sırtında başlayan Sıfır Atık Hareketi bugün sizlerin ellerinde. Sıfır Atık Vakfı’nı kurduktan sonra Sayın Bakanımızın liderliğinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızla farklı farklı alanlarda muazzam çalışmalar yaptık.”

Türkiye’nin farklı bölgelerinde yürütülen saha çalışmalarına değinen Ağırbaş, “Türkiye’nin 80 ilini geziyoruz, köylerini geziyoruz, mahallelerini geziyoruz, vatandaşımızla buluşuyoruz. Gittiğimiz her mahallede, birçok hanede Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızın imzası var. İnşallah bu projeyle beraber Türkiye’de 1 milyon kadının Sıfır Atık Elçisi olarak yetişmesini hedefliyoruz” dedi.

“BU PROJEYİ DÜNYANIN FARKLI ÜLKELERİNE TAŞIYARAK KADINLARIN ORTAK HAREKETİNE DÖNÜŞTÜRMEK İSTİYORUZ”

Bir milyon kadına ulaşma hedefinin bir başlangıç olduğunu vurgulayan Ağırbaş, projenin uluslararası boyuta taşınmasını amaçladıklarını belirterek, “Bu 1 milyonu bir başlangıç olarak görüyoruz. Önümüzdeki süreçte bu projeyi dünyanın farklı ülkelerine eriştirerek dünya kadınlarının hep birlikte omuz verdiği bir hareket hâline dönüştürmek istiyoruz. Dünyayı değiştirmek, dönüştürmek mümkün. Ama bunu kadınlar olmadan başarmamız mümkün değil” ifadelerini kullandı.

Sıfır atık bilincinin ailede başladığını belirten Ağırbaş, çocukların çevre dostu bir anlayışla yetiştirilmesinde kadınların rolüne dikkat çekerek, “Çocuklarımızın eğitim aldığı ilk yer annelerinin kucağı. İkinci yer ise ailelerimiz, evlerimiz. Biz diyoruz ki sıfır atığın ilkokulu ailedir. Çocuklarımızı sıfır atık uyumlu ve çevre dostu yetiştirmek istiyorsak ailelerimizi doğru ve yerinde bilinçlendirmemiz lazım. Bunun da en temel yolu kadınlarımızdan geçiyor” diye konuştu.

“KADINLAR, EN ZOR ZAMANLARDA EN DİK DURAN TOPLULUK”

Kadınların toplumsal dayanışmadaki rolüne vurgu yapan Ağırbaş, “Türkiye’nin en zor zamanlarında, dünyadaki afetlerdeki en zor zamanlarımızda en dik duran topluluk kadınlar. Bu bağlamda sizlere şükranlarımı ve minnetlerimi ifade etmek istiyorum” dedi.

“SIFIR ATIK HAREKETİ’NİN COP31'İN TÜRKİYE’YE KAZANDIRILMASINDA ÖNEMLİ BİR KATKISI OLDU”

Türkiye’nin çevre ve iklim alanındaki çalışmalarının COP31 ev sahipliğine uzanan sürecin önemli bir parçası olduğunu belirten Ağırbaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğine ve Emine Erdoğan’ın himayelerinde yürütülen Sıfır Atık Hareketi’ne dikkat çekti.

Ağırbaş, “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye son 20 yılda çevre ve iklim değişikliği alanlarında muazzam işler başardı. O işlerin bir tezahürü olarak bugün Türkiye COP toplantısına ev sahipliği yapıyor. COP31 Başkanımız, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Murat Kurum da COP31 Başkanı olarak Türkiye adına mücadeleleri yönetiyor” ifadelerini kullandı.

KADINLAR SIFIR ATIK DÖNÜŞÜMÜNÜN AKTİF ÖZNESİ OLACAK

Kadınların hane içi tüketim, alışveriş, gıda kullanımı, yeniden kullanım ve atıkların ayrıştırılması süreçlerindeki önemli rolünden hareketle hazırlanan proje, sıfır atık yaklaşımının aile ve toplum genelinde yaygınlaştırılmasını hedefliyor. Kadınları yalnızca farkındalık çalışmalarının hedef kitlesi olarak değil, çevresel dönüşümü hayata geçiren, üreten ve çevresine aktaran aktif aktörler olarak konumlandıran proje, sürdürülebilir tüketim ve üretim alışkanlıklarının günlük yaşama yerleşmesine katkı sunacak.

Bu doğrultuda kadınların sıfır atık konusundaki bilgi ve farkındalıklarının artırılması, hane düzeyinde kaynakların verimli kullanılması, gıda israfının önlenmesi ve yeniden kullanım alışkanlıklarının yaygınlaştırılması amaçlanıyor. Proje aynı zamanda kadınların sıfır atık temelli üretim faaliyetleri aracılığıyla ekonomik açıdan güçlenmelerini destekleyen bir uygulama modeli ortaya koyuyor.

