ABD'nin Hürmüz Ablukası İran Krizini Derinleştiriyor
İran, Hürmüz Boğazı'nı kapatarak gemi geçişlerini büyük ölçüde azaltırken, ABD Başkanı Trump'ın uyguladığı abluka ile bölgedeki gerilim artıyor. İran, bu durumu ekonomik bir fırsata dönüştürme çabasında. Her iki taraf arasındaki müzakerelerde büyük bir uçurum bulunuyor.
İran, Hürmüz Boğazı'nı büyük ölçüde kapalı tutarken, ABD Başkanı Trump'ın abluka kararı bu kritik su yoluna ikinci bir kement atılması anlamına geliyor. İslamabad görüşmeleri öncesinde ABD ve İran'ın beklentileri arasında büyük bir uçurum bulunuyor, nükleer program ve balistik füze anlaşmazlıklarına Hürmüz ablukası da eklendi.
İran, ABD ve İsrail saldırıları karşısında Hürmüz Boğazı'nı kapatarak bölgeden gemi çıkışını yüzde 90 oranında azalttı ve tanker başına geçiş ücreti almaya başladı. Bu, İran için yeni bir gelir kapısı ve statüko değişikliği anlamına geliyor. İran, İslamabad'da Hürmüz'de kontrolünün tanınması ve savaş tazminatı ödenmesinde ısrarcı oldu.
ABD'nin ablukası, Hürmüz'den geçen az sayıda gemiyi hedef alarak petrol çıkışını daha da zorlaştırıyor ve İran'ın başlıca petrol müşterileri olan Çin, Hindistan gibi Asya ülkelerine ekonomik baskıyı artırıyor. Abluka, petrol fiyatlarını yükseltirken küresel ekonomide büyüme hedeflerini aşağı çekme riski taşıyor.
İran, nükleer programında ısrar ederken Hürmüz kartını pazarlık aracı olarak kullanmaya çalışıyor, Trump ise abluka hamlesiyle bu kartı etkisiz hale getirmeyi deniyor. ABD ile İran arasındaki geçici ateşkes 22 Nisan'da doluyor ve müzakereler teknik düzeyde devam ediyor.
ABD'nin ablukası uluslararası hukuka aykırı bulunuyor ve etkililiği şüpheli, çünkü İran zaten Hürmüz'den geçişi kısıtlamış durumda. Önleme ve misilleme riskleri savaşa dönüş tehlikesini artırıyor, ancak ABD'nin Hürmüz'ü müzakere taktiği olarak kullanması durumunda gerilim kontrollü tutulabilir. Önümüzdeki günlerde kritik pazarlıklar bekleniyor.