Engel Tanımayanlar - Engelleri Aştı, Engellilerin Istihdamı Için Proje Üretiyor

LALE BİLDİRCİ - Kendisi de omurilik felçlisi olan Türkiye Omurilik Felçlileri Derneğinin Başkanı Ramazan Baş, dernek bünyesinde kurdukları tekstil atölyesinde onlarca engelliye istihdam sağlandığını belirterek, "Bugün tekstil atölyemiz çok önemli markaların üretimini yapıyor. Orada çalışan engelli arkadaşlar ev sahibi oldular, evlendiler, emekli olanlar oldu. Tekstil atölyemiz Başbakanlık Onur Ödülü aldı." dedi.

Baş, AA muhabirine derneğin projeleri, engelliler için yapılan yardım kampanyaları ve çalışmaları anlattı.

Silivri'de 19 yaşındayken sığ suya balıklama atlama nedeniyle omurilik felçlisi olan Baş, "Kaza geçirdikten sonra denizin içinde bilincimi yitirmedim ama hiçbir yerimi hareket ettiremiyordum, bunun ne olduğunu anlayamamıştım bile." dedi.

Daha sonra çevredekilerin bir sorun olduğunu anlayarak kendisini sudan çıkardığını aktaran Baş, "Bilincim yerinde olmasına rağmen ayaklarımdan tutup su yuttuğumu düşünerek sallamaya başladılar. Tabii orada kırık olan kemik daha fazla hasar gördü ve omuriliğe hasar verdi. O günden beri de tekerlekli sandalyeye bağımlı yaşıyorum." diye konuştu.

Baş, kaza geçirdikten sonra ilk birkaç yılını çok ağır travmalarla geçirdiğini, fiziksel sorunların yanı sıra psikolojik ve çok ciddi hastalıkların arka arkaya geldiğini belirterek, daha sonraki yıllarda bireylerin başına bu felaketler gelmeden bilinçlenmesi gerektiğini anlamaları için çalışmalara başladığını söyledi.

Bu amaç doğrultusunda Türkiye Omurilik Felçlileri Derneğini 1988 yılında kurmaya karar verdiklerini dile getiren Ramazan Baş, "Kazalarda Doğru Müdahale ve İlk Yardım" seminerlerine 1999 yılında başladığını ve bugüne kadar 150 bin kişiye eğitim verdiklerini kaydetti.

Eğitim verilen gruplar arasında okullar, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları bulunduğuna değinen Baş, projenin, Uluslararası Tıp Kongresi Brezilya IMSOP'ta en iyi sunum seçildiğini belirtti.

Derneğin kurulduktan sonra önlerine hedefler koyduklarını belirten Baş, şunları kaydetti:

"Her yıl ortalama 2 bin kişi çeşitli kazalarla felç kalabiliyor. Kazaların dışında enfeksiyon, tümör, kanser ya da doğuştan şeyler omurilik felclisine neden olabiliyor. Öncelikle ilk yardım ekibi kurup insanların başına bu felaketin gelmesini engellemek için çalışmalar gerçekleştirdik. Sonra kendi yaşantımızdan yola çıkarak tıbbi mesleki ekonomi sosyal anlamdaki bütün sorunları tek tek alt alta koyduk ve önümüze hedefler koyduk. Tek tek toplumsal bilinç oluşturmaya çalışarak aynı zamanda merkezi yönetim, üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği yaparak, önümüze koyduğumuz hedeflere tek tek ulaşmaya başladık. Derneği kurduğumuzda toplu taşıma aracı yoktu engelliler için. Bugün bakın bütün Türkiye geneli için söylemiyorum ama İstanbul'dan şöyle bir baktığımızda, toplu taşıma araçları, metrolar, otobüsler, metrobüsler engellilere uygun hale getirilmiştir. Vardır eksikler hala ama 20 yılda çok yol kat edildi."

Engelliler için tekstil atölyesi

Toplumun engelliyi hep acınacak insan ve yardım edilmesi gereken insan olarak algıladığını dile getiren Baş, bugün bakıldığında, Avrupa'da olduğu gibi engelli bilgisayar operatörü, mimar, mühendis olabildiğini ve bu tür mesleki yansımalarla toplumda mesajların daha farklı verilmeye başladığını söyledi.