81 İLDE SIFIR ATIK KADIN ELÇİLERİ AĞI OLUŞTURULACAK

24 ay boyunca yürütülecek proje, farkındalık ve eğitim, sıfır atık yoluyla ekonomik güçlenme ile iletişim ve yaygınlaştırma olmak üzere üç temel bileşenden oluşuyor. Aile Destek Merkezleri (ADEM), Sosyal Dayanışma Merkezleri (SODAM), Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) ve Çok Amaçlı Toplum Merkezlerinde (ÇATOM) yürütülen eğitim programlarına sıfır atık içerikleri entegre edilecek. Aile Eğitim Programı ve Cumhurbaşkanlığı Uzaktan Eğitim Kapısı üzerinden de kadınlara günlük yaşam ve hane yönetimiyle ilişkilendirilmiş eğitimler sunulacak.

Anne ve çocukların birlikte katılacağı uygulamalı etkinliklerle atıkların ayrıştırılması, geri dönüştürülebilir malzemelerin tanınması, yeniden kullanım ve gıda israfının önlenmesi konularında farkındalık oluşturulacak. Ayrıca gönüllülük esasına dayalı olarak 81 ilde Sıfır Atık Kadın Elçileri Ağı kurulacak ve kadın elçiler ulusal düzeyde bir araya getirilecek.

KADINLARIN ÜRETİMİNE SIFIR ATIK DEĞER KAZANDIRILACAK

Projenin ekonomik güçlenme bileşeni kapsamında kadınlara yeniden kullanım, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim alanlarında uygulamalı eğitimler verilecek. Tekstil artıkları, kullanılmayan kumaşlar, ambalajlar ve benzer malzemelerin yeniden değerlendirilmesiyle günlük yaşamda kullanılabilecek sıfır atık temalı ürünlerin geliştirilmesi ve pilot üretimlerinin desteklenmesi planlanıyor.

Kadın kooperatiflerine yönelik eğitimlerle üretim süreçlerinde atık oluşumunun azaltılması, mevcut atıkların yeniden kullanılması ve geri kazanılması teşvik edilecek. Ortaya çıkan başarılı ürünlerin kadın kooperatiflerinin mevcut ürün gruplarına dâhil edilerek ekonomik değer ve pazar potansiyeli kazanması desteklenecek.

EN AZ 1 MİLYON KADINA ULAŞILMASI HEDEFLENİYOR

Projenin iletişim ve yaygınlaştırma çalışmaları kapsamında sosyal medya, dijital platformlar ve geleneksel medya aracılığıyla sıfır atık, sürdürülebilir tüketim, yeniden kullanım ve gıda israfının önlenmesine yönelik kampanyalar gerçekleştirilecek. Sıfır Atık Kadın Elçileri’nin yerel faaliyetleri, kadınların iyi uygulamaları ve başarı hikâyeleri görünür kılınacak.

Uygulamalı eğitimlerde kadınlar tarafından üretilen ürünler farkındalık çalışmalarında değerlendirilecek ve uygun illerde oluşturulacak farkındalık noktaları aracılığıyla vatandaşlarla buluşturulacak. Dünya Çevre Günü, Uluslararası Sıfır Atık Günü ve Dünya Kadınlar Günü gibi özel günlerde düzenlenecek tematik çalışmalarla projenin toplumsal erişiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sıfır Atık Vakfı arasındaki iş birliğiyle 24 ay boyunca uygulanacak proje kapsamında eğitim, uygulama ve iletişim faaliyetleri aracılığıyla en az 1 milyon kadına ulaşılması hedefleniyor.

COP31'DE SIFIR ATIK VE TOPLUMSAL DÖNÜŞÜM VURGUSU

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın çevre ve iklim alanındaki güçlü iradesiyle Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen COP31, iklim değişikliğiyle mücadelede somut uygulamaların, uluslararası iş birliklerinin ve toplumsal katılımın öne çıktığı önemli bir platform olma niteliği taşıyor.

COP31 Başkanlığı’nı yürüten Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un ortaya koyduğu uygulama odaklı yaklaşım doğrultusunda Türkiye, iklim eylemini yalnızca politika ve hedeflerle sınırlı tutmayarak yerel yönetimlerden özel sektöre, sivil toplumdan hanelere kadar geniş bir alanda hayata geçirmeyi amaçlıyor.

Sıfır Atık Vakfı da Emine Erdoğan’ın öncülüğünde uluslararası boyuta taşınan Sıfır Atık Hareketi’ni COP31 sürecinde somut projeler, güçlü iş birlikleri ve toplumun bütün kesimlerini kapsayan uygulamalarla ileriye taşıyor.

“Kadınlarla Atıksız Sürdürülebilir Yaşam Projesi”, kadınların bilgi, deneyim ve üretim gücünü sıfır atık yaklaşımıyla buluşturarak iklim eyleminin hane ve toplum düzeyinde yaygınlaşmasına, kaynakların korunmasına ve sürdürülebilir bir gelecek için toplumsal dönüşümün güçlenmesine katkı sunmayı hedefliyor.