Kurdukları ünitelerde kişilerin sosyal amaçlı katılımlarını sağlarken aynı zamanda mesleki, sanatsal çalışmaların hepsinde istihdamı düşündüklerinden bahseden Baş, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bir insan üretemiyorsa ekonomik geliri yoksa siz ne yaparsanız yapın mutlaka geri dönüş başlayacaktır. Yeniden evine kapanacaktır, sosyal çevresine giremeyecektir. Ekonomik gelir her şeyden önemli. Kurduğumuz bir tekstil ünitesi de mesela hayallerimizden biriydi. Derneğe bağış yapmak için bir iş adamı geldi yıllar önce bize nasıl destek olabileceğini sorduğunda mesleğini sorduk ve tekstil atölyesi kurma hedefimizi anlattık. Nasıl olabileceğini anlamadı ilk başta. Arkadaşlarımız orda ustalarıyla makinelerle modifiye çalışması yapıldı. Bugün tekstil atölyemiz çok önemli markaların üretimlerini yapıyor. Orada çalışan engelli arkadaşlar ev sahibi oldular, evlendiler, emekli olanlar oldu. Tekstil Atölyemiz Başbakanlık Onur Ödülü aldı. Şu anda 12 kişi var ama şimdiye kadar onlarca engelli istihdam sağladı."

Atölyede engellilerin meslek edinerek hayata hazırlandığından bahseden baş, "Aksesuarlardan, çantalardan, giyim eşyalarına kadar biz tasarım hazırlıyoruz. Bizim bir de tasarım ekibimiz var. Burada tasarım eğitimi alan arkadaşlarımız diğer özel şirketlerde de iş bulanlar oldu. Bizle kalmak isteyenler oldu onların tasarımlarını yaptığımız modelleri sunuyoruz. Onları beğenenler bize sipariş veriyor. Onların üretimine geçebiliyoruz." diye konuştu.

Engelliler için tiyatro

Baş, tiyatronun derneklerini kurduklarında ilk ellerine aldıkları altın anahtar olduğuna dikkati çekti. İlk tiyatro oyunlarını 1999 yılında sergileklerini hatırlatan Baş, 7 ayrı skeçle, "Ayak İzi" adlı oyunu oynadıklarını ve bu oyunda başlarına gelen olayları yazdıklarını anlattı. Baş, şunları söyledi:

"Bugün başrıyla sonuçlanan Avrupa Birliği projelerinden biri, İtalya'nın Yunanistan Türkiye arasında, engelli ve engelsiz dansçı ve müzisyenlerle projeyi bitirdiğimiz, tiyatral bir müzik dans gösterisiydi bu. Yine toplumsal empatiyi mesajları böyle veren bir gösteriydi. Türkiye'de Rüya ve Maskeler isimli gösteriyle devam ettirmeye başladık. Türkiye'de şu ana kadar 2004 yılından beri 150'ye yakın oyun sergilendi. Artık bu oyunu biz ülke sınırları dışına taşımak istiyoruz. Yani buradan Türkiye'nin önemli etken olan Büyükelçilerine kadar sesleniyorum. Bu oyunla ilgili bilgi alabilirler ve destek olurlarsa diğer Avrupa Birliği projelerimiz gibi Türkiye için referansı çok güzel olan projeler olur."

Bütün mesajlarının engelli ve engelsiz yaşamın ortak alanlarında birleşmeleri için olduğunu dile getiren Baş, sergiledikleri tiyatral ve sanatsal gösterilerde de engelli ve engelsiz sanatçılarla beraber ortak çalışma gerçekleştirdiklerini söyledi. Baş, szölerini şöyle tamamladı:

"Eskiden engelli saklanıyordu biliyorsunuz bu utançtı bir ayıp olarak algılanıyordu. Ama bu konuda ciddi bir gelişme var. Engelli sorunlarının kamuda ve medyada daha nitelikli işlenebilmesi çok faydalı oldu. Ancak eğitim konusunda istediğimiz şeye ulaşamadık. O nedenle mutlaka eğitim aldırsın engelli aileleri çocuklarına. O çocukları toplumsal birlikteliğin dışına bırakmasınlar. Herkesle birlikte yaşamayı öğrensinler. Böylece kendi ihtiyaçlarını daha rahat ifade edebilirler